Nahali Bible
मत्ती 5
यीशुन बोयड़ाम हिकवोण
(मत्ती 5:1–7:29)
जेवी यीशु ती मोटली गेरदीह देखीन तो एक बोयड़ा पोर चेड़ गीयो, एने ताहरी बोह गीयो तेवी तान चेला ता फाय आवा। एने तो तान मुय उगाड़ीन ताह ज्य हिकाड़ने बाज गीयो:
बोरकेतवालो वचन
(लुका 6:20-23)
“बोरकेतवाला हेते ता जा मोनान गेरबोड़ा हेते;
काहाकाय हेरगान राज ताच ने हे!
बोरकेतवाला हेते ता जा दुख मोणावतेह;
काहाकाय ताह सान्ती जुड़ी!
बोरकेतवाला हेते ता जा नम्र हेते;1
काहाकाय ता देरतीन वारीस बोणती!
बोरकेतवाला हेते ता जा देरमान बुखल्या एने तीहल्या हेते;2
काहाकाय ता आफरी जाती!
बोरकेतवाला हेते ता जा गीण केरनारे हेते;
काहाकाय ता पोर गीण केराय!
बोरकेतवाला हेते ता जान मोन चोखो हे;3
काहाकाय ता बोगवानाह देखती!
बोरकेतवाला हेते ता, जा मेल केरावणारे हेते;
काहाकाय ता बोगवानान सोरा केवाती! 4
बोरकेतवाला हेते ता जा पोर देरमान केरता सेताव आवेह;
काहाकाय हेरगान राज ताच ने हे!5 6
“बोरकेतवाला हेते तुमू; जेवी माणहे मार केरता तुमरी चिहटा केरती, एने सेतावती एने मार केरता तुमरा विरोद माय जुठ बोली बोलीन तुमरी विरोद माय आखी बातीन खाराब वातु केती।” तुलबुखे आनन्दित एने खुस ईज्यो, काहाकाय तुमरी केरता हेरगा माय मोटलो ईनाम हे; एने तुमूह रेन पेल जा जाणकार एता ताह बी ता इहीचकेरीन वेला केरायेल एता।7
मिठ एने उजालो
(मरकुस 9:50; लुका 14:34-35)
तुमू देरतीन मिठ हेते, केदी मिठान खारलो होवाद जात रेय, ते ता खारला होवादाह पोशो किहीक लाव सेकतेह। तो कायस कामान नाह रेत, पुण बाहेर टाक देणु एने माणहे ताह पाया बुंदे रोहदेल देणु। 9तुमू दुनियान उजालो हेते। एने जो गाव बोयड़ा पोर बुहेल हे तो लिक नाह सिकेत। 10माणहे चिमणी पेटाड़ीन पायला बुंद नाह डापणु, पुण चिमणीह कोठी पोर मेलनु काय गेरावाला आखा माणहाह उजालो आपेह। 11तिहेस केरीन तुमरो उजालो बी माणहान ओंगाण चोमके काय तुमरा हाजाला काम देखीन ता तुमरा आबाख ने जो हेरगाम हे, बोड़ाय केरी।
कायदान हिक
पुण तुमू ज्य मा सोमजो काय मी कायदाह, एने जाणकारान पुस्तेकाह खेतेम केरनेन आयेल हे। खेतेम केरने नाह पुण पुरो केरनेन आयेल हे। 1213काहाकाय मी तुमूह खेरीच केथु, काय जाह वोर जुग एने देरती टेल नाय जाय, ताह वोर कायदाम रेन एक बी वात नाय टेली, पुण त्यु सोब पुरी एय जाती। तानकेरता जो कुण ज्या आत्याम रेन आत्यो उकुमा माय रेन काल्लो बी एक तोड़ी, एने तिहेच केरीन माणहाह हिकाड़ी, तो हेरगान राज माय आखाम रेन आत्यो केवाय; पुण जो कुण ता उकुमान पालेन केरी एने ताह हिकाड़ी, तोच हेरगान राज माय मोठो केवाय। काहाकाय मी तुमूह केथु, “केदी तुमरो देरमी पोण देरेमगुरू एने फरिसीन देरमाह रेन वोदीन नाय रेय, ते तुमू हेरगान राज माय केदी जाय नाय सिकहो।”
राग एने खुन
(लुका 12:57-59)
तुमू ज्य होमेल लियेल हेते काय वेगाला वारान माणहाह कियेल एतो, “खुन मा किरहो एने जो कुण खुन केरी तो कोरटाम डेन्डान लायकी हे।” पुण मी तुमूह ज्य केथु काय जो कुण आपणा बायाख पोर बिगेर कामे राग केरी,14 तो कोरटाम डेन्डान लायकी हे, एने जो कुण आपणा बायाख बिगेर कामान हे केय, तो मोटला पोंचाम डेन्डान लायकी हे, एने जो कुण केय, “एरे फोगा” तो नेरगान आक्ठान डेन्डान लायकी हे। तानकेरता केदी तु तारी बेट चेड़ावणेन केरता वेदीन15 जागे लावेह, एने ताहरी तुवाह एर आवेह, काय तारा बायाख ने मोना माय तार पोर काह विरोद एय, ते तारी बेट ताच वेदी हिऱ्यो मेल दे, एने जायीन पेल तारा बायाख हिऱ्यो मेल मिलाप केर, ओवतो आवीन बेट चेड़ावजे। जाह वोर तार दुसमोन तार हिऱ्यो हे, ते उतवाल्योह ताह जोड़ीदार बोणावले, काय ओहलो नाय एय काय लेड़ाणार तुवाह नियाव केरनारान आथाम होपी, एने नियाव केरनार तुवाह सिपायड़ान आथाम होपी, एने तुवाह जेलीम कोंड देती। मी तुवाह खेरीच केथु, जाह वोर तु एक एक रूपियो बोर नाय दिहे ताह वोर सुटहे नाय।
सिनालो
सिनालो मा किरहो केरीन कियेल एतो, तो तुमू होमेल लियेल हेते। पुण मी तुमूह केथु, काय केदी कुण एगदी बायकुह गेलेत विचारा केरीन दिखेह, ते तो तान मोना माय पेलुस ती हेऱ्यो सिनालो केर लियेल हे। 16केदी तारो डाखऱ्यो डोलो तुवाह पाप केरावी, ते काड़ीन ताह टाक दे; काहाकाय तार केरता ज्योस हाजो हे काय तार सेरीराम रेन एक खेतेम एय जाए, एने तारो आखो सेरीर नेरगान आक्ठा माय टाकाय नाय जाए। 17केदी तारो डाखऱ्यो आथ तुवाह पाप केरावतेय, ते काटीन ताह जुगार दे; काहाकाय तार केरता ज्योस हाजो हे काय तार सेरीराम रेन एक खेतेम एय जाए, एने तारो आखो सेरीर नेरगाम18 टाकाय नाय जाए।
सोड़नेन लेख्यो
(मत्ती 19:9; मरकुस 10:11-12; लुका 16:18)
“ज्य बी कियेल एतो, ‘जो कुण तान बायकुह सोड़ने हुदेह, ते लेख्यो आपीन तिह सोड़ देय।’ 19 20पुण मी तुमूह ज्य केथु काय जो कुण तान बायकुह सिनाला सावाय दिहरा काल्ला बी कारणा से सोड़ेह, तो तीह सिनालो केरावेह; एने जो कुण ती सोड़ दियेल बायकु हेऱ्यो वाराड़ किरेह, तो सिनालो किरेह।”
सुगोणान बाराम हिकवोण
तुमू होमेल लियेल हेते काय वेगाला वारान माणहाह कियेल एतो, जुठी सुगोण मा खाहो, पुण बोगवानान केरता तुमरी सुगोण पुरी किरज्यो।21 पुण मी तुमूह ज्य केथु काय केवी बी सुगोण मा खाहो; नाह ते हेरगान, काहाकाय तो बोगवानान राजगादि हे;22 नाह ते देरतीन, काहाकाय ती तान पायान चोवकी हे; नाह यरूशलेम ने काहाकाय तो मोटला राजान हियोर हे।23 एने तुमरा मुंडान बी सुगोण मा खाहो, काहाकाय तुमू एक लेट्याह बी उजलो एने कालो नाह केर सेकते। पुण तुमरी वातु होव ते होव, एने नाह ते नाह एणे जुवे; काहाकाय ज्याह रेन होवटो एणे तो खाराब सैतानान उगे रेन एणे।
बुदलो लेणेन बाराम हिकवोण
(लुका 6:29-30)
तुमू होमलेल हेते काय वेगाला माणहाह कियेल एतो, “डोलान बोदले डोला, एने दातान बोदले दात।”24 पुण मी तुमूह ज्यो केथु काय खाराब केरनारान सामनो मा किरहो; पुण जो कुण तारा एक गाड़शा पोर थापो देय, ते तान उगे दिहरो गाड़शो बी केर देजे। केदी एगदो तुवा बोलजोबरी केरीन डेगलो सांडाड़ ने हुदेह ते ताह चोड्डो बी आप दे। एने जो कुण तुवाह रावणी केरीन एक किलो मिटर ली जाय, ते ता हेऱ्यो दुय किलो मिटर जात रिजे। जो कुण तुवा फाय रेन काह उदार मांगी; तो तुवा फाय एय ते आप; एने जो कुण तुवा फाय रेन उदार लेणे हुदेह, ताह देखीन मुय मा फिरीव हे।
दुसमोनाह मोंग किरो
(लुका 6:27-28,32-36)
तुमू होमेल लियेल हेते काय वेगाला वारान माणहाह कियेल एतो, “आपणा आहेंल्याह मोंग किरज्यो; एने दुसमोना हेऱ्या दुसमोनाय।”25 पुण मी तुमूह ज्य केथु काय तुमरा दुसमोनाह मोंग किरज्यो एने जा तुमूह तेकलीत देतेह तानकेरता विन्ता किरो, इहकेरीन तुमू तुमरा हेरगावाला आबाख ने सोरा केवाहो, काहाकाय तोच हाजाला एने बाकताला दुयू पोर तान दिह उगाड़ने, एने देरमी पापी दुयू पोर पाणी पाड़ने। केदी तुमूह मोंग केरनारा हेऱ्यास तुमू मोंग किरहो, ते तुमरे केरता काय फोल एय? काय फालो उकालनारे बी इहीचकेरीन नाह केरते? केदी तुमरा बायाख ओलास तुमू नमस्कार किरहो, ते काल्लो मोटलो काम केरतेह? काय बिगेर यहुदी माणहे बी इहकेरीन नाह केरते? जीह केरीन तुमरो हेरगावालो आबोख सिद्द26 हे तिहेच केरीन तुमू बी सिद्द बोणो।27
Source notes (27)
- Cross-reference बजन 37:11
- Cross-reference यशाया 55:1-2
- Cross-reference बजन 24:3-4
- Cross-reference 1 पतरस 3:14
- Cross-reference 1 पतरस 3:14
- Cross-reference 1 पतरस 4:14
- Cross-reference 2 इतिहास 36:16; प्रेरितान काम 7:52
- Cross-reference मरकुस 9:50; लुका 14:34,35
- Cross-reference योहान 8:12; 9:5
- Cross-reference मरकुस 4:21; लुका 8:16; 11:33
- Cross-reference 1 पतरस 2:12
- Cross-reference लुका 16:17
- Footnote ज्यान आखो हिकवोण खेरलो हे
- Footnote थोड़ाक लेख माय बिगेर कारणान ने वोजेसे राग किरेह लिखेल हे
- Footnote बोली चेड़ावणेन जागु
- Cross-reference मत्ती 18:9; मरकुस 9:47
- Cross-reference मत्ती 18:8; मरकुस 9:43
- Footnote हेलेगतालो आक्ठो तो केदी नाह ओलाणे
- Cross-reference व्यवस्था 24:1-4; मत्ती 19:7; मरकुस 10:4
- Cross-reference मत्ती 10:11-19; मरकुस 10:11,12; लुका 16:18; 1 कुरिंथीयो 7:10,11
- Cross-reference लेव्यवस्था 19:12; गिनती 30:2; व्यवस्था 23:21
- Cross-reference यहोशु 5:12; यशाया 66:1; मत्ती 23:22; याकुब 5:12
- Cross-reference यशाया 66:1; बजन 48:2
- Cross-reference 21:24; लेव्यवस्था 24:20; व्यवस्था 19:21
- Cross-reference लेव्यवस्था 19:18
- Footnote बोगवानान आखी वातुह मानील माणुह
- Cross-reference लेव्यवस्था 19:2; व्यवस्था 18:13
Nahali Bible. Copyright © The Word for the World International. Licensed under CC BY-SA 4.0. Source: Open.Bible. Typeset from the source files; no intended changes to scripture wording. BibleKenya is not endorsed by the rights holder.
Full source notice & licence · CC BY-SA 4.0 · SourceEdition imported 2026-11-09.