ಮಥಿಃ 5

1ಅನನ್ತರಂ ಸ ಜನನಿವಹಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಭೂಧರೋಪರಿ ವ್ರಜಿತ್ವಾ ಸಮುಪವಿವೇಶ|

2ತದಾನೀಂ ಶಿಷ್ಯೇಷು ತಸ್ಯ ಸಮೀಪಮಾಗತೇಷು ತೇನ ತೇಭ್ಯ ಏಷಾ ಕಥಾ ಕಥ್ಯಾಞ್ಚಕ್ರೇ|

3ಅಭಿಮಾನಹೀನಾ ಜನಾ ಧನ್ಯಾಃ, ಯತಸ್ತೇ ಸ್ವರ್ಗೀಯರಾಜ್ಯಮ್ ಅಧಿಕರಿಷ್ಯನ್ತಿ|

4ಖಿದ್ಯಮಾನಾ ಮನುಜಾ ಧನ್ಯಾಃ, ಯಸ್ಮಾತ್ ತೇ ಸಾನ್ತ್ವನಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಸನ್ತಿ|

5ನಮ್ರಾ ಮಾನವಾಶ್ಚ ಧನ್ಯಾಃ, ಯಸ್ಮಾತ್ ತೇ ಮೇದಿನೀಮ್ ಅಧಿಕರಿಷ್ಯನ್ತಿ|

6ಧರ್ಮ್ಮಾಯ ಬುಭುಕ್ಷಿತಾಃ ತೃಷಾರ್ತ್ತಾಶ್ಚ ಮನುಜಾ ಧನ್ಯಾಃ, ಯಸ್ಮಾತ್ ತೇ ಪರಿತರ್ಪ್ಸ್ಯನ್ತಿ|

7ಕೃಪಾಲವೋ ಮಾನವಾ ಧನ್ಯಾಃ, ಯಸ್ಮಾತ್ ತೇ ಕೃಪಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯನ್ತಿ|

8ನಿರ್ಮ್ಮಲಹೃದಯಾ ಮನುಜಾಶ್ಚ ಧನ್ಯಾಃ, ಯಸ್ಮಾತ್ ತ ಈಶ್ಚರಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ|

9ಮೇಲಯಿತಾರೋ ಮಾನವಾ ಧನ್ಯಾಃ, ಯಸ್ಮಾತ್ ತ ಈಶ್ಚರಸ್ಯ ಸನ್ತಾನತ್ವೇನ ವಿಖ್ಯಾಸ್ಯನ್ತಿ|

10ಧರ್ಮ್ಮಕಾರಣಾತ್ ತಾಡಿತಾ ಮನುಜಾ ಧನ್ಯಾ, ಯಸ್ಮಾತ್ ಸ್ವರ್ಗೀಯರಾಜ್ಯೇ ತೇಷಾಮಧಿಕರೋ ವಿದ್ಯತೇ|

11ಯದಾ ಮನುಜಾ ಮಮ ನಾಮಕೃತೇ ಯುಷ್ಮಾನ್ ನಿನ್ದನ್ತಿ ತಾಡಯನ್ತಿ ಮೃಷಾ ನಾನಾದುರ್ವ್ವಾಕ್ಯಾನಿ ವದನ್ತಿ ಚ, ತದಾ ಯುಯಂ ಧನ್ಯಾಃ|

12ತದಾ ಆನನ್ದತ, ತಥಾ ಭೃಶಂ ಹ್ಲಾದಧ್ವಞ್ಚ, ಯತಃ ಸ್ವರ್ಗೇ ಭೂಯಾಂಸಿ ಫಲಾನಿ ಲಪ್ಸ್ಯಧ್ವೇ; ತೇ ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಪುರಾತನಾನ್ ಭವಿಷ್ಯದ್ವಾದಿನೋಽಪಿ ತಾದೃಗ್ ಅತಾಡಯನ್|

13ಯುಯಂ ಮೇದಿನ್ಯಾಂ ಲವಣರೂಪಾಃ, ಕಿನ್ತು ಯದಿ ಲವಣಸ್ಯ ಲವಣತ್ವಮ್ ಅಪಯಾತಿ, ತರ್ಹಿ ತತ್ ಕೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಸ್ವಾದುಯುಕ್ತಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ? ತತ್ ಕಸ್ಯಾಪಿ ಕಾರ್ಯ್ಯಸ್ಯಾಯೋಗ್ಯತ್ವಾತ್ ಕೇವಲಂ ಬಹಿಃ ಪ್ರಕ್ಷೇಪ್ತುಂ ನರಾಣಾಂ ಪದತಲೇನ ದಲಯಿತುಞ್ಚ ಯೋಗ್ಯಂ ಭವತಿ|

14ಯೂಯಂ ಜಗತಿ ದೀಪ್ತಿರೂಪಾಃ, ಭೂಧರೋಪರಿ ಸ್ಥಿತಂ ನಗರಂ ಗುಪ್ತಂ ಭವಿತುಂ ನಹಿ ಶಕ್ಷ್ಯತಿ|

15ಅಪರಂ ಮನುಜಾಃ ಪ್ರದೀಪಾನ್ ಪ್ರಜ್ವಾಲ್ಯ ದ್ರೋಣಾಧೋ ನ ಸ್ಥಾಪಯನ್ತಿ, ಕಿನ್ತು ದೀಪಾಧಾರೋಪರ್ಯ್ಯೇವ ಸ್ಥಾಪಯನ್ತಿ, ತೇನ ತೇ ದೀಪಾ ಗೇಹಸ್ಥಿತಾನ್ ಸಕಲಾನ್ ಪ್ರಕಾಶಯನ್ತಿ|

16ಯೇನ ಮಾನವಾ ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಸತ್ಕರ್ಮ್ಮಾಣಿ ವಿಲೋಕ್ಯ ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಂ ಪಿತರಂ ಧನ್ಯಂ ವದನ್ತಿ, ತೇಷಾಂ ಸಮಕ್ಷಂ ಯುಷ್ಮಾಕಂ ದೀಪ್ತಿಸ್ತಾದೃಕ್ ಪ್ರಕಾಶತಾಮ್|

17ಅಹಂ ವ್ಯವಸ್ಥಾಂ ಭವಿಷ್ಯದ್ವಾಕ್ಯಞ್ಚ ಲೋಪ್ತುಮ್ ಆಗತವಾನ್, ಇತ್ಥಂ ಮಾನುಭವತ, ತೇ ದ್ವೇ ಲೋಪ್ತುಂ ನಾಗತವಾನ್, ಕಿನ್ತು ಸಫಲೇ ಕರ್ತ್ತುಮ್ ಆಗತೋಸ್ಮಿ|

18ಅಪರಂ ಯುಷ್ಮಾನ್ ಅಹಂ ತಥ್ಯಂ ವದಾಮಿ ಯಾವತ್ ವ್ಯೋಮಮೇದಿನ್ಯೋ ರ್ಧ್ವಂಸೋ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ, ತಾವತ್ ಸರ್ವ್ವಸ್ಮಿನ್ ಸಫಲೇ ನ ಜಾತೇ ವ್ಯವಸ್ಥಾಯಾ ಏಕಾ ಮಾತ್ರಾ ಬಿನ್ದುರೇಕೋಪಿ ವಾ ನ ಲೋಪ್ಸ್ಯತೇ|

19ತಸ್ಮಾತ್ ಯೋ ಜನ ಏತಾಸಾಮ್ ಆಜ್ಞಾನಾಮ್ ಅತಿಕ್ಷುದ್ರಾಮ್ ಏಕಾಜ್ಞಾಮಪೀ ಲಂಘತೇ ಮನುಜಾಂಞ್ಚ ತಥೈವ ಶಿಕ್ಷಯತಿ, ಸ ಸ್ವರ್ಗೀಯರಾಜ್ಯೇ ಸರ್ವ್ವೇಭ್ಯಃ ಕ್ಷುದ್ರತ್ವೇನ ವಿಖ್ಯಾಸ್ಯತೇ, ಕಿನ್ತು ಯೋ ಜನಸ್ತಾಂ ಪಾಲಯತಿ, ತಥೈವ ಶಿಕ್ಷಯತಿ ಚ, ಸ ಸ್ವರ್ಗೀಯರಾಜ್ಯೇ ಪ್ರಧಾನತ್ವೇನ ವಿಖ್ಯಾಸ್ಯತೇ|

20ಅಪರಂ ಯುಷ್ಮಾನ್ ಅಹಂ ವದಾಮಿ, ಅಧ್ಯಾಪಕಫಿರೂಶಿಮಾನವಾನಾಂ ಧರ್ಮ್ಮಾನುಷ್ಠಾನಾತ್ ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಧರ್ಮ್ಮಾನುಷ್ಠಾನೇ ನೋತ್ತಮೇ ಜಾತೇ ಯೂಯಮ್ ಈಶ್ವರೀಯರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರವೇಷ್ಟುಂ ನ ಶಕ್ಷ್ಯಥ|

21ಅಪರಞ್ಚ ತ್ವಂ ನರಂ ಮಾ ವಧೀಃ, ಯಸ್ಮಾತ್ ಯೋ ನರಂ ಹನ್ತಿ, ಸ ವಿಚಾರಸಭಾಯಾಂ ದಣ್ಡಾರ್ಹೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ, ಪೂರ್ವ್ವಕಾಲೀನಜನೇಭ್ಯ ಇತಿ ಕಥಿತಮಾಸೀತ್, ಯುಷ್ಮಾಭಿರಶ್ರಾವಿ|

22ಕಿನ್ತ್ವಹಂ ಯುಷ್ಮಾನ್ ವದಾಮಿ, ಯಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ಕಾರಣಂ ವಿನಾ ನಿಜಭ್ರಾತ್ರೇ ಕುಪ್ಯತಿ, ಸ ವಿಚಾರಸಭಾಯಾಂ ದಣ್ಡಾರ್ಹೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ; ಯಃ ಕಶ್ಚಿಚ್ಚ ಸ್ವೀಯಸಹಜಂ ನಿರ್ಬ್ಬೋಧಂ ವದತಿ, ಸ ಮಹಾಸಭಾಯಾಂ ದಣ್ಡಾರ್ಹೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ; ಪುನಶ್ಚ ತ್ವಂ ಮೂಢ ಇತಿ ವಾಕ್ಯಂ ಯದಿ ಕಶ್ಚಿತ್ ಸ್ವೀಯಭ್ರಾತರಂ ವಕ್ತಿ, ತರ್ಹಿ ನರಕಾಗ್ನೌ ಸ ದಣ್ಡಾರ್ಹೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ|

23ಅತೋ ವೇದ್ಯಾಃ ಸಮೀಪಂ ನಿಜನೈವೇದ್ಯೇ ಸಮಾನೀತೇಽಪಿ ನಿಜಭ್ರಾತರಂ ಪ್ರತಿ ಕಸ್ಮಾಚ್ಚಿತ್ ಕಾರಣಾತ್ ತ್ವಂ ಯದಿ ದೋಷೀ ವಿದ್ಯಸೇ, ತದಾನೀಂ ತವ ತಸ್ಯ ಸ್ಮೃತಿ ರ್ಜಾಯತೇ ಚ,

24ತರ್ಹಿ ತಸ್ಯಾ ವೇದ್ಯಾಃ ಸಮೀಪೇ ನಿಜನೈವೈದ್ಯಂ ನಿಧಾಯ ತದೈವ ಗತ್ವಾ ಪೂರ್ವ್ವಂ ತೇನ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಮಿಲ, ಪಶ್ಚಾತ್ ಆಗತ್ಯ ನಿಜನೈವೇದ್ಯಂ ನಿವೇದಯ|

25ಅನ್ಯಞ್ಚ ಯಾವತ್ ವಿವಾದಿನಾ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ವರ್ತ್ಮನಿ ತಿಷ್ಠಸಿ, ತಾವತ್ ತೇನ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಮೇಲನಂ ಕುರು; ನೋ ಚೇತ್ ವಿವಾದೀ ವಿಚಾರಯಿತುಃ ಸಮೀಪೇ ತ್ವಾಂ ಸಮರ್ಪಯತಿ ವಿಚಾರಯಿತಾ ಚ ರಕ್ಷಿಣಃ ಸನ್ನಿಧೌ ಸಮರ್ಪಯತಿ ತದಾ ತ್ವಂ ಕಾರಾಯಾಂ ಬಧ್ಯೇಥಾಃ|

26ತರ್ಹಿ ತ್ವಾಮಹಂ ತಥ್ಥಂ ಬ್ರವೀಮಿ, ಶೇಷಕಪರ್ದಕೇಽಪಿ ನ ಪರಿಶೋಧಿತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ಥಾನಾತ್ ಕದಾಪಿ ಬಹಿರಾಗನ್ತುಂ ನ ಶಕ್ಷ್ಯಸಿ|

27ಅಪರಂ ತ್ವಂ ಮಾ ವ್ಯಭಿಚರ, ಯದೇತದ್ ವಚನಂ ಪೂರ್ವ್ವಕಾಲೀನಲೋಕೇಭ್ಯಃ ಕಥಿತಮಾಸೀತ್, ತದ್ ಯೂಯಂ ಶ್ರುತವನ್ತಃ;

28ಕಿನ್ತ್ವಹಂ ಯುಷ್ಮಾನ್ ವದಾಮಿ, ಯದಿ ಕಶ್ಚಿತ್ ಕಾಮತಃ ಕಾಞ್ಚನ ಯೋಷಿತಂ ಪಶ್ಯತಿ, ತರ್ಹಿ ಸ ಮನಸಾ ತದೈವ ವ್ಯಭಿಚರಿತವಾನ್|

29ತಸ್ಮಾತ್ ತವ ದಕ್ಷಿಣಂ ನೇತ್ರಂ ಯದಿ ತ್ವಾಂ ಬಾಧತೇ, ತರ್ಹಿ ತನ್ನೇತ್ರಮ್ ಉತ್ಪಾಟ್ಯ ದೂರೇ ನಿಕ್ಷಿಪ, ಯಸ್ಮಾತ್ ತವ ಸರ್ವ್ವವಪುಷೋ ನರಕೇ ನಿಕ್ಷೇಪಾತ್ ತವೈಕಾಙ್ಗಸ್ಯ ನಾಶೋ ವರಂ|

30ಯದ್ವಾ ತವ ದಕ್ಷಿಣಃ ಕರೋ ಯದಿ ತ್ವಾಂ ಬಾಧತೇ, ತರ್ಹಿ ತಂ ಕರಂ ಛಿತ್ತ್ವಾ ದೂರೇ ನಿಕ್ಷಿಪ, ಯತಃ ಸರ್ವ್ವವಪುಷೋ ನರಕೇ ನಿಕ್ಷೇಪಾತ್ ಏಕಾಙ್ಗಸ್ಯ ನಾಶೋ ವರಂ|

31ಉಕ್ತಮಾಸ್ತೇ, ಯದಿ ಕಶ್ಚಿನ್ ನಿಜಜಾಯಾಂ ಪರಿತ್ಯಕ್ತ್ತುಮ್ ಇಚ್ಛತಿ, ತರ್ಹಿ ಸ ತಸ್ಯೈ ತ್ಯಾಗಪತ್ರಂ ದದಾತು|

32ಕಿನ್ತ್ವಹಂ ಯುಷ್ಮಾನ್ ವ್ಯಾಹರಾಮಿ, ವ್ಯಭಿಚಾರದೋಷೇ ನ ಜಾತೇ ಯದಿ ಕಶ್ಚಿನ್ ನಿಜಜಾಯಾಂ ಪರಿತ್ಯಜತಿ, ತರ್ಹಿ ಸ ತಾಂ ವ್ಯಭಿಚಾರಯತಿ; ಯಶ್ಚ ತಾಂ ತ್ಯಕ್ತಾಂ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ವಿವಹತಿ, ಸೋಪಿ ವ್ಯಭಿಚರತಿ|

33ಪುನಶ್ಚ ತ್ವಂ ಮೃಷಾ ಶಪಥಮ್ ನ ಕುರ್ವ್ವನ್ ಈಶ್ಚರಾಯ ನಿಜಶಪಥಂ ಪಾಲಯ, ಪೂರ್ವ್ವಕಾಲೀನಲೋಕೇಭ್ಯೋ ಯೈಷಾ ಕಥಾ ಕಥಿತಾ, ತಾಮಪಿ ಯೂಯಂ ಶ್ರುತವನ್ತಃ|

34ಕಿನ್ತ್ವಹಂ ಯುಷ್ಮಾನ್ ವದಾಮಿ, ಕಮಪಿ ಶಪಥಂ ಮಾ ಕಾರ್ಷ್ಟ, ಅರ್ಥತಃ ಸ್ವರ್ಗನಾಮ್ನಾ ನ, ಯತಃ ಸ ಈಶ್ವರಸ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನಂ;

35ಪೃಥಿವ್ಯಾ ನಾಮ್ನಾಪಿ ನ, ಯತಃ ಸಾ ತಸ್ಯ ಪಾದಪೀಠಂ; ಯಿರೂಶಾಲಮೋ ನಾಮ್ನಾಪಿ ನ, ಯತಃ ಸಾ ಮಹಾರಾಜಸ್ಯ ಪುರೀ;

36ನಿಜಶಿರೋನಾಮ್ನಾಪಿ ನ, ಯಸ್ಮಾತ್ ತಸ್ಯೈಕಂ ಕಚಮಪಿ ಸಿತಮ್ ಅಸಿತಂ ವಾ ಕರ್ತ್ತುಂ ತ್ವಯಾ ನ ಶಕ್ಯತೇ|

37ಅಪರಂ ಯೂಯಂ ಸಂಲಾಪಸಮಯೇ ಕೇವಲಂ ಭವತೀತಿ ನ ಭವತೀತಿ ಚ ವದತ ಯತ ಇತೋಽಧಿಕಂ ಯತ್ ತತ್ ಪಾಪಾತ್ಮನೋ ಜಾಯತೇ|

38ಅಪರಂ ಲೋಚನಸ್ಯ ವಿನಿಮಯೇನ ಲೋಚನಂ ದನ್ತಸ್ಯ ವಿನಿಮಯೇನ ದನ್ತಃ ಪೂರ್ವ್ವಕ್ತಮಿದಂ ವಚನಞ್ಚ ಯುಷ್ಮಾಭಿರಶ್ರೂಯತ|

39ಕಿನ್ತ್ವಹಂ ಯುಷ್ಮಾನ್ ವದಾಮಿ ಯೂಯಂ ಹಿಂಸಕಂ ನರಂ ಮಾ ವ್ಯಾಘಾತಯತ| ಕಿನ್ತು ಕೇನಚಿತ್ ತವ ದಕ್ಷಿಣಕಪೋಲೇ ಚಪೇಟಾಘಾತೇ ಕೃತೇ ತಂ ಪ್ರತಿ ವಾಮಂ ಕಪೋಲಞ್ಚ ವ್ಯಾಘೋಟಯ|

40ಅಪರಂ ಕೇನಚಿತ್ ತ್ವಯಾ ಸಾರ್ಧ್ದಂ ವಿವಾದಂ ಕೃತ್ವಾ ತವ ಪರಿಧೇಯವಸನೇ ಜಿಘೃತಿತೇ ತಸ್ಮಾಯುತ್ತರೀಯವಸನಮಪಿ ದೇಹಿ|

41ಯದಿ ಕಶ್ಚಿತ್ ತ್ವಾಂ ಕ್ರೋಶಮೇಕಂ ನಯನಾರ್ಥಂ ಅನ್ಯಾಯತೋ ಧರತಿ, ತದಾ ತೇನ ಸಾರ್ಧ್ದಂ ಕ್ರೋಶದ್ವಯಂ ಯಾಹಿ|

42ಯಶ್ಚ ಮಾನವಸ್ತ್ವಾಂ ಯಾಚತೇ, ತಸ್ಮೈ ದೇಹಿ, ಯದಿ ಕಶ್ಚಿತ್ ತುಭ್ಯಂ ಧಾರಯಿತುಮ್ ಇಚ್ಛತಿ, ತರ್ಹಿ ತಂ ಪ್ರತಿ ಪರಾಂಮುಖೋ ಮಾ ಭೂಃ|

43ನಿಜಸಮೀಪವಸಿನಿ ಪ್ರೇಮ ಕುರು, ಕಿನ್ತು ಶತ್ರುಂ ಪ್ರತಿ ದ್ವೇಷಂ ಕುರು, ಯದೇತತ್ ಪುರೋಕ್ತಂ ವಚನಂ ಏತದಪಿ ಯೂಯಂ ಶ್ರುತವನ್ತಃ|

44ಕಿನ್ತ್ವಹಂ ಯುಷ್ಮಾನ್ ವದಾಮಿ, ಯೂಯಂ ರಿಪುವ್ವಪಿ ಪ್ರೇಮ ಕುರುತ, ಯೇ ಚ ಯುಷ್ಮಾನ್ ಶಪನ್ತೇ, ತಾನ, ಆಶಿಷಂ ವದತ, ಯೇ ಚ ಯುಷ್ಮಾನ್ ಋृತೀಯನ್ತೇ, ತೇಷಾಂ ಮಙ್ಗಲಂ ಕುರುತ, ಯೇ ಚ ಯುಷ್ಮಾನ್ ನಿನ್ದನ್ತಿ, ತಾಡಯನ್ತಿ ಚ, ತೇಷಾಂ ಕೃತೇ ಪ್ರಾರ್ಥಯಧ್ವಂ|

45ತತ್ರ ಯಃ ಸತಾಮಸತಾಞ್ಚೋಪರಿ ಪ್ರಭಾಕರಮ್ ಉದಾಯಯತಿ, ತಥಾ ಧಾರ್ಮ್ಮಿಕಾನಾಮಧಾರ್ಮ್ಮಿಕಾನಾಞ್ಚೋಪರಿ ನೀರಂ ವರ್ಷಯತಿ ತಾದೃಶೋ ಯೋ ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಃ ಪಿತಾ, ಯೂಯಂ ತಸ್ಯೈವ ಸನ್ತಾನಾ ಭವಿಷ್ಯಥ|

46ಯೇ ಯುಷ್ಮಾಸು ಪ್ರೇಮ ಕುರ್ವ್ವನ್ತಿ, ಯೂಯಂ ಯದಿ ಕೇವಲಂ ತೇವ್ವೇವ ಪ್ರೇಮ ಕುರುಥ, ತರ್ಹಿ ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಕಿಂ ಫಲಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ? ಚಣ್ಡಾಲಾ ಅಪಿ ತಾದೃಶಂ ಕಿಂ ನ ಕುರ್ವ್ವನ್ತಿ?

47ಅಪರಂ ಯೂಯಂ ಯದಿ ಕೇವಲಂ ಸ್ವೀಯಭ್ರಾತೃತ್ವೇನ ನಮತ, ತರ್ಹಿ ಕಿಂ ಮಹತ್ ಕರ್ಮ್ಮ ಕುರುಥ? ಚಣ್ಡಾಲಾ ಅಪಿ ತಾದೃಶಂ ಕಿಂ ನ ಕುರ್ವ್ವನ್ತಿ?

48ತಸ್ಮಾತ್ ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಃ ಪಿತಾ ಯಥಾ ಪೂರ್ಣೋ ಭವತಿ, ಯೂಯಮಪಿ ತಾದೃಶಾ ಭವತ|