Lontomba
MALAKO 14
Bakendii ba Bayuda banga mwango noboma Yesu
(Lenda mpe Mat 26, 1-5; Luk 22, 1-2; Yoa 11, 45-53)
Pasika na ntɛkɔ e mampa mapa na mɔlɔ mo bopelu ɛbɔtɔki nokelama o mbiha e maina mape. Bankanga ba banɛnɛ banka Nyambe na balaki ba mokeko bakombaki lolenge nobuta Yesu na lwalia mpe nomoboma. Na itina, batepelaki o iyɔngɔ i balɔkɔ: «O elaka e ntɛkɔ pɔ noyala nkɔkela ɛkɔkɛlɛ o iyɔngɔ inka bato.»
Ngainto ɔmɔ autola Yesu malasi o motu
(Mat 26, 6-13; Yoa 12, 1-8)
Yesu aliki o Betania o itumba inka Simona ebikiamaki na ikɔni i mɛliɔ; oliki nde o mesa, ngainto ɔmɔ ayakaki na molangi mo alibatɛlɛ ntwatonda na malasi ma malɔti mpe ma motuya penda; malasi maiko makelamake na mote mo nsolo mohimbɔ lina nale. Aomolipola mpe aomautola o motu monka Yesu. Bamɔ baoywangwa mpe baoyahangela: «Malasi manɛ mahaka ibomi itina be? Malasi maiko mapɔtɛkɛmɛ penda mpata menkama mehato mpe nopaema onka bambɔlɔ!» Mpe bamokelaki lɔbɛli. Ya Yesu aobekola ndɛmbɔ: «Bomokambia, bomokia liale itina be? Aonkelela lobo lopenda bɔlɔti. Na itina, boyalake mputa na bambɔlɔ bilaka binkuma mpe kaki boondi, bɔhɔ nobakelela bɔlɔti; ya mi, tabongoyalaka nami bilaka binkuma2. Aokela lɔmbɔhe nde nokela: aonsinga malasi o bionge boho nonkunda. Nko na hɔlɔ, nabwebia bɔnɛ: manda inkuma lingolalwame Nsango Ndɔti o molongo na ibondo, lobo lonka ngainto ɔnɛ longotepwama nomwepwaka na boili lokela nde.»
Yudasi akomba nɔhɛngɛ Yesu onka bankanga ba banɛnɛ banka Nyambe
(Lenda mpe Mat 26, 14-16; Luk 22, 3-6)
Yudasi Isikaliɔtɛ, ɔmɔ o ba liomu na bape, ahaki onka bankanga ba banɛnɛ banka Nyambe mbɔ ahembole Yesu. Oambaki balɔkɔ nsango babulwaki mpe balɔbɔlɔki nomopa mɔhɔlɔ. Mpe Yudasi aɛngɛlɛki elaka ɛndɔti nobahembwela Yesu.
Yesu aɔlɛ ilambo i Pasika nde na baekoli banande
(Lenda mpe Mat 26, 17-25; Luk 22, 7-14. 21-23; Yoa 13, 21-30)
O boina bo boho bonka mampa mapa na mɔlɔ mo bopelu, bombobomake balɔkɔ matumbe ma mbata na boili ntɛkɔ e Pasika, baekoli banka Yesu baomoubola: «Manda lina be eondi wɛ mbɔ totu nokolondela ɔle ilambo i Pasika?» Mpe aotinda bape o iyɔngɔ i baekoli banande mpe aobahangela: «Bɔnsɔ o inanga, moto ɔmɔ akokumana na inyo, aobebe ekutu e mai. Bomoiyelaka, mpe manda elobe ɛkɔtwa nde, boubole mɔmɛnɛ itumba mbɔ: “Molaki aubola: Nakɔlɛ mi na baekoli bami ilambo i Pasika o eteni e itumba ele o be?” Mpe nde akɔbwɛnia eteni e itumba ele o liko, ele nɛnɛ mpe mbɔtiama na inkuma. Ele ɔkɔ ɔkɔtɔbɔtiela inyo ilambo.» Baekoli baohaka mpe baɔyɔtwa o inanga; batanaki inkuma nko nga bobaebiaki Yesu, mpe baobɔtia Pasika.
Oiyaki mpokwa, Yesu aoyoye mputa na baekoli liomu na bape. Oliki balɔkɔ o mesa nɔlɛ, Yesu aotepela bɔnɛ: «Nko na hɔlɔ, nabwebia bɔnɛ: ɔmɔ o nyainyo angɔnsembola, ɔmɔ ɔlɛ na mi3.» Nyɔngɔngɔlɔ na mahei, baobanda nomoubola ɔmɔ na ɔmɔ: «Ele mi?» Aobabekwela bɔnɛ: «Ele ɔmɔ o baekoli liomu na bape, otika ikata mputa na mi o sani4. Na itina Ngana onka bobato angowa nga bɔkɛtɛmɛ lɔlɔkɔ na boili nde; ya boilela onka moto oiko ongokape Ngana onka bobato na boili nde! Lɔbɔtɔki onka moto oiko noyala nkobotama5.»
Etanda
(Lenda mpe Mat 26, 26-30; Luk 22, 14-20; 1 Bak 11, 23-25)
O elaka e ndei, Yesu apwaki impa mpe, o mbiha e nande nototia Nyambe, aoyoiyatola, aopa baekoli mpe aohanga ndɛmbɔ: «Bopwaka, ɔnɛ ele bionge bimi.» Apwaki nkɛni mpe, o mbiha e nande nototia Nyambe, aokepa onka balɔkɔ mpe bankuma baokemina. Mpe Yesu aobahangela ndɛmbɔ: «Ɔnɛ ele makila ma mi, makila ma Lobengwangano lonka Nyambe mautwaki na boili bankuma6. Nko na hɔlɔ, nabwebia bɔnɛ: tingoisia nomina mambo i vinyo kii o boina bongomine mi lintɛmu o Bonkumu bonka Nyambe.» O mbiya enyembi Nyembo, babɛlɛki noya o monkondo mo Bilaya7.
Yesu atepela bongomwangane Petelo
(Mat 26, 30-35; Luk 22, 33-34; Yoa 13, 37-38)
Mpe Yesu aobahangela ndɛmbɔ: «Inyo bankuma bongokitiama, na itina lɔkɛtɛmɛ mbɔ: “Nangokula mobateli, mpe mbata ingwanzwa8”. Ya o mbiha e makundwelo ma mi, nangolɔndɔ o Galilaya.» Petelo aomoisenyele ndɛmbɔ: «Nsa bankuma bangokitiama, ya mi pɔ.» Mpe Yesu aomohangela ndɛmbɔ: «Nko na hɔlɔ, nakwebia bɔnɛ: wɛ lɛlɔ, o botio bɔnɛ, okonyangana mbala ihato boho bonka nkɔkɔ nobeka lobeka lo ipe.» Ya Petelo atepelaki na ipeta mbɔ: «Nsa kaki mi nowa mputa na wɛ, mpamba tingokwangana.» Mpe bankuma batepelaki nko boiko.
Lobondela lonka Yesu o Getesemani
(Mat 26, 36-46; Luk 22, 40-46)
Baoyoiya o itia ibeyamaki lina Getesemani, mpe aoywebia baekoli banande bɔnɛ: «Bokihaka anɛ, mi nahaka nobondela9.» Aotombi mputa na nde Petelo, Zake mpe Yoane. Mpe aobanda nɔkiɛtɛnɛ mpe aoyoka bɔɔmɔ. Aobahangela ndɛmbɔ: «Moloko momi mole ntwatonda na mahɛi kii o iwa; boyalelaka anɛ mpe bolambaka.» Mpe aohaka ngano iteta, akukamaki o nse mpe abondelaki mbɔ, kaki lɔhɛmɛ, elaka eiko emoumwamene. Aobanda nobondela ndɛmbɔ: «Aba, Ihe, onka wɛ inkuma iɔhɛmɛ, ontangoye na nkɛni ɛnɛ. Ya, teyalake o mpoha emi, nsande o ɛwɛ.» Aoyoye mpe aobatana baɔngi. Aoywebia Petelo: «Simona, wɛ ongi ilɔ? Toyala na nguya nolamba nsa ola ɛmɔ? Bolambaka mpe bobondelaka olongi mbɔ boyale nkɔkita o malengoli. Molimo mole ntondiama na mpoha enkeli bɔlɔti, ya bionge bile bɔɔlu.» Aisiaki notangwa mpe aobondela nko na mbo ilɔkɔ. O mbiha, ayakaki mpe abatanaki nko baɔngi; na itina maiho ma balɔkɔ maliki nko na ilɔ. Mpe tabaeba lɔhɔ balɔkɔ nobekola. O loya lo ihato, aobaubola ndɛmbɔ: «Bɔngi nko ilɔ mpe bɔlia? Lokoka! Elaka eiya. Bolenda Ngana onka bobato aokapema o makata manka bato ba nsɔpi. Bɔtɛlɛmɛkɛ, bototu! Bolendaka, mɔhɛngi momi aoya!»
Yesu aobutama
(Lenda mpe Mat 26, 47-56; Luk 22, 47-53; Yoa 18, 3-12)
Nko aiko otepelaki nde, Yudasi e ɔmɔ o baekoli liomu na bape abɛlɛmɛki mputa na impinga i bato iliki na mabaka mpe na mɛbɔtɔ. Aliki tindama na bingambi bi bankanga ba banɛnɛ banka Nyambe, balaki ba mokeko mpe na bingambi bi Bayuda. Ɔ mɔhɛngi onande aokanaki na balɔkɔ na elembetelo: «Oiko okopa mi molumba, ele nde. Bomobutaka mpe bomotombaka mbɔ abatelame bɔlɔti.» Nko aiye, aɔbɛlɛmɛnɛ Yesu mpe aomohangela ndɛmbɔ: «Molaki!» Mpe aomopa molumba. Bankina baomokata nomobuta. Ɔmɔ o baliki aiko akumaki ibaka, aokɛtɛ mosali monka nkanga ɛnɛnɛ enka Nyambe mpe aomotenaka itoi.10 Yesu aobahangela ndɛmbo: «Boya na mabaka na mɛbɔtɔ nombuta, ngamo naya nde mokɛndii monka bapunzi? Maina mankuma naliki mputa na inyo o itumba i Nyambe nolaka, mpe tabombuta. Ya ele nko olongi Nkɛti ikokiame.» Na boiko, balɔkɔ bankuma bamokambiaki mpe balotaki11. Ɛlɛngɛ e mwele ɛmɔ amoiyelaki, aliki nko na etobo e nkuki bionge. Bamobutaki, ya nde akambiaki etobo ɛlɔkɔ mpe alotaki nko ihɛlɛ.
Yesu o boho bo Moloi mɔ mɔnɛnɛ
(Lenda mpe Mat 26, 57-68; Luk 22, 54-55. 63-71; Yoa 18, 13-14. 19-24)
Batombaki Yesu onka nkanga ɛnɛnɛ enka Nyambe. Bankanga ba banɛnɛ banka Nyambe, bingambi bi Bayuda mpe na balaki ba mokeko bakokanaki balɔkɔ bankuma. Petelo amoiyelaki iteta mpe aɔtwaki o ntei e ipana inka nkanga ɛnɛnɛ enka Nyambe. Akihaki mputa na basali mpe aɔkɔki twɛ.
Lendaka,bankanga ba banɛnɛ banka Nyambe mpe Moloi mɔ mɔnɛnɛ monkuma baɛngɛlɛki motato onga na Yesu nomoulia o iwa, ya tabalobata. Na itina boike bo bato bapaki metato me mbolo onga na Yesu, ya mɛlɔkɔ tamelongama12. Bamɔ batɛlɛmɛki nopa motato mo mbolo onga nande ntepela mbɔ: «Tomokaki atepela: “Mi, nangopita itumba inɛ i Nyambe itongamaki na makata manka bato, mpe nangotonga o maina mahato lipa taingotongama na makata manka bato13.”» Ya nsa na boiko tabayala na nzokani o motato mo balɔkɔ. Nkanga ɛnɛnɛ enka Nyambe, aɔtɛli o iyɔngɔ i ikoka mpe aoyoubola Yesu: «Opobekole na boili metato mepa balɔkɔ onga na wɛ?» Ya nde aliki nko nyɛ, tabekola. Nkanga ɛnɛnɛ enka Nyambe aisie nomoubola bɔnɛ: «Wɛ ole Kilito, Ngana onka Nyambe etwakwama?» Yesu amoisenyelaki ndɛmbɔ: «Mi nale nko boiko, mpe bɔngwɛnɛ Ngana onka bobato nkiakiha o lɔbɔkɔ lo lome lonka Nyambe e Nguya mpe nzaya mputa na biombi bi liko14.» Nkanga ɛnɛnɛ aoywatola bitobo binande mpe atepelaki bɔnɛ: «Toinda na mpoha na bapa metato! Booka nga bonyakatanela nde Nyambe. Bokanena be?» Boiko, bankuma baomoulia nomopa ikamba i iwa15. Bamɔ babandaki nomotwa nsoi, nomolipa elongi, nomokula mabɔtɔ mpe balɔkɔ baomoubola ndɛmbɔ: «Ebaka ombokokule!» Mpe basali bamwambaki na bipakata16.
Petelo angana Yesu
(Lenda mpe Mat 26, 69-75; Luk 22, 56-62; Yoa 18, 15-18, 25-27)
Oliki Petelo o nse e ipana, ɔmɔ o basali ba bainto banka nkanga ɛnɛnɛ aoyoye. Ɛnɛkɛ Petelo aɔkɔ twɛ, aomoihimia mpe aomwebia: «Wɛ mpe, oliki mputa na Yesu e mohi Nazaleta.» Ya Petelo aoywagana ntepela mbɔ: «napwebe mpe napɔhɔle londi wɛ notepela.» Mpe abɛlɛki o ekuke e ipana. [Na boiko, nkɔkɔ ebekaki17.] Mosali moiko mo ngainto aomwɛnɛ mpe aisiaki nwebia baiko baliki aiko: «Moto oiko ale ɔmɔ o balɔkɔ!» Ya Petelo aisiaki nko nwangana. O mbiha e ngano elaka, ekambi eliki aiko baisiaki nwebia Petelo mbɔ: «Nko na hɔlɔ, ole ɔmɔ o balɔkɔ, na itina, wɛ mpe ole mohi Galilaya.» Na boiko, Petelo abandaki nohumba nsumbi mputa na mehilako mbɔ: «Napwebe moto oiko onzebia inyo!» Nko o elaka eiko, nkɔkɔ ebekaki lobeka loipe, mpe Petelo aoywepwa limohangelaki Yesu: «Boho bonka nkoko nobeka lobeka loipe, ongonyangana mbala ihato.» Na boiko, abɛlɛki nkulumwa mpe alelaki18.
Source notes (18)
- Footnote Lenda Mat 26.7
- Footnote Nwɛlia na Dut 15.11.
- Footnote Nwɛlia na Nye 41.10.
- Footnote Lenda mpe Nye 41.10.
- Footnote Lenda Nye 22.2-19; Isay 53.
- Footnote Nwɛlia na Mab 24.8; Yil 31.31-34.
- Footnote Lenda Mat 26.30
- Footnote Zek 13.7.
- Footnote Lenda Mat 26.36
- Footnote Nwɛlia na Yoa 18.26.
- Footnote Nwɛlia na 14.27.
- Footnote Nwɛlia na Nye 27.12; 35.11.
- Footnote Lenda Yoa 2.19.
- Footnote Nye 110.1; Dan 7.13.
- Footnote Lenda Lew 24.16.
- Footnote Nwɛlia na Isay 50.6.
- Footnote imɔ nkɛti taimbe na maina maiko Nkɔkɔ ebekaki.
- Footnote Lenda 14.30.
Lontomba. Copyright © The Seed Company. Licensed under CC BY-SA 4.0. Source: Open.Bible. Typeset from the source files; no intended changes to scripture wording. BibleKenya is not endorsed by the rights holder.
Full source notice & licence · CC BY-SA 4.0 · SourceEdition imported 2026-11-09.