Luka 12

Byo nanguzo no ñongozo

(Mat 10:26-27)

1Mwa jejo inako, a bantu a bangi wawa kale ba gwanana, buti mane se ka ba li lyatagula, Jesu kale ga tatika tanzi uku gamba ku bazigigwa bakwe nage, “Mu li mamele ku mumela go Bafalisi, ugu gu li mantu. 2Takuli ici ci zinditwe, ici ta na ci bikululwe, kampa ici ci bikamite ici ta na ci zibaazwe. 3Ici na gwa gamba mu kansindwe kuti na ci shugwigwe mwituba, mi ici na gwa shobota mu kutwi mukati ko tumpetu twa mukati kuti na ci kugilizwe egulu lyo bituwa.

4“Nda sa mi lugwila mwe basele bangu, mu leke uku joga aba ba yaga u mubili mi ku zwao takuli ici ba gola uku tenda kame. 5Kono kuti ndi mi sunde uju mu botele uku joga, mu joge Nyambe uju a kwesi inzuminino jo ku mi shonjela mwileba lyo mulilo uku i mibili jenu se ji la yagigwa. Ee, nda sa mi lugwila, mu mu joge. 6Ta li u tulumbu twa 5 tu la gulisigwa ko tusheleñi to bile to muwaya-waya? Kono takuli nanga konke kwato ka zibelwe kwa Nyambe. 7Wawa, inshuki ja ku mitwi jenu na ja baligwa jonse. Mu leke uku joga, inwe mu li bo butokwa wawa ku ita u tulumbu u tungi.

8“Nda sa mi lugwila, u muntu gense uju a ndi lugula ku bantu bamwinya, ime nde Mwana Muntu neme kuti na ndi mu lugule ku mañiloi ga Nyambe. 9Kono u muntu gense uju a ndi shampula ku bantu bamwinya kuti na ndi mu shampule ku mañiloi ga Nyambe. 10U muntu gense uju a gamba ijwi ibi kwangu ime nde Mwana Muntu kuti na kwatilwe, kono u muntu gense uju a shwauza u Moya go Kucena ta na kwatilwe.

11“Aa mu twaligwa a majugo go malapelelo go Majuda, ku bajendesi no bo nguzu jo nzuminino, mu leke uku tongauka ubu sa ka mu li lamwinine mwebeni kampa ubu sa ka mu ka gambile, 12kakuli mwa jejo inako u Moya go Kucena kuti na gu mi zige ici mu botele uku gamba.”

Inguli jo muntu go lubono u mugelo

13U muntu jumwinya mukati ko bantu a bangi kale ga ta Jesu nage, “Muzigi, u lugwile mukulwangu buti a li taile u lubono lwa tata neme.”

14Jesu kale ga taba nage, “Musele, ndini na ga ndi shala uku ba u muatuli kampa u mutai mukati kenu?” 15Kale ga ba ta nage, “Mu mamele! Mu ligunge buti mu leke uku suna lwini u lubono mu mazila gonse, kakuli u bumi ta bu li zingite a lubono u lungi ulu a munite u muntu.”

16Kale ga ba lugwila jeji inguli nage, “Igwa lyo nkosi jumwinya uju ka kwesi u lubono kale lya ba no muzimbu u munene. 17Kale ga gaja nage, ‘Mbuti sa ka ndi tendele? Ta ndi kwesi i cibaka mo ku tula u lukau lwangu.’

18“Cwale kale ga ta nage, ‘Ubu sa ka ndi tendele mbuti. Kuti ndi jakulule a mayongo gangu no ku jaka a manene, mi momo na ndi tule u bweke bwangu. 19Mi kuti na ndi li te ndemwini buti, “U li kwesi u bweke u bungi ubu bu gola uku inda i myaka i mingi. U toleese u bumi, u lye, u nywe no ku tangalala.” ’

20“Kono Nyambe kale ga mu ta nage, ‘Igwe gwe cigelo, shunu ga gano a masiku so la fwa. Cwale ndini na inde ibi na gwa li bundikila gwemwini?’ ”

21Jesu kale ga ta nage, “Mbobo na ku kalile ku muntu gense uju a li bikila i bintu uku ta kwesi u lubono lo bintu bya Nyambe.”

Inkengejezi jo bumi

(Mat 6:25-34)

22Cwale Jesu kale ga ta a bazigigwa bakwe nage, “Cwale nda sa mi lugwila, mu leke uku tongaukanga kebaka lyo bumi bwenu, ibi na mu lye kampa byo mibili jenu, ibi na mu zwate. 23Kakuli u bumi bu la ita i bilyo, no mubili gu la ita i bizwato.

24“Nga mu gaje a mañwalala, ta ga byali no ku zimbula, ta ga kwesi a mayongo kampa a masumpila, kono Nyambe a la ga lela. Inwe mu li bo butokwa lwini ku ita i bijuni! 25Ndini kwenu uju a gola uku nunga inako jonke ku bumi bwakwe ko ku tongauka? 26Ko ku ta buti ta mu goli uku tenda ceci i cintu i cice wawa, ncinzi aa mu tongauka ko bintu bimwinya?

27“Mu gaje no mapalisa ga mu lugole ubu ga kulila. Ta ga sebezi kampa uku luka. Kono nda sa mi lugwila, nanga ndi Solomoni mu mpazimo jakwe jonse ta ga la zwata sinagwe ndimwinya lyo mapalisa gaga. 28Ati Nyambe mbobo a zwatikila u bwiju bwa mu lugole bulyao, ubu buliko aano shunu, mi ijona se bu la shonjigwa mu mulilo, mbuti ka kangwila uku mi zwatika, inwe bo nzumino inunu! 29Mi mu leke uku twalikiza i myojo jenu kwe bi na mu lye kampa uku nywa, mu leke uku tongauka kabyo. 30Bebyo i bintu byonse mbantu belonga aba ta ba zumine ba bi umpagiza, mi Isenu a li zekelele buti mbyebyo mu zunda. 31Kono mu shake u mubuso gwakwe, mi kuti na mu wegwe byebi i bintu bulyao.

32“Mwe mugona-gana, mu leke uku joga, kakuli Isenu a li shakite uku mi wa u mubuso. 33Mu gulise u lubono lwenu mi mu we a bampale. Mu li tendele i bikwama ibi ta bi kulumpai, u lubono lwa mwigulu ulu ta na lu mane, uku takuli a basa aba ba senako no bampelenzi aba ba lu jona. 34Kakuli uku ku li u lubono lwenu no myojo jenu nkoko sa ka mu ji twalikize bulyao.”

Mu litukise u keza ko Mfumu

35“Mu zwate mu litukiseze insebelezo mi mu leke a malambi genu ga jakile, 36Mu koze sinagwe mbaika aba ba lindile mfumwabo u ka bogola ka zwa ku mukiti go maseswa, buti aa sika no ku kokota, aobulyo se ba la mu galwila i cigalo. 37Kuti na ku be no bulotu kwa babo a baika aba ka gwana mfumwabo na ba tonda aa sika. Mbyaconse ndi mi lugwila, kuti na zwate ku ba sebeleza no ku ba kalika a ntafule ku ba taila i bilyo. 38Kuti na ku be u bulotu kwa babo a baika aba ka gwana mfumwabo na ba litukiseze, nanga ati na keza akati ko masiku kampa a maca-siku. 39Kono mu shugwilise buti, ka li u mwini njugo na la zibi inako a keza u musa, ta na ga zuminina buti injugo jakwe ji tululigwe. 40Nenwe bulyao mu litukiseze, kakuli ime nde Mwana Muntu kuti na ndi keze mu nako ta mu ndi lindile.”

41Cwale Pitolosi kale ga buza nage, “Mfumwangu, iji inguli, ndiswe bulyo u ji lugwila kampa mbantu bonse?”

42U Mfumu Jesu kale ga taba nage, “Ndini elu u mubabaleli uju a sepaala no go magano, uju na ga wegwa kwa mfumwe uku babalela a baika bakwe ko ku ba olisanga i bilyo mu nako ji botete? 43Kuti na ku be u bulotu kwa jojo u muika mfumwe aa mu gwana a tenda bulyao aa ka bogola. 44Mbyaconse ndi mi lugwila, jojo mfumwe kuti na mu tule a bujendesi bo bintu byonse ibya kwesi. 45Kono bunga u muika na li ta gemwini nage, ‘Mfumwangu a li ka tagamite ta na wele keza,’ mi sa la tatika uku kaba a baika bo bankosi no banakazi, ige na lilila no ku li nywina ige ku dakwanga. 46Mfumwe gwa jojo u muika kuti na keze mwijuba ili ta mu lindile no mu nako iji ta zekelele. Mi kuti na mu koshagule mu bituntula no ku mu shonjela mu cibaka co bantu aba ta ba zumine.

47“U muika uju a zekelele ubu a shakila mfumwe kono ta litukisezi kampa uku tenda ubu a shakila mfumwe kuti na kabigwe ko mafaindi a mangi. 48Kono u muika uju ta zekelele ubu a shakila mfumwe mi sa la tenda i bintu bi botele uku bangisigwa kuti na kabigwe ko mafaindi a mace. Mi u muntu gense uju na ga wegwa i bintu i bingi, kuti na ku shakigwe i bintu i bingi kwakwe, mi uju na ga lekelwa uku babalela i bintu i bingi, kuti na ku buzaguligwe i bingi wawa kwakwe.

Byo ku sa shugwana

(Mat 10:34-36)

49“Kame na nda keza ku shonjela u mulilo mwilonga, mi ta li ubu ndi shakila buti ka li na se gu jakila aano! 50Kono ndi si botele uku ngina mu nkolobezo, mi ndi li li kalililwe ku twala aa na ji mane! 51Kame mu gaja buti nku joja nenja na nda leta mwilonga? Inga, nda sa mi lugwila nku li taa na nda leta. 52Ku zwa aano a bantu ba 5 bo luasi lonke kuti na ba li tae mwalyabo, bo tatwe na ba li tae no bo bile, mi bo bile na ba li tae no bo tatwe. 53Kuti na ba li tae, u muzazi go nkosi na li tae no mwane go muninzana, mi u mwana go muninzana na li tae nesi, u muzazi go mwanakazi na li tae no mwane go mukazana mi u mwana go mukazana na li tae no nyina, u mukwe go mwanakazi na li tae no mukwe gwakwe go mukazana mi u mukwe go mukazana na li tae no mukwe gwakwe go mwanakazi.”

Uku ziba byo ku zoka ko manako

(Mat 16:2-3)

54Jesu kale ga lugwila a bantu a bangi nage, “Aa mu bona ijoba li juuluka ku bugwe-juba, aobulyo se mu la ta buti, ‘Umvula kuti a shoke,’ mi se ku la ba bulyao. 55Mi inkuli ja ku mbogela aa ji unga, se mu la ta buti, ‘Kuti kuye’ mi se ku la ba bulyao. 56Inwe bo mantu! Mu li zi uku tansulula u mubonaalilo gwelonga negulu. Ncinzi aa ta mwi zi bo ku tansulwila bya je jino inako?

57“Ncinzi aa ta mu li shalili mwebeni ici ci botete? 58Igwe no ku ja no muntu uju a ku zimbite ku muatuli go nkuta, u jeleke wawa uku zumininana nage na mu si li mu nzila, kakuli aa ta ku tendaali bulyao bunga jojo a ku zimbite sa la ku kokela ku muatuli, mi u muatuli sa la ku tambika ku mupokola, mi u mupokola sa la ku shonjela mu ntolongo. 59Nda sa ku lugwila, to no zwemo mbwita aa no lifile isheleñi lyo mamaninino.”