ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ଆଃ ଜୀନିଦ୍ ବାଚାନ୍
ମାଥିଉ 5
ୟୀଶୁ ବୁରୁ ଚେତାନ୍ରେ ଗାଦେଲ୍ ହଡ଼କକେ ଇତୁକତାନା
ୟୀଶୁ ଗାଦେଲ୍ ହଡ଼କକେ ନେଲ୍କେଦ୍ତେ ବୁରୁତେ ରାକାବ୍ୟାନା ଆଡଃ ଇନିଃ ଦୁବାକାନ୍ତାଃ ଆୟାଃ ଚେଲାକ ହୁଣ୍ଡିବିୟୁର୍କିୟାକ, ଆଡଃ ଇନିଃ ହଡ଼କକେ ଇତୁ ଏଟେଦ୍କେଦ୍ତେ ମେତାଦ୍କଆ,
ସାର୍ତି ରାସ୍କା
(ଲୁକ ୬:୨୦-୨୩)
“ଆତ୍ମାରେ ରେଙ୍ଗେଃତାନ୍କ ସୁକୁତାନ୍ଗିୟାଃ;
ଚିୟାଃଚି ସିର୍ମା ରାଇଜ୍ ଇନ୍କୁଆଃଗି ତାନାଃ !
ଏୟମେଁତାନ୍କ ସୁକୁତାନ୍ଗିୟାଃ;
ଚିୟାଃଚି ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ଦ ଇନ୍କୁକେ ଜୀଉରାଡ଼େଃକଆ !
ଲେବେଃଜୀଉକ ସୁକୁତାନ୍ଗିୟାଃ;
ଚିୟାଃଚି ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ ବାନାର୍ସା1 ଏମାକାଦ୍ତେୟାଃକ ଅତେରେକ ଆକ୍ତେୟାର୍ରେୟା ।
ଆପେ ଧାର୍ମାନ୍ ନାଗେନ୍ତେ ରେଙ୍ଗେଃତାନ୍କ, ସୁକୁତାନ୍ ଗିୟାଃପେ;
ଚିୟାଃଚି ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ ଆପେକେ ବିୟଃଗି ଏମାପେୟା !
ଦାୟାତାନ୍କ ସୁକୁତାନ୍ଗିୟାଃ;
ଚିୟାଃଚି ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ ଇନ୍କୁକେ ଦାୟାକଆ !
ମନ୍ରେ ଫାର୍ଚିଆକାନ୍କ ସୁକୁତାନ୍ଗିୟାଃ;
ଚିୟାଃଚି ଇନ୍କୁଦ ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍କେକ ନେଲିୟା !
ବାପାଇଚିକ ସୁକୁତାନ୍ଗିୟାଃ;
ଚିୟାଃଚି ଇନ୍କୁଦ ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ଆଃ ହନ୍କ ନୁତୁମଃଆ ! 2
ଧାର୍ମାନ୍ ନାଗେନ୍ତେ ସାସାତି ନାମ୍ତାନ୍କ ସୁକୁତାନ୍ଗିୟାଃ;
ଚିୟାଃଚି ସିର୍ମା ରାଇଜ୍ଦ ଇନ୍କୁଆଃଗି ତାନାଃ ! 3
“ଆଇଙ୍ଗ୍ ନାଗେନ୍ତେ ହଡ଼କ ଆପେକେ ନିନ୍ଦାପେୟାକ, ସିଗିଦ୍ପେୟାକ, ଆଡଃ ହସଡ଼ କାଜିତେ ଆପେୟାଃ ବିରୁଧ୍ରେ ଏତ୍କାନ୍ କାଜିକ କାଜିୟାପେରେଦ, ଆପେ ସୁକୁତାନ୍ଗିୟାଃ । 4ଆପେ ପୁରାଃଗି ରାସ୍କାଅଃପେ, ଚିୟାଃଚି ସିର୍ମା ଦିଶୁମ୍ରେଦ ଆପେୟାଃ ନାଲା ପୁରାଃଗିୟା, ଏନ୍ ଲେକାଗିଦ ଇନ୍କୁ ଆପେୟାଃ ସିଦାରେନ୍ ନାବୀକକେ ସିଗିଦ୍କେଦ୍କଆକ ।
ବୁଲୁଙ୍ଗ୍ ଆଡଃ ମାର୍ସାଲ୍
(ମାର୍କ ୯:୫୦; ଲୁକ ୧୪:୩୪-୩୫)
“ଆପେ ସବେନ୍କ ଅତେଦିଶୁମ୍ରେନ୍ ହଡ଼କ ନାଗେନ୍ତେ ବୁଲୁଙ୍ଗ୍ ଲେକାଗି ତାନ୍ପେ, ମେନ୍ଦ ବୁଲୁଙ୍ଗ୍ ସାବାଗଃରେଦ ଏନା ଚିଲ୍କାତେ ଆଡଃମିସା ସିବିଲ୍ରୁହାଡ଼ଃଆ ? ଏନା ଆଡଃ ଜେତାନ୍ କାମିରେ କା ଲାଗାତିଙ୍ଗ୍ ଦାଡ଼ିୟଃଆ ଆଡଃ ବାହାରିରେ ହୁରାଙ୍ଗ୍ ଏଣ୍ଡାଗଃଆ । ହଡ଼କ ଏନାକେ ତିକାକେଦ୍ତେ ସେନଃଆକ । 6
“ଆପେ ଅତେଦିଶୁମ୍ରେୟାଃ ମାର୍ସାଲ୍ ଲେକାଗି ତାନ୍ପେ । ବୁରୁରେ ବାଇକାନ୍ ନାଗାର୍ କା ଉକୁଦାଡ଼ିୟଃଆ । 7ଆଡଃ ହଡ଼କ ଦିମି ଜୁଲ୍କେଦ୍ତେ ତାୱାଲାତାର୍ରେ କାକ ହାରୁବେୟା ମେନ୍ଦ ଦିର୍କାରେକ ଦହୟା, ଆଡଃ ଅଡ଼ାଃରେନ୍ ସବେନ୍କକେ ଏନା ମାର୍ସାଲ୍ ଏମାକଆଏ । 8ଏନ୍ ଲେକାଗି ଆପେୟାଃ ମାର୍ସାଲ୍ ହଡ଼କଆଃ ଆୟାର୍ରେ ମାସ୍କାଲଃକା, ଏନାତେ ଇନ୍କୁ ଆପେୟାଃ ବୁଗିନ୍ କାମି ନେଲ୍କେଦ୍ତେ ସିର୍ମା ଦିଶୁମ୍ରେନ୍ ଆପୁକେକ ମାରାଙ୍ଗ୍ଇକା ।
ଆଇନ୍ ବିଷାଏରେ ଇନିତୁ
“ଆଇଙ୍ଗ୍ ମୁଶା ନାବୀ ଏମାକାଦ୍ ଆନ୍ଚୁ ଆଡଃ ନାବୀକଆଃ ଇନିତୁ ଇଣିଁଃ ନାଗେନ୍ତେ ହିଜୁଆକାନାଇଙ୍ଗ୍ ମେନ୍ତେ ଆଲ୍ପେ ଆଟ୍କାରେୟା, ମେନ୍ଦ ଏନା ପୁରାଅଃ ନାଗେନ୍ତେ ହିଜୁଆକାନାଇଙ୍ଗ୍ । 9ଆଇଙ୍ଗ୍ ସାର୍ତିଗି କାଜିତାନାଇଙ୍ଗ୍, ସିର୍ମା ଦିଶୁମ୍ ଆଡଃ ଅତେ ଆଉରି ଜିୟନଃ ଜାକେଦ୍ ଆଡଃ ସବେନାଃ ଆଉରି ଚାବାଃଅ ଜାକେଦ୍10, ମୁଶା ନାବୀଆଃ ଆନ୍ଚୁରେୟାଃ ହୁଡିଙ୍ଗ୍ ଅନଲ୍ ଚାଏ ହୁଡିଙ୍ଗ୍ ବିନ୍ଧୁହ ଜେତାଲେକାତେ କା ଜିୟନଃଆ । ଏନା ନାଗେନ୍ତେ ଜେତାଏ ନେ ହୁପ୍ଡିଙ୍ଗ୍ ଆନ୍ଚୁଏତେ ଜେତା ମିଆଁଦ୍ ଆନ୍ଚୁ କାଏ ମାନାତିୟାଁଃ ଆଡଃ ଏନ୍ ଲେକାଗି ହଡ଼କକେ ଇତୁକଆ, ଇନିଃ ସିର୍ମା ରାଇଜ୍ରେ ସବେନ୍କଏତେ ହୁଡିଙ୍ଗ୍ ମେନ୍ତେ ଲେକାଅଃଆଏ ମେନ୍ଦ ଜେତାଏ ଏନ୍ ସବେନାଃକେ ମାନାତିୟାଁଃ ଆଡଃ ଇତୁଆଃଏ, ଇନିଃ ସିର୍ମା ରାଇଜ୍ରେ ମାରାଙ୍ଗ୍ ମେନ୍ତେ ଲେକାଅଃଆ । ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆପେକେ କାଜିପେତାନାଇଙ୍ଗ୍, ଆପେୟାଃ କାମି ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ଆଃ ମନେ ଲେକା, ଆଇନ୍ ଇତୁକ ଆଡଃ ଫାରୁଶୀକଆଃଏତେ ଆଦ୍କା ପାତିୟାର୍ କା ହବାଅଃ ଜାକେଦ୍ ଆପେ ଜେତାଲେକାତେ ସିର୍ମା ରାଇଜ୍ରେ କାପେ ବଲ ଦାଡ଼ିୟାଃ ।
ଖିସ୍ ବିଷାଏରେ ଇନିତୁ
(ଲୁକ ୧୨:୫୭-୫୯)
“ସିଦା ଦିପିଲିରେନ୍ ହଡ଼କକେ କାଜିୟାକାନ୍ ତାଇକେନା, ‘ଆଲମ୍ ଗଗଏଃ ଆଡଃ ଜେତାଏ ଗଗଏଃରେଦ, ଇନିଃ ବିଚାର୍ରେ ସାଜାଇ ନାମେୟାଏ’ ମେନ୍ତେ ଆପେ ଆୟୁମ୍କାଦାପେ । ମେନ୍ଦ ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆପେକେଇଙ୍ଗ୍ କାଜିୟାପେତାନା, ଜେତାଏ ଆୟାଃ ହାଗାକେ ଖିସ୍ଅଃଆଏ11, ଇନିଃ ବିଚାର୍ରେ ସାଜାଇ ନାମେୟାଏ । ଆଡଃ ଜେତାଏ ଆୟାଃ ହାଗାତେକେ ଡଣ୍ଡ ମେନ୍ତେ କାଜିନିଃ ମାରାଙ୍ଗ୍ ପାଞ୍ଚେଟ୍ରେ ସାଜାଇ ନାମେୟାଏ, ଆଡଃ ଜେତାଏ କକଲେ ମେନ୍ତେ କାଜିନିଃ ସେଙ୍ଗେଲ୍ ନାରାକ୍ରେ ସାଜାଇ ନାମେୟାଏ । ଏନାମେନ୍ତେ ଆମ୍ ଆମାଃ ଦାନ୍ ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ଆଃ ନାଗେନ୍ତେ ବେଦିତେମ୍ ଆଉୱେ ଇମ୍ତା ଆମାଃ ବିରୁଧ୍ରେ ଆମାଃ ହାଗାମାଃ ଜେତା କାଜି ମେନାଃ ମେନ୍ତେମ୍ ପାହାମ୍ତାରେ, ଏନ୍ ବେଦିତାଃରେ ଆମାଃ ଦାନ୍କେ ବାଗିକେଦ୍ତେ ସେନଃମେ ଆଡଃ ସିଦାତେ ଆମାଃ ହାଗାମ୍ଲଃ ବାପାଇୟେନ୍ମେ, ଏନ୍ତେ ହିଜୁଃକେଦ୍ତେ ଆମାଃ ଦାନ୍କେ ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ତାଃରେ ରାକାବେମେ ।
“ଆମାଃ ବାଇରିଲଃ ହରାରେ ସେନ୍ତାନ୍ ଇମ୍ତା ବାପାଇଦାବେନ୍ମେ, କା'ରେଦ ବାଇରି ଆମ୍କେ ବିଚାର୍ନିୟାଃ ତିଃଇରେ ଏମ୍ମେୟା, ଆଡଃ ବିଚାର୍ନିଃ ସିପାଇକଆଃ ତିଃଇରେ ଜିମାମେଁୟା, ଏନ୍ତେ ଆମ୍ ଜେହେଲଃଆମ୍ । ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆମ୍କେ ସାର୍ତିଗି କାଜିତାନା, ଆମ୍ କାଉଡ଼ି କାଉଡ଼ି ଆଉରି ହାଲ୍ଚାବାଏ ଜାକେଦ୍ ଏନ୍ତାଃଏତେ କାମ୍ ଅଡଙ୍ଗ୍ ଦାଡ଼ିୟା ।
ଆପାଙ୍ଗିର୍ ବିଷାଏରେ ଇନିତୁ
“ଆଲ୍ପେ ଆପାଙ୍ଗିରାଃ, ମେନ୍ତେ ‘କାଜିୟାକାନ୍ କାଜିପେ ଆୟୁମାକାଦାଃ ।’ ମେନ୍ଦ ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆପେକେଇଙ୍ଗ୍ କାଜିପେତାନା, ଜେତାଏ ଜେତା କୁଡ଼ିକେ ଏତ୍କାନ୍ ସାନାଙ୍ଗ୍ତେ ନେଲିରେଦ ଇନିଃ ଆୟାଃ ମନ୍ରେ ଇନିଃଲଃ ଆପାଙ୍ଗିର୍ୟାନାଏ । 12ଆଡଃ ଆମାଃ ଜମ୍ତିସାଃରାଃ ମେଦ୍ ପାପ୍ଇଚିମେରେଦ, ଏନାକେ ଅଡଙ୍ଗ୍କେଦ୍ତେ ହୁଦ୍ମାଏଣ୍ଡାଃଏମେ, ଚିୟାଃଚି ଆମାଃ ଗଟା ହଡ଼୍ମ ନାରାକ୍ରେ ହୁଦ୍ମାଅଃଏତେ ମିଆଁଦ୍ ହାଟିଙ୍ଗ୍ ଜିୟନଃରେ ଆମାଃ ନାଗେନ୍ତେ ବୁଗିଅଃତେୟାଃ । 13ଆଡଃ ଆମାଃ ଜମ୍ତିସାଃରାଃ ତିଃଇ ପାପ୍ଇଚିମେରେଦ, ଏନାକେ ଛପାଏଣ୍ଡାଃଏମେ, ଚିୟାଃଚି ଆମାଃ ଗଟା ହଡ଼୍ମ ନାରାକ୍ରେ ହୁଦ୍ମାଅଃଏତେ, ମିଦ୍ ହାଟିଙ୍ଗ୍ ଜିୟନଃରେ ଆମାଃ ନାଗେନ୍ତେ ବୁଗିଅଃତେୟାଃ ।
କଡ଼ାକୁଡ଼ିବାଗି ବିଷାଏରେ ଇନିତୁ
(ମାଥିଉ ୧୯:୯; ମାର୍କ ୧୦:୧୧-୧୨; ଲୁକ ୧୬:୧୮)
“ନେଆଁଁହଗି କାଜିକାନା, ‘ଜେତାଏ ଆୟାଃ କୁଡ଼ିକେ ବାଗିରେଦ, ଇନିଃ ଏନ୍ କୁଡ଼ିକେ ବାଗିରେଆଃ ଅନଲ୍ଚିଠା ଏମ୍ ଲାଗାତିଙ୍ଗ୍ୟାଁଃ ।’ 15ମେନ୍ଦ ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆପେକେ କାଜିପେତାନାଇଙ୍ଗ୍, ଜେତାଏ ଆୟାଃ କୁଡ଼ିତେକେ ଆପାଙ୍ଗିର୍ କାମି ବାଗିକେଦ୍ତେ ଏଟାଃ କାମି ନାଗେନ୍ତେ ବାଗିରେଦ, ଇନିଃ ଆୟାଃ କୁଡ଼ିତେକେ ଆପାଙ୍ଗିର୍ ରିକାଇରେୟାଃ ଗୁହ୍ନାଁରେ ଚିଟାଃୱା ଆଡଃ ଜେତାଏ ବାଗିୟାକାନ୍ କୁଡ଼ିକେ ଆଣ୍ଦିନ୍ରେଦ, ଇନିଃ ଆପାଙ୍ଗିର୍ କାମି ରିକାଃଏ ।
କିରିୟା ବିଷାଏରେ ଇନିତୁ
“ଆପେ ଆଡଃଗିପେ ଆୟୁମ୍କାଦା, ନେଆଁଁ ସିଦା ଦିପିଲିରେନ୍ ହଡ଼କକେ କାଜିୟାକାନା, ‘ଆପେ ହସଡ଼ କିରିୟା ଆଲ୍ପେୟାଃ, ମେନ୍ଦ ଆପେୟାଃ କିରିୟାକ ପ୍ରାଭୁଆଃ ଆୟାର୍ରେ ପୁରାଏପେ ।’ 16ମେନ୍ଦ ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆପେକେଇଙ୍ଗ୍ କାଜିୟାପେତାନା, କିରିୟାଏ ଇମ୍ତା ଜେତାନ୍ ବିଷାଏରେ କିରିୟା ଆଲପେ ରିକାଏ, ସିର୍ମା ଦିଶୁମ୍ରେୟାଃ ଆଲ୍ପେୟାଃ, ଚିୟାଃଚି ଏନାଦ ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ଆଃ ରାଜ୍ଗାଦି ତାନାଃ, ଚାଏ ଅତେରେୟାଃ ଆଲ୍ପେୟାଃ, ଚିୟାଃଚି ଏନାଦ ଇନିୟାଃ କାଟାରେୟାଃ ଗାଣ୍ଡୁ ତାନାଃ, ଆଡଃ ଯୀରୁଶାଲେମ୍ରେଆଃ ଆଲ୍ପେୟାଃ, ଚିୟାଃଚି ଏନାଦ ମାରାଙ୍ଗ୍ ରାଜାକଆଃ ନାଗାର୍ ତାନାଃ । ଆଡଃ ଆପେୟାଃ ବହଃରେୟାଃ କିରିୟା ଆଲ୍ପେୟାଃ, ଚିୟାଃଚି ଏନାରାଃ ମିଆଁଦ୍ ଉବ୍କେ ପୁଣ୍ଡି ଚାଏ ହେନ୍ଦେ ରିକାନାଙ୍ଗ୍ ଆପେ କାପେ ଦାଡ଼ିୟା । ଏନାତେ ଆପେୟାଃ କାଜି ‘ହଁ ରେଦ ହଁ’ ଚାଏ ‘କା ରେଦ କା’ ମେନ୍ତେ କାଜିପେ, ନେଆଁଁଏତେ ଆଦ୍କା କାଜିତେୟାଃ ଏତ୍କାନ୍ଏତେ ହିଜୁଃଆ ।
ବାଦ୍ଲା ଇଦି ବିଷାଏରେ ଇନିତୁ
(ଲୁକ ୬:୨୯-୩୦)
“‘ଆପେ ମେଦ୍ରେଆଃ ବାଦ୍ଲା ମେଦ୍, ଆଡଃ ଡାଟାରେୟାଃ ବାଦ୍ଲା ଡାଟା ମେନ୍ତେପେ ଆୟୁମାକାଦାଃ ।’ ମେନ୍ଦ ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆପେକେଇଙ୍ଗ୍ କାଜିୟାପେତାନା, ଜେତାଏ ଆପେୟାଃ ଏତ୍କାନ୍ ରିକାଏରେଦ, ଇନିୟାଃ ବାଦ୍ଲା ଆଲ୍ପେ ଇଦିୟା, ମେନ୍ଦ ଜେତାଏ ଆପେୟାଃ ଜମ୍ସାଃରାଃ ଜୱାରେ ଚାଟ୍କାନ୍ପେରେଦ, ଇନିଃକେ ଏଟାଃ ଜୱାହଗି ବିୟୁରାଇପେ । ଆଡଃ ଜେତାଏ ଆପେଲଃ ବିଚାର୍ ଠାୟାଦ୍ରେ ଏପ୍ରାଙ୍ଗ୍କେଦ୍ତେ ଆପେୟାଃ ତୁସିଙ୍ଗ୍ ଲିଜାଃ ଇଦିନାଙ୍ଗ୍ ସାନାଙ୍ଗ୍ରେଦ, ଇନିଃକେ ଚାଦାର୍ ଲିଜାଃ ହଗି ଏମାଇପେ । ଜେତାଏ ପାଲ୍ଟାନ୍ ଆୟାଃ ବୋଝା ଗଅଃକେଦ୍ତେ ଆପେକେ ମିଦ୍ କିଲୋମିଟର୍ ହରା ସେନ୍ ରିକାପେରେଦ, ଇନିଃଲଃ ବାର୍ କିଲୋମିଟର୍ ସେନଃପେ । ଜେତାଏ ଆପେକେ ଆସିପେରେଦ ଇନିଃକେ ଏମାଇପେ, ଆଡଃ ଜେତାଏ ଆପେତାଃଏତେ ରିଣୀ ଇଦି ସାନାଙ୍ଗ୍ରେଦ ଇନିଃକେ ଏମାଇପେ ।
ବାଇରିକକେ ଦୁଲାଡ଼୍କପେ
(ଲୁକ ୭:୨୭-୨୮,୩୨-୩୬)
“‘ଆପେୟାଃ ଗାତିକକେ ଦୁଲାଡ଼୍କପେ ଆଡଃ ବାଇରିକକେ ହିଲାଙ୍ଗ୍କପେ ମେନ୍ତେ ଆପେ ଆୟୁମାକାଦାଃ ।’ ମେନ୍ଦ ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆପେକେଇଙ୍ଗ୍ କାଜିୟାପେତାନା, ଆପେ ଆପେୟାଃ ବାଇରିକକେ ଦୁଲାଡ଼୍କପେ ଆଡଃ ଆପେକେ ସିଗିଦ୍ପେତାନ୍କଆଃ ନାଗେନ୍ତେ ବିନ୍ତିପେ । ଏନାତେ ଆପେ ଆପେୟାଃ ସିର୍ମା ଦିଶୁମ୍ରେନ୍ ଆପୁଆଃ ହନ୍କପେ ବାଇୟଃଆ, ଇନିଃ ଏତ୍କାନ୍ ଆଡଃ ବୁଗିନ୍ ହଡ଼କ ନାଗେନ୍ତେ ସିଙ୍ଗି ତୁରାଃଏ, ଧାର୍ମାନ୍ ହଡ଼ ଆଡଃ ଏତ୍କାନ୍ ହଡ଼କ ନାଗେନ୍ତେ ଦାଆଃ ଗାମାଃଏ । ଆପେକେ ଅକନ୍କ ଦୁଲାଡ଼୍ପେତାନାକ ଇନ୍କୁକେ ଏସ୍କାର୍ ଦୁଲାଡ଼୍ରେକରେଦ ଆପେୟାଃ ଚିକାନ୍ ନାଲା ନାମଃଆ ? ଚିୟାଃ ମାଲ୍ହାରମ୍କହଁ ନେ'ଲେକା କାକ ରିକାଃଚି ? ଆଡଃ ଆପେ ଆପେୟାଃ ହାଗାକକେ ଏସ୍କାର୍ପେ ଜହାର୍କ ରେଦ, ଆଦ୍କା ଚିନାଃପେ ଚିକାକାଦା ? ଚିୟାଃ ସାଅଁସାର୍କହଁ ଏନ୍ଲେକା କାକ କାମିୟାଃ ? ଏନାମେନ୍ତେ ଆପେୟାଃ ସିର୍ମାରେନ୍ ଆପୁ ଲେକା ଆପେୟ ପାବିତାର୍ ତାୟୁଃପେ ।
Source notes (16)
- Footnote ବାନାର୍ସା କାଜି ଏମ୍କାନା
- Cross-reference ୧ ପାତ୍ରାସ୍ ୩:୧୪.
- Cross-reference ୧ ପାତ୍ରାସ୍ ୪:୧୪.
- Cross-reference ପ୍ରେରିତ୍ ୭:୫୨.
- Cross-reference ମାର୍କ ୯:୫୦; ଲୁକ ୧୪:୩୪,୩୫.
- Cross-reference ଯୋହାନ୍ ୮:୧୨; ୯:୫.
- Cross-reference ମାର୍କ ୪:୨୧; ଲୁକ ୮:୧୬; ୧୧:୩୩.
- Cross-reference ୧ ପାତ୍ରାସ୍ ୨:୧୨.
- Cross-reference ଲୁକ ୧୬:୧୭.
- Footnote ଏନ୍ ସବେନାଃରାଃ ଇନିତୁ ପୁରା ହବାଃଅ ଜାକେଦ୍
- Footnote ଚିମିନ୍ ମାରି ଅନଲ୍ରେ ଅଲାକାନା, ହାଗାତେକେ ସାମା ସାମାରେ ଖିସ୍ଅଃଆଏ
- Cross-reference ମାଥିଉ ୧୮:୯; ମାର୍କ ୯:୪୭.
- Cross-reference ମାଥିଉ ୧୮:୮; ମାର୍କ ୯:୪୩.
- Cross-reference ମାଥିଉ ୧୯:୭; ମାର୍କ ୧୦:୪.
- Cross-reference ମାଥିଉ ୧୯:୯; ମାର୍କ ୧୦:୧୧,୧୨; ଲୁକ ୧୬:୧୮; ୧ କରିନ୍ଥିୟ ୭:୧୦,୧୧.
- Cross-reference ଯାକୁବ ୫:୧୨; ମାଥିଉ ୨୩:୨୨.
ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ଆଃ ଜୀନିଦ୍ ବାଚାନ୍. Copyright © 2020 The Word for the World International. Licensed under CC BY 4.0. Source: eBible.org. Typeset from the source files; no intended changes to scripture wording. BibleKenya is not endorsed by the rights holder.
Full source notice & licence · CC BY 4.0 · SourceEdition imported 2026-10-25.