ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ଆଃ ଜୀନିଦ୍ ବାଚାନ୍
ମାଥିଉ 10
ୟୀଶୁଆଃ କୁଲାକାନ୍ ଗେଲ୍ବାର୍ ଚେଲାକ
(ମାର୍କ ୩:୧୩-୧୯; ୬:୭-୧୩; ଲୁକ ୬:୧୨-୧୬; ୯:୧-୬)
ୟୀଶୁ ଆୟାଃ ଗେଲ୍ବାର୍ ଚେଲାକକେ ଆୟାଃତାଃତେ ହାକାଅକେଦ୍ତେ ସତ୍ରା ଆତ୍ମାକକେ ହାର୍ଅଡଙ୍ଗ୍ରେୟାଃ ଆକ୍ତେୟାର୍ ଆଡଃ ସବେନ୍ ଲେକାନ୍ କିଲିମିଲି ଦୁକୁ ହାସୁଏତେ ବୁଗିକ ନାଗେନ୍ତେ ଆକ୍ତେୟାର୍ ଏମାଦ୍କଆଏ । ଏନ୍ ବାରା ପ୍ରେରିତ୍କଆଃ ନୁତୁମ୍ ନେ ଲେକା ମେନାଃ, ପାହିଲାନିୟାଃ ନୁତୁମ୍ ଶିମୋନ୍, ଇନିଃଦ ପାତ୍ରାସ୍ ମେନ୍ତେ କାଜିୟଃତାନା ଆଡଃ ଆୟାଃ ହାଗାତେ ଆନ୍ଦ୍ରିୟାସ୍, ଜେବଦୀୟାଃ ବାରିଆ ହନ୍କଡ଼ାକିନ୍ ଯାକୁବ୍ ଆଡଃ ଯୋହାନ୍, ଫିଲିପ୍ ଆଡଃ ବାର୍ଥୋଲମି, ଥୋମା ଆଡଃ ମାଲ୍ହାରମ୍ନିଃ ମାଥିଉ, ଆଲ୍ଫିୟନାଃ ହନ୍ ଯାକୁବ୍, ଆଡଃ ଥଦ୍ଦିୟ, ଶିମୋନ୍ ଅକଏଚି ଇସ୍ରାଏଲ୍ ହଡ଼କଆଃ ତନଲ୍ହେତେ ରାଡ଼ା ନାଗେନ୍ତେ ସାନାଙ୍ଗ୍ ତାଇକେନାଏ, ଆଡଃ ଇଷ୍କାରିୟତ୍ ଯିହୁଦା ଅକଏଚି ତାୟମ୍ତେ ୟୀଶୁକେ ବାଇରିକଆଃ ତିଃଇରେ ଏମ୍ ଏଣ୍ଡାଃକିୟାଏ ।
ବାରାଝାନ୍ ପ୍ରେରିତ୍କକେ ଏମାକାନ୍ ସେୱାକାମିରାଃ ବାହାରମ୍
(ମାର୍କ ୬:୭-୧୩; ଲୁକ ୯:୧-୬)
ୟୀଶୁ ନେ ଗେଲ୍ବାର୍ ଚେଲାକକେ କୁଲ୍କେଦ୍ତେ ଇନ୍କୁକେ ଆଚୁକତାନ୍ଲଃ ମେତାଦ୍କଆଏ, “ସାଅଁସାର୍ ହଡ଼କତାଃତେ ଆଲ୍ପେ ସେନା ଚାଏ ଶମିରୋନିକଆଃ ଜେତା ସାହାର୍ତେ ଆଲ୍ପେ ବଲଆ । ମେନ୍ଦ ଇସ୍ରାଏଲ୍ରେନ୍ ହଡ଼କ, ମିଣ୍ଡିକଲେକା ଆଦାକାନ୍ ହଡ଼କତାଃତେ ସେନଃପେ । ଆଡଃ ସେନ୍ତାନ୍ ସେନ୍ତାନ୍ଲଃ ‘ସିର୍ମା ରାଇଜ୍ ନାଡ଼େଃକାନା’ ମେନ୍ତେ ଉଦୁବେପେ । ହାସୁତାନ୍କକେ ବୁଗିକପେ, ଗଏଃକାନ୍କକେ ଜୀଉବିରିଦ୍କପେ, ନାଗେଘାଅକାନ୍କକେ ଫାର୍ଚିକପେ ଆଡଃ ବଙ୍ଗାକକେ ହାର୍ ଅଡଙ୍ଗ୍କପେ । ଆପେ ବେଗାର୍ ଗନଙ୍ଗ୍ତେ ନାମ୍କାଦ୍ତେୟାଃ ବେଗାର୍ ଗନଙ୍ଗ୍ତେ ଏମାକପେ । ଆପେୟାଃ ଥାଇଲାରେ ସୋନା, ରୁପା ଚାଏ ତାମ୍ବାରେୟାଃ ଟାକା ଆଲ୍ପେ ଇଦିୟା । 1ଆଡଃ ହରା ସେନ୍ ନାଗେନ୍ତେ ଥାଇଲା ଚାଏ ବାରିଆ ତୁସିଙ୍ଗ୍ ଲିଜାଃ ଚାଏ ଖାର୍ପା ଚାଏ ସଟା ଆଲ୍ପେ ଇଦିୟା, ଚିୟାଃଚି କାମିନିଃଦ ଆୟାଃ ନାଲା ନାମେ ଲେକାଃଏ ।
“ଆଡଃ ଆପେ ଜେତା ସାହାର୍ରେ ଚାଏ ହାତୁରେପେ ବଲରେଦ, ଏନ୍ତାଃରେ ଆପେକେ ସୁକୁଆପେତାନ୍ଲଃ ଦାରମ୍ପେନିଃକେ ଦାଣାଁଁଇପେ, ଆଡଃ ଏନ୍ତାଃଏତେ ଆଉରି ସେନଃ ଜାକେଦ୍ ଏନ୍ତାଃରେଗି ତାଇନ୍ପେ । ଆଡଃ ଆପେ ଏନ୍ ଅଡ଼ାଃରେ ବଲ ଇମ୍ତା, ‘ଆପେରେ ଜୀଉସୁକୁ ହବାଅଃକା’ ମେତାକପେ । ଆପେକେ ଏନ୍ ଅଡ଼ାଃରେନ୍ ହଡ଼କ ଦାରମ୍ପେରେଦ, ଆପେୟାଃ ଜୀଉସୁକୁ ଇନ୍କୁରେ ତାଇନ୍କା, ମେନ୍ଦ ଇନ୍କୁ କାକ ଦାରମ୍ପେରେଦ ଆପେୟାଃ ସୁକୁ ଆପେତାଃତେ ରୁହାଡ଼୍କା । 2ଆଡଃ ଜେତାଏ କାକ ଦାରମ୍ପେରେଦ ଚାଏ ଆପେୟାଃ କାଜି କାକ ଆୟୁମ୍ରେଦ, ଏନ୍ ଅଡ଼ାଃଏତେ ଚାଏ ଏନ୍ ସାହାର୍ଏତେ ଅଡଙ୍ଗ୍ ଇମ୍ତା ଇନ୍କୁକେ ବାଗିକେଦ୍କଆପେ ମେନ୍ତେ ମିଆଁଦ୍ ଚିହ୍ନାଁ ଲେକା ଆପେୟାଃ କାଟା ତାଲ୍କାରେୟାଃ ଧୁଡ଼ି କଟା ବାଗିତାପେ । 34ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆପେକେ ସାର୍ତିଗି କାଜିପେତାନାଇଙ୍ଗ୍, ବିଚାର୍ ହୁଲାଙ୍ଗ୍ରେ ଏନ୍ ସାହାର୍ରେନ୍ ହଡ଼କତାଃଏତେ ସୋଦମ୍ ଆଡଃ ଗମ୍ରା ଦିଶୁମ୍ରେନ୍ ହଡ଼କଆଃ ନାଗେନ୍ତେ ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ ପୁରାଃ ଲିବୁଇୟାକଆଏ ।
ହିଜୁଃତାନ୍ ସାସାତି
(ମାର୍କ ୧୩:୯-୧୩; ଲୁକ ୨୧:୧୨-୧୭)
“ନେଲେପେ, ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆପେକେ ମିଣ୍ଡିକ ଲେକା ହୁଣ୍ଡାର୍କ ଥାଲାରେଇଙ୍ଗ୍ କୁଲ୍ପେତାନା, ଏନା ନାଗେନ୍ତେ ବିଙ୍ଗ୍କ ଲେକା ସେଣାଁଁନଃପେ ଆଡଃ ଦୁଦୁମୁଲ୍କ ଲେକା ଲେବେୟଃପେ । 6ମେନ୍ଦ ହଡ଼କତାଃଏତେ ଚିର୍ଗାଲାକାନ୍ ତାଇନ୍ପେ, ଚିୟାଃଚି ଇନ୍କୁ ଆପେକେ ପାଞ୍ଚେଟ୍କରେକ ଜିମାପେୟା ଆଡଃ ସାମାଜ୍ ଅଡ଼ାଃକରେକ ହାଁଣ୍ସାପେୟା । ଆଡଃ ଆଇଁୟାଃ ନାଗେନ୍ତେ ଆପେକେ ଇନ୍କୁତାଃ ଆଡଃ ସାଅଁସାର୍କତାଃ ଗାୱା ଏମ୍ ନାଗେନ୍ତେ ହାକିମ୍ ଆଡଃ ରାଜାକଆଃ ସାମ୍ନାଙ୍ଗ୍ତେକ ଆଉପେୟା । ହାକିମ୍ ଆଡଃ ରାଜାକଆଃ ସାମ୍ନାଙ୍ଗ୍ତେକ ଆଉପେୟା । ମେନ୍ଦ ଚିମ୍ତାଙ୍ଗ୍ ଇନ୍କୁ ଆପେକେ ଜିମାପେୟାକ ଇମ୍ତା ଚିନାଃବୁ କାଜିୟା ଚିଲ୍କାବୁ କାଜିୟା ମେନ୍ତେ ସିଦାରେ ଆଲ୍ପେ ଉଡ଼ୁଃୟା, ଚିୟାଃଚି ଏନ୍ ଦିପିଲି ହିଜୁଃଆ ଇମ୍ତା ଆପେକେ ଅକଆଃ କାଜି ନାଗେନ୍ତେ ଏମଃଆ ଏନାପେ କାଜିୟା । ଚିୟାଃଚି ଆପେ ଅକ କାଜିପେ କାଜିୟା ଏନାଦ ଆପେତେଗି କା, ମେନ୍ଦ ଆପେୟାଃ ଆପୁଆଃ ପାବିତାର୍ ଆତ୍ମାରାଃ ହରାତେପେ କାଜିୟା । 7
“ହାଗା ଆୟାଃ ହାଗାତେକେ ଆଡଃ ଆପୁ ଆୟାଃ ହନ୍କେ ଗଜି ନାଗେନ୍ତେ ଜିମାଇୟାଏ, ଆଡଃ ହନ୍କ ଆକଆଃ ଏଙ୍ଗା ଆପୁକଆଃ ବିରୁଧ୍ରେକ ବିରିଦାଃ ଆଡଃ ଇନ୍କୁକେ ଗଏଃ ଇଚିକଆକ । 8ଆଇଁୟାଃ ନାଗେନ୍ତେ ସବେନ୍ ହଡ଼କ ଆପେକେ ହିଲାଙ୍ଗ୍ପେୟାକ, ମେନ୍ଦ ଜେତାଏ ଟୁଣ୍ଡୁ ଜାକେଦ୍ ତିଙ୍ଗୁ କେଟେୟାକାନ୍ ତାଇନ୍ନିଃ ବାଞ୍ଚାଅଃଆଏ । ଚିମ୍ତାଙ୍ଗ୍ ଇନ୍କୁ ଆପେକେ ମିଆଁଦ୍ ସାହାର୍ରେକ ସାସାତିପେରେ, ଇମ୍ତାଙ୍ଗ୍ ଏଟାଃ ସାହାର୍ତେ ନିର୍ପେ, ଚିୟାଃଚି ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆପେକେ ସାର୍ତିଗି କାଜିପେତାନା, ଆପେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ରାଃ ସବେନ୍ ସାହାର୍ରେ କାମି ଆଉରି ଚାବାଏ ସିଦାରେ ମାନୱାହନ୍ ହିଜୁଃଆଏ । 9
“ଗୁରୁଏତେ ଚେଲା କାଏ ମାରାଙ୍ଗ୍ଆଃ ଚାଏ ଆୟାଃ ଗମ୍କେଏତେ ଦାସି କାଏ ମାରାଙ୍ଗ୍ଆଁ । 10ଚେଲା ଆୟାଃ ଗୁରୁ ଲେକା ଆଡଃ ଦାସି ଆୟାଃ ଗମ୍କେ ଲେକା ହବାଅଃରେଦ, ଇନ୍କୁକେ ଇମ୍ନାଙ୍ଗ୍ରେଗି ସୁକୁ ହବାଅଃ ଲାଗାତିଙ୍ଗ୍ୟାଁଃ । ଇନ୍କୁ ଅଡ଼ାଃରେନ୍ ଗମ୍କେ କେ ବାଲ୍ଜେବୁଲ୍ ମେନ୍ତେକ ମେତାଇତାନ୍ରେଦ, ଇନିୟାଃ ଅଡ଼ାଃରେନ୍କକେ ଏନାଏତେ ଆଦ୍କା ଏତ୍କାନ୍କ ନୁତୁମ୍କଆ ।
ଅକଏକେ ବର ଲାଗାତିଙ୍ଗ୍ୟାଁଃ
(ଲୁକ ୧୨:୨-୭)
“ଏନା ନାଗେନ୍ତେ ହଡ଼କକେ ଆଲ୍ପେ ବରଆକଆ, ଚିୟାଃଚି ଅକ୍ନାଃ ଉକୁଆକାନ୍ତେୟାଃ ଉଦୁବଃଆ ଆଡଃ ଅକ୍ନାଃ ଦାନାଙ୍ଗ୍ଆଁକାନ୍ତେୟାଃ ସାରିୟଃଆ । ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆପେକେ ଅକ୍ନାଃ ନୁବାଃରେଇଙ୍ଗ୍ କାଜିକାଦ୍ତେୟାଃ ମାର୍ସାଲ୍ରେ ଉଦୁବେପେ ଆଡଃ ଅକ୍ନାଃ ଉକୁକେଦ୍ତେ ଆୟୁମେତେୟାଃ ସାଡ଼୍ମି ଚେତାନ୍ଏତେ ଉଦୁବେପେ । ଆପେୟାଃ ହଡ଼୍ମ ଗଗଏଃକକେ, ମେନ୍ଦ ଆତ୍ମାକେ କା ଗଏଃ ଦାଡ଼ିକକେ ଆଲ୍ପେ ବରଆକଆ, ମେନ୍ଦ ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ ଆପେୟାଃ ହଡ଼୍ମ ଆଡଃ ଆତ୍ମା ବାରାନାଃକେ ନାରାକ୍ରେ ଜିୟନ୍ ଦାଡ଼ିୟାଏ, ଇନିଃକେ ବରଆଇପେ । ଚିୟାଃ ବାରିଆ ଗେରଁୱାକିନ୍ ମିଦ୍ ସିକାତେ କାକିନ୍ ଆଖ୍ରିଙ୍ଗ୍ୟଃଆ ? ହଲେହଁ ଆପେୟାଃ ଆପୁଆଃ ବେଗାର୍ ଆଚୁତେ ଇନ୍କିନ୍ଏତେ ମିଆଁଦ୍ହଁ ଅତେ ଲାତାର୍ରେ କାଏ ଉୟୁଗଃଆ । ମେନ୍ଦ ଆପେୟାଃ ବହଃରାଃ ସବେନ୍ ଉବ୍ହ ଲେକାକାନା । ଏନା ନାଗେନ୍ତେ ଆଲ୍ପେ ବରଏୟା, ଆପେ ପୁରାଃ ଗେରଁୱାକଏତେ ପୁରାଃଗି ଗନଙ୍ଗ୍ଆଃଁପେ ।
“ଜେତାଏ ନେପେଲ୍ରେ ଆପାନ୍କେ ଆଇଁୟାଃ ମେନ୍ତେ ଆଡଃ ଆଇଙ୍ଗ୍କେ ସାରିୟାଃକ ମେନ୍ତେ ହଡ଼କଆଃ ଆୟାର୍ରେ ଆଇଙ୍ଗ୍କେ ସାରିୟାଃଇଙ୍ଗ୍ ମେନ୍ତେ କାଜିରେଦ, ଆଇଙ୍ଗ୍ହଁ ଆଇଁୟାଃ ସିର୍ମାରେନ୍ ଆପୁଆଃ ଆୟାର୍ରେ ଇନିଃକେ ସାରିୟାଃଇଙ୍ଗ୍ ମେନ୍ତେ କାଜିୟାଇଙ୍ଗ୍ । 12ମେନ୍ଦ ଜେତାଏ ହଡ଼କଆଃ ଆୟାର୍ରେ ଆଇଙ୍ଗ୍କେ କାଇଙ୍ଗ୍ ସାରିୟାଃ ମେନ୍ତେ କାଜିନିଃକେ, ଆଇଙ୍ଗ୍ହଁ ଆଇଁୟାଃ ସିର୍ମାରେନ୍ ଆପୁଆଃ ଆୟାର୍ରେ ଇନିଃକେ କାଇଙ୍ଗ୍ ସାରିୟାଃ ମେନ୍ତେ କାଜିୟାଇଙ୍ଗ୍ ।
ଜୀଉସୁକୁ କା ମେନ୍ଦ ତାରାଉଡ଼ି
(ଲୁକ ୧୨:୫୧-୫୩; ୧୪:୨୬-୨୭)
“ଆଇଙ୍ଗ୍ ଅତେଦିଶୁମ୍ରେ ଜୀଉସୁକୁ ଏମ୍ତେ ହିଜୁଆକାନାଇଙ୍ଗ୍ ମେନ୍ତେ ଆଲ୍ପେ ଆଟ୍କାରେୟା । ବାନଃଗି, ଜୀଉସୁକୁ ଏମ୍ ନାଗେନ୍ତେଦ କା ମେନ୍ଦ ତାରାଉଡ଼ି ଏମ୍ ନାଗେନ୍ତେ ହିଜୁଆକାନାଇଙ୍ଗ୍ । ଚିୟାଃଚି ଆଇଙ୍ଗ୍ ହନ୍କଡ଼ା ବିରୁଧ୍ରେ ଆପୁ, ଆଡଃ ହନ୍କୁଡ଼ି ବିରୁଧ୍ରେ ଏଙ୍ଗା, କିମିନ୍ ବିରୁଧ୍ରେ ହାନାର୍ତେକେ ବିନ୍ଗାଅ ନାଙ୍ଗ୍ ହିଜୁଆକାନାଇଙ୍ଗ୍ । ଆଡଃ ଅଡ଼ାଃରେନ୍କଗି ଅଡ଼ାଃରେନ୍କଆଃ ବାଇରିକ ବାୟଆଃ ।
“ଜେତାଏ ଆୟାଃ ଏଙ୍ଗା ଚାଏ ଆପୁତେକେ ଆଇଙ୍ଗ୍ଏତେ ଆଦ୍କା ଦୁଲାଡ଼୍ରେଦ, ଇନିଃ ଆଇଁୟାଃ ଚେଲା ବାଇୟଃ ଲେକାନ୍ନିଃ ନାହାଁଲିଃ, ଆଡଃ ଜେତାଏ ଲେକା ଆୟାଃ ହନ୍ତେକଡ଼ା ଚାଏ ହନ୍ତେକୁଡ଼ିକେ ଆଇଙ୍ଗ୍ଏତେ ଆଦ୍କା ଦୁଲାଡ଼୍ରେଦ, ଇନିଃ ଆଇଁୟାଃ ଚେଲା ବାଇୟଃ ଲେକାନ୍ନିଃ ନାହାଁଲିଃ । 13ଜେତାଏ ଆୟାଃ କ୍ରୁଶ୍ ଗଅଃକେଦ୍ତେ ଆଇଙ୍ଗ୍କେ କାଏ ଅତଙ୍ଗ୍ଇଙ୍ଗ୍ରେଦ, ଇନିଃ ଆଇଁୟାଃ ଚେଲା ବାଇୟଃ ଲେକାନ୍ନିଃ ନାହାଁଲିଃ । 14ଜେତାଏ ଆୟାଃ ଜୀଉ ନାମେନିଃ, ଏନାଏ ଆଦେୟା ଆଡଃ ଜେତାଏ ଆଇଁୟାଃ ନାଗେନ୍ତେ ଆୟାଃ ଜୀଉ ଆଦେନିଃ, ଏନାଏ ନାମେୟା ।
ନାଲା ନାମେନିଃ
(ମାର୍କ ୯:୪୧)
“ଜେତାଏ ଆପେକେ ସୁକୁଆପେନିଃ, ଆଇଙ୍ଗ୍କେ ସୁକୁଆୟାଁଏ, ଆଡଃ ଆଇଙ୍ଗ୍କେ ସୁକୁଆଇଙ୍ଗ୍ନିଃ, ଆଇଙ୍ଗ୍କେ କୁଲ୍ନିଃକେ ସୁକୁଆଇୟାଏ । ଜେତାଏ, ନାବୀ ତାନିଃ ମେନ୍ତେ ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ଆଃ କୁନୁଲ୍ନିଃ ଲେକା ଦାରମିନିଃ ନାବୀଆଃ ନାଲାଏ ନାମେୟା ଆଡଃ ଜେତାଏ, ଇନିଃ ଧାର୍ମାନ୍ ହଡ଼ ତାନିଃ ମେନ୍ତେ ଧାର୍ମାନ୍ ହଡ଼ ଲେକାଏ ସୁକୁଆଇନିଃ ଧାର୍ମାନ୍ ହଡ଼ଆଃ ନାଲାଏ ନାମେୟା । ଆଡଃ ଜେତାଏ, ନେ ହୁପ୍ଡିଙ୍ଗ୍କଏତେ ମିହୁଡ଼୍କେ ଇନିଃ ଆଇଁୟାଃ ଚେଲା ତାନିଃ ମେନ୍ତେ ମିଦ୍ ଗିଲାସ୍ ରେହାଡ଼୍ ଦାଆଃ ନୁଁଏ ନାଗେନ୍ତେ ଏମାଇରେଦ, ଆଇଙ୍ଗ୍ ଆପେକେ ସାର୍ତିଗି କାଜିପେତାନାଇଙ୍ଗ୍, ଇନିଃ ଆଇଁୟାଃ ଚେଲାତାନିଃ ମେନ୍ତେ ଆୟାଃ ନାଲା ନାମେଗିୟାଏ ।”
Source notes (15)
- Cross-reference ୧ କରିନ୍ଥିୟ ୯:୧୪; ୧ ତିମଥି ୫:୧୮.
- Cross-reference ପ୍ରେରିତ୍ ୧୩:୫୧.
- Cross-reference ମାଥିଉ ୧୧:୨୪.
- Cross-reference ଲୁକ ୧୦:୪-୧୨.
- Cross-reference ଲୁକ ୧୦:୩.
- Cross-reference ମାର୍କ ୧୩:୯-୧୧; ଲୁକ ୧୨:୧୧,୧୨; ୨୧:୧୨-୧୫.
- Cross-reference ମାର୍କ ୧୩:୧୨; ଲୁକ ୨୧:୧୬.
- Cross-reference ମାଥିଉ ୨୪:୯; ମାର୍କ ୧୩:୧୩; ଲୁକ ୨୧:୧୭ ମାଥିଉ ୨୪:୧୩; ମାର୍କ ୧୩:୧୩.
- Cross-reference ଲୁକ ୬:୪୦ ଯୋହାନ୍ ୧୩:୧୬; ୧୫:୨୦.
- Cross-reference ମାଥିଉ ୯:୩୪; ୧୨:୨୪; ମାର୍କ ୩:୨୨; ଲୁକ ୧୧:୧୫.
- Cross-reference ମାର୍କ ୪:୨୨; ଲୁକ ୮:୧୭.
- Cross-reference ୨ ତିମଥି ୨:୧୨.
- Cross-reference ମାଥିଉ ୧୬:୨୪; ମାର୍କ ୮:୩୪; ଲୁକ ୯:୨୩.
- Cross-reference ମାଥିଉ ୧୬:୨୫; ମାର୍କ ୮:୩୫; ଲୁକ ୯:୨୪; ୧୭:୩୩; ଯୋହାନ୍ ୧୨:୨୫.
- Cross-reference ଲୁକ ୧୦:୧୬; ଯୋହାନ୍ ୧୩:୨୦ ମାର୍କ ୯:୩୭; ଲୁକ ୯:୪୮.
ପାର୍ମେଶ୍ୱାର୍ଆଃ ଜୀନିଦ୍ ବାଚାନ୍. Copyright © 2020 The Word for the World International. Licensed under CC BY 4.0. Source: eBible.org. Typeset from the source files; no intended changes to scripture wording. BibleKenya is not endorsed by the rights holder.
Full source notice & licence · CC BY 4.0 · SourceEdition imported 2026-10-25.