निर्ग

निर्गम

लेखक

मोशेला परंपरेने लेखक म्हणून नियुक्त केले आहे. या पुस्तकाच्या दैवी प्रेरित लेखकाच्या रुपात प्रश्नाशिवाय मोशेला स्वीकारण्याचे दोन समूळ कारणे आहेत. प्रथम, निर्गम हे पुस्तक स्वतः मोशेच्या लेखनाविषयी बोलते. निर्गम 34:27 मध्ये परमेश्वराने मोशेला “हे शब्द लिही” अशी आज्ञा दिली आहे. आणखी एक परिच्छेद आपल्याला सांगतो की “मोशेने देवाच्या सर्व वचनांना लिहून” देवाच्या आज्ञेचे पालन केले (24:4). हे असे गृहीत धरणे योग्य आहे की ही वचने मोशेच्या साहित्याविषयी वर्णन करतात जी निर्गमच्या पुस्तकात आढळतात. दुसरे, मोशेने निर्गममध्ये वर्णन केलेल्या घटना एकतर पाहिल्या होत्या किंवा तो त्यामध्ये सहभागी होता. त्याला फारोच्या घरात शिक्षण देण्यात आले होते आणि तो लिखाणात सर्व गुण-संपन्न होता.

तारीख आणि लिखित स्थान

साधारण इ. पू. 1446 - 1405.

इस्राएल लोकांनी त्यांच्या अविश्वासूपणामुळे त्या अरण्यात 40 वर्षापर्यंतचा काळ भटकण्यात घालवला. हे पुस्तक लिहिण्यासाठीची शक्यता या काळात अधिकाधिक आहे.

प्राप्तकर्ता

या पुस्तकाचे प्राप्तकर्ते स्वत: निर्गम उद्धाराची पिढी असतील. मोशेने मिसरामधून बाहेर पडलेल्या सीनाय समुदायासाठी निर्गम लिहिले. (निर्गम 17:14; 24:4; 34:27-28).

हेतू

निर्गमने वर्णन केले आहे की इस्राएल लोक कशा प्रकारे परमेश्वराचे लोक बनले आणि जे देवाचे लोक या नात्याने जगले होते त्या कराराच्या नियमांची मांडणी केली. निर्गम हे इस्राएलशी एक करार स्थापित करणाऱ्या विश्वासू, पराक्रमी, रक्षा करणारा पवित्र देव याचे चरित्र्य स्पष्ट करते. परमेश्वराचे चरित्र्य परमेश्वराच्या नावात आणि परमेश्वराच्या कृत्यांच्या माध्यमातून प्रकट झाले, हे दाखविण्यासाठी की अब्राहामासोबत परमेश्वराचे अभिवचन असे पूर्ण झाले जेव्हा परमेश्वराने अब्राहामाच्या वंशजांना मिसराच्या गुलामगिरीतून मुक्त केले (उत्पत्ती 15:12-16). ही तर एकच कौटुंबिक कथा आहे जी निवडलेले राष्ट्र बनवते (निर्गम 2:24; 6:5; 12:37). मिसरातून बाहेर पडलेल्या इब्री लोकांची संख्या दोन ते तीन दशलक्षांपर्यंत असावी.

विषय

सुटका

रूपरेषा

1. प्रस्तावना — 1:1-2:25

2. इस्त्राएलाचा उद्धार — 3:1-18:27

3. सिनाय पर्वतावर दिलेला करार — 19:1-24:18

4. देवाचा शाही तंबू — 25:1-31:18

5. बंड केल्याच्या कारणास्तव देवापासून दूर जाणे — 32:1-34:35

6. देवाच्या शाही तंबूची रचना — 35:1-40:38