Tingoḏi'i

Tingoḏi'i

ra Yesus Kristus tala

Demo ma mulaingi

Surata nena-ne silefo mangale Yohanes 'o sanga tingoḏi'i ra Yesus Kristus (1:1). 'Oru ga'a 'a oḏi'i, gena-ge ḏua 'i dadi ra unanga masiretene. Toma surata ma dara nena-ne Ma Jou'ongu Madutu 'o kanau, “Ngoi nena-ne Hurufu ma Mulaingi ga'a silomanga 'Alfa, re Hurufu ma Ḏo-ḏogumu ga'a silomanga 'Omega” (1:8; 21:6). Re ḏi'i Yesus 'o kanau ma tero: “Ngoi nena-ne Hurufu ma Mulaingi ga'a silomanga 'Alfa re Hurufu ma Ḏo-ḏogumu ga'a silomanga 'Omega” (22:13). Toma demo Yunani 'alfa hurufu ma mulaingi re 'omega hurufu ma ḏo-ḏogumu. Dadi gena-ge ma ngale: Ananga nga muḏiḏi gena-ge 'age ḏua toma ma mulaingi wakutu dungia 'i dadi nyangu singadolo kasingado-ngadolo i'a.

Ḏua Yesus 'a sijumu mangale Unanga masiretene: Ma mulaingi Yesus Ma Jou'ongu Madutu 'o sijumu sa'olo Manusia ma Ngowa'a Nau'u ga'a tagi toma lapuru ma rou ma dalanga (1:12-16). Gena ḏua, Unanga site-tero sa'olo Doba ma Ngowa ga'a tegoro ra Ma Jou'ongu Madutu 'ai ngi'i ma gumuḏu'u toma soroga (5:6-14). Gena ḏua, Unanga 'o masibaiti sa'olo Sordado ma Sae'e 'o mabalene toma jarana bu-buḏo (19:11-16). Ma ḏo-ḏogumu Unanga sitatapu sa'olo Doba ma Ngowa ga'a parenta mamete'e ra Ma Jou'ongu Madutu toma limau 'Ofi-'Ofi, Yerusalem Su-sungi. (21:22-23, 22:1-5)

Yohanes 'o lefo surata nena-ne wakutu ngowa'a ngaku Yesus sanga sijira sababu 'aḏi ngaku Yesus. Toma 'orasa gena-ge, ngowa'a mo-moini toma Roma ma pareta ananga simau-mau silamo'o re siḏubuso 'olana Roma ga'a si'aro'o Kaisar. Mada'a tamanga sigolona 'age ga'a sanga hukumu sengene, sababu 'aḏi oḏu'u silamo'o re siḏubuso 'olana Kaisar. Ananga 'aḏi siajele mangale manga Jou pa'i Yesus ḇato, Kaisar ua. Mada'a rema ngowa'a ga'a mojongo singadolo ananga ya soloto manga ngo-ngaku. Dadi toma surata nena-ne pula'a duga re domolo di'a site'e ngowa'a manga 'akala re sinyingara di'a ngaku Yesus.

Surata nena-ne ma dara 'i singadolo tingoḏi'i fara muḏuo i'a. 'Ade-'ade ga'a sipake toma tingoḏi'i nena-ne ngowa'a ngaku Yesus ma siḏa nga'unu ya sahe. 'Orasa nange-ne 'ade-'ade so'o gena-ge ya sahe riwara. Mada'a kalaha so'o gena do-doto'o ma mulaingi toma surata nena-ne 'i tarangi madutu toma dungia ma dara, Yesus 'ai me-mete'e sanga sijira, mada'a awa ngene wo torusu tananga ngo-ngaku, sababu ma ḏo-ḏogumu tala Yesus 'a singi-ngiranga nanga lawana mo-moini, re Unanga 'O parenta kasingado-ngadolo i'a (11:15). Re ngene wo parenta marimoi ra Unanga.

Toma surata nena-ne ma dara silefo 'age limau tumudingi re Ma Jou'ongu Madutu 'ai Roh tumudingi (1:4, 11), rema barakati tumudingi (1:3, 14:13, 16:15, 19:9, 20:6, 22:7, 22:14), rema demo fara tumudingi di'a silamo'o re simulia Ma Jou'ongu Madutu (5:12; 7:12). Rema poci ma rou tumudingi (1:12) re ma lelegu ḏi'i ma repe (1:16, 5:1; 6; 8:2; 12:3, 15:6-7, 17:9). Nyo-nyoimi tumudingi gena-ge mangale mo-moini ri ti-tiai.

Ma dara:

Demo ma mulaingi re Tabea (1:1-8)

Tingoḏi'i ma mulaingi (1:9-3:22).

a. Yesus, sa'olo Manusia ma Ngowa'a Nau'u, 'O tagi toma si'olona poci ma rou tumudingi (1:9-20).

b. Surata di'a Yesus 'ai me-mete'e toma limau tumudingi (balangu 2-3).

Tingoḏi'i ma soi ḏiḏi (4:1-16:21).

a. Yesus sa'olo Doba ma Ngowa, te'oso ra Ma Jou'ongu Madutu 'ai ḏe-ḏegoro ma gagoro toma soroga. (balangu 4-5)

b. Doba ma Ngowa 'i sijira capu ngai tumudingi (6:1-8:5)

c. Wusu torompet ngai tumudingi (8:6-11:19)

d. Didina'o ngai tumudingi mangale 'oru ga'a ḏuanga i'a 'i dadi. (balangu 12-16).

Tingoḏi'i ma soi ro'ange (17:1-21:8)

a. Yohanes 'o oḏi'i we-were'a su-sudala madutu matengo, 'ami lomanga ngo Babel (17:1-9:10)

b. Yesus sitatapu sa'olo jarana ma ga-gasa 'o sita'aloko 'ai lawana (19:11-21:8)

Tingoḏi'i ma soi rata: Yohanes 'o oḏi'i we-were'a matengo simolo'ara reo Doba Ma Ngowa, 'ami lomanga Yerusalem su-sungi (21:9-22:5)

Duga re domolo ma ḏo-ḏogumu (22:6-21)