Luka 1

Luka aa sukulula byo bumi bwa Jesu

1U bungi bo bantu na ba jeleka uku ñola no ku sukulula i bintu na bya vumbilizwa mukati ketu, 2ku ja ko bu na ba bi tu sukulwila etanzi, mi na ba ba a bampaki aba na ba bi bona no baika ba Nyambe ko ku ziga ijwi lyakwe. 3Aa se ndi la bi shakisisi no ku bi shugwilisa byonse ku zwa ku matatikilo, kale nda bona neme buti ndi ku ñolele negwe gwe muntu u kutekea Teofile ko ku bi nunga-nunga nenja, 4buti negwe u zibe no ku shugwilisa initi jo bintu na gwa zigigwa byonse.

Iñiloi aa li kuluwiza Zakaliya

5Mu nako jo mfumu Eloda gwelonga lya Judeya, nko ka li u mupulisiti ka kugigwa Zakaliya uju ka li go cipani co bupulisiti bwa Abija. Mukazi gwakwe Elizabesi nage kame ka li go luasi lwa Aloni. 6Zakaliya no mukazi gwakwe bonse ka ba lulikile mu mensho ga Nyambe, na ba kutika i milao no bilagantu byo Mfumu bu bulite u mulandu. 7Kono ta ka ba kwesi u mwana kakuli Elizabesi ta ka gola uku sumbala, mi bonse se ka ba kalampaite wawa.

8Ijuba limwinya i cipani ca Zakaliya aa ka ci li a musebezi mi Zakaliya na sebeza ko ku ba u mupulisiti gwa Nyambe, 9kebaka lyo bupulisiti kale ga shaligwa ko ku tenda iñeela uku ngina mu tempele1 jo Mfumu buti a ka tente insense. 10Mi inako aa na ja sika jo ku tenta insense, a balapeli bonse ka ba gwanene na ba lapelela kunze.

11Cwale iñiloi lyo Mfumu kale lya bonaala kwakwe, na li zimene ku mulyo go lutala lo insense. 12Zakaliya aa li bona, kale ga cindumuka mi kale ga joga lwini. 13Kono iñiloi kale lya mu ta na lyo, “Zakaliya! U leke uku joga, intapelo jako na ja shugwigwa. U mukazi gwako Elizabesi, kuti na ku bonene u mwana go muninzana, mi kuti no mu gulike izina lya Joani. 14Kuti na ku jangaze no ku ku nyangulula, mi a bangi kuti na ba jangale kebaka lyo ku bonigwa kwakwe, 15kakuli ige kuti na be u munene mu mensho go Mfumu. Ta na nywe waine kampa i cinywantu conse ici ci dakwisa, mi kuti na vumbigwe ko Moya go Kucena nanga na sini uku bonigwa. 16Kuti na sigulwile u bungi bo bantu ba Isilaele ku Mwini Bumi gwabo. 17Mi ndege na tangile uku keza u Mfumu na sini. Kuti na keze mu moya ne nguzu ja Eliya, keza ku sigulwila i myojo jo bazazi ku banabo na ba ta ba kutiki u mulao ku magano go bantu ba lulikile. Ndege na lulikize a bantu buti ba litukiseze u Mfumu.”

18Zakaliya kale ga buza iñiloi nage, “Mbuti ndi gola uku zibila byebyo? Kakuli se ndi li nkosi sa kalampaite no mukazi gwangu nage se ni nkalamba.”

19Iñiloi kale lya mu ta na lyo, “Ndime Gabbuliele. Ndime ndi zimananga afuwi no Nyambe, mi ndi la tumigwa buti ndi keze ndi gambe negwe no ku ku lugwila gaga a majwi a malotu. 20Mi cwale aano kuti no ombelele no ku kangwa uku gamba ku twala kwijuba na bi tendaale, kakuli to la zumini a majwi gangu, kono ibi ndi la gambi byonse kuti na bi tendaale mu nako jabyo iji ji botete.”

21Mwa jejo inako, a bantu ka ba lindile Zakaliya, na ba komoketwe buti ncinzi a tagamine bulyao mu tempele. 22Aa sa la anini kunze, kale ga kangwa uku gamba nabo. A bantu kale ba nangula buti ncibonwa a la ka boni mu tempele, kakuli ka zundamine uku ba julaikila kono kale ga sigala bu kangwite uku gamba.

23Inako jakwe jo ku sebeza aa se ji la mani, kale ga bogola ku njugo jakwe. 24Aa se bi la mani byebyo mukazi gwakwe Elizabesi kale ga sumbala mi kale ga li bika a myezi ja 5. 25Kale ga ta nage, “Nu Mfumu na ga bi ndi tendela byebi mwa ga gano a majuba na ga bonisa i cisemo cakwe no ku zwisa inshoni jangu mukati ko bantu.”

Byo ku bonigwa kwa Jesu

26Mu kwezi ko bu 6 ko busumba bwa Elizabesi, Nyambe kale ga tuma iñiloi li kugigwa Gabbuliele, mu munzi gwa mwilonga lya Galileya ugu ka gu kugigwa Nanzaleta, 27ku mwalyansho ka kugigwa Maliya, uju ka gungilikizwe ku nkosi gwezina lya Josefa, uju ka li go luasi lwa Deviti. 28Iñiloi kale lya keza kwakwe no ku mu ta na lyo, “U joje nenja! Igwe u kwesi i cisemo ko bunene! U Mfumu negwe a kele.”

29Maliya kale ga zielea lwini mi kale ga komokwa ku majwi ka li mu zuminiza kago iñiloi. 30Kono iñiloi kale lya mu ta na lyo, “Maliya, U leke uku joga, kakuli u la gwani i cisemo kwa Nyambe. 31Cwale ngo lole, kuti no sumbale no bone u mwana go muninzana, mi kuti no mu gulike izina lya Jesu. 32Ige kuti na be u munene, na kugigwe Mwana Nyambe Sakapanga, mi u Mwini Bumi kuti na mu we i cikalo co bumfumu bwa sukuze Deviti. 33Kuti na buse a bantu bo luasi lwa Jakobo inako jonse, mi u bumfumu bwakwe ta na bu mane.”

34Maliya kale ga buza iñiloi nage, “Mbuti na bi golaalile byebyo kakuli ime ndi li naluleya?”

35Iñiloi kale lya mu taba na lyo, “U Moya go Kucena kuti na gu keze egulu lyako, mi inguzu ja Nyambe Sakapanga kuti na ji ku vwike. Mi go kucena uju no bone kuti na kugigwe Mwana Nyambe. 36Nanga ndi mukwako Elizabesi kuti na be no mwana mu bukalamba bwakwe, mi ko kuno se nkwezi ko bu 6 ko busumba bwakwe, no ku ka ba tanga a bantu buti ta boni u luasi. 37Kakuli takuli ici ta ci golaali kwa Nyambe.”

38Maliya kale ga ta iñiloi nage, “Ndi li muika gwa Nyambe, ibi u la gambi byonse kwangu, bi vumbilizwe.” Cwale iñiloi kale lya mu leka.

Maliya aa potela Elizabesi

39Momo mu majuba, Maliya kale ga litukiseza no ku welangila ku munzi gumwinya gwa ku malundu ga mwilonga lya Judeya. 40Kale ga ka ngina mwilapa lya Zakaliya no ka zuminiza Elizabesi. 41Elizabesi aa shugwa inzuminizo ja Maliya u mucece ka li mwivumo lyakwe kale ga ukuta. Mi Elizabesi kale ga vumba ko Moya go Kucena, 42mi kale ga jabuza Maliya lwini nage, “U li kwesi imfwijaguzi mukati ko banakazi bonse, mane no mucece no bone ngwa mfwijaguzi! 43Mbuti ndi la gwanini i cisemo, buti nyina ba Mfumwangu a ndi potele? 44Kakuli aa ndi la shugwi bulyo ijwi lyako, u mucece gwangu mwivumo, kale ga ukuta bu jangele. 45U li kwesi imfwijaguzi kakuli na gwa zumina buti Nyambe kuti na vumbilize inkuluwizi jakwe kwako!”

U lwimbo lwa Maliya

46Mi Maliya kale ga ta nage,

“U mojo gwangu gwa sa lumba u Mwini Bumi,

47mi u moya gwangu gwa sa jangala kwa Nyambe //u Mujojesi gwangu,

48kakuli na ga vuluka u mukalilo go bugomba bo muika gwakwe.

Mi ku zwa aano i mikoga jonse ja ansi kuti na ba

ndi kuge go mfwijaguzi.

49Kakuli Nyambe go nguzu na ga ndi tendela i bintu i binene

mi izina lyakwe ndya kucena.

50Ndege a wa inse jakwe

ku bantu aba ba mu jogete,

mu mikoga-koga jo bantu.

51Na ga tenda i bintu byo nguzu ko kuboko kwakwe,

na ga mwaga-mwaga a bantu,

aba ba litunta mu migajalo jabo.

52A bajendesi na ga ba susa mu bikalo byabo byo bumfumu

kono na ga nanuna a bagomba.

53Na ga lela aba ka ba fwite injala ko bintu i bilotu

kono bo lubono na ga ba bogoza uku takuli ici ba kwesi.

54Na ga tusa u muika gwakwe Isilaele,

ta na ga mu zibala kakuli a li kwesi inse

55ku tatikila kwa Abbulaama no maasi gakwe ku twala koko,

sinagwe ubu sa kuluwiliza ku basukuzetu ba ku nkulu-katanzi.”

56Maliya kale ga potela Elizabesi a majuba ga sika a myezi jo tatwe mi kale ga bogwela kwabo.

Uku bonigwa kwa Joani u mukolobezi

57Inako ja Elizabesi jo ku bona u mucece aa se ji la siki, kale ga bona u mucece go muninzana. 58A bakwakwe na ba ka ba sumpite nabo aa ba shugwa buti Nyambe na ga mu bonisa inse inene, kale ba jangala no Elizabesi.

59Mwijuba lyo bu 8, a bakwakwe ba Zakaliya kale ba twala u mucece ku mukanda. Kale ba gaja buti ba mu gulike izina lyesi Zakaliya. 60Kono nyina kale ga kana nage, “Inga! Izina lyakwe ndi Joani.”

61A bakwakwe kale ba kana mi kale ba mu ta nabo, “Igwe buti? Takuli uju a kwesi lelyo izina ku bakwako bonse.”

62Kale ba labiza isi buti aba lugwile izina ili ka shaka uku gulika u mucece. 63Zakaliya kale ga ba kumbila iala, mi kale ga ñolao buti, “Izina lyakwe ndi Joani.” Mi a bantu bonse kale ba komokwa. 64Aobulyo, kale ga tatika uku gamba mi kale ga lumba Nyambe. 65Aba ka sumpite nabo bonse kale ba joga lwini mi jejo intaba kale ja ba i ñambagulo jo bantu bonse aba ka ba joja mu malundu ga mwilonga lyonse lya Judeya. 66A bantu bonse aba ka ba shugwa bulyao kale ba bi gaja, mi kale ba li buza nabo, “Aa na kule joju u mucece, mbuti na kalile?” Kakuli ka ku li bonaaza wawa buti inguzu jo Mwini Bumi ka ji li kwakwe.

U lwimbo lwa Zakaliya u muboni gwa Nyambe

67Cwale Zakaliya isi ba Joani, kale ga vumba u Moya go Kucena mi kale ga gamba ko buboni nage,

68“Ku lumbigwe u Mfumu, Nyambe gwa Isilaele,

kakuli na ga keza ku bantu bakwe mi na ga ba lamwina.

69Na ga tu tumina u Mujojesi go nguzu

ku zwililila mu mukoga go muika gwakwe Deviti

70ubu sa tu kuluwiza kale-kale ko baboni bakwe ba cenete,

71buti kuti na tu jojese kwa ba ba tu zimbite no ku tu zwisa ku nguzu jabo bonse,

72no ku bonisa inse ku basukuzetu ba ku nkulu-katanzi

no ku vuluka inzumininano jakwe iji ji cenete,

73iji sa kuluwiza ko ku konka

kwa sukuzetu Abbulaama,

74ko ku tu lamwina ku nguzu ja ba ba tu zimbite, buti tu gole uku mu sebeleza uku ta tu kwesi ilyoga,

75mu kucena no mu ku lulikila mu bumi bwetu bonse.

76Mi igwe, gwe mwanangu, kuti no kugigwe u muboni gwa Nyambe Sakapanga,

ndigwe no li tangize u Mfumu na sini u keza ku mu shabwila inzila.

77Ndigwe no zibise a bantu byo njojeso ko nkwatilo jo bitendantu i bimangoju byabo,

78kebaka lyonse inene ja Nyambe gwetu, uju na ga shaligwa kuti na bonaale mukati ketu na zwa kwigulu

sinagwe ndi juba li ñatula.

79Kuti na we a magano ku bantu ta be zi bya Nyambe sinagwe ndituba li munika mu kansindwe no mu munzule go lufu,

no ku jendesa a matende getu mu nzila jo ku joja nenja.”

80Mi u mwanuke, ka kula no ku gongola mu moya mi ka joja mu mangusu ku twala mu nako na ga bonaala wawa ku bantu ba Isilaele.