मत्ती 5

डान्डाला उपदेश

मर्कुस १:१६-२०; लूका ५:१-११

1येशुले रुयाङ हुलजन रङस्यु डान्डातं वूमौ, ओटन ओङै चुङापाइना आ सिइयाङ आल्योङ रांवाङ। 2ओटन ओले नकाङजन ह्युउकौ तअसिऊ।

मछ्यु हेसाङन्या

लूका ६:२०-२३

3“बअचाऔ आत्माल गरिब लेन्याङ, स्वर्गल राज्य नकाङल ज्या।”

4बअचाऔ आतिइ ढान्याङ, दानाङभन्या नकाङै सानत्वना ढोएन्यालेरा।1

5बअचाऔ नम्रयाङ, दानाङभन्या नकाङै पिरथ्बीला अढिकार डोएन्यालेरा।2

6बअचाऔ परमेस्वरलं इच्छ्याला कामल नाल्ट करेन्या सनर ओइन्याङ, दानाङभन्या नकाङ पटिपन्न ताइन्यालेरा।3

7बअचाऔ दयालुयाङ, दानाङभन्या नकाङै परमेस्वरङन दया डोएन्यालेरा।

8बअचान्याङ चोखा यिङ वालाङ, दानाङभन्या नकाङै परमेस्वरजन रङन्या लेरा।4

9बअचावाङ जो शान्तिल काम ढान्याङ, दानाङभन्या नकाङ परमेस्वरलं सन्तान ऐढासिरा।

10बअचाऔ सत्यल नाल्ट सटाइस्युनीर, दानाङभन्या स्वर्गला राज्य नकाङल ज्या।5

11“बअचाऔ जे, जब रुयाङै ङा कारनले जे बाए ढान्यालेरा ओटन सटाइचिरा, ओटन ग्वारस्यु छ्योङस्यु जे बिरोदत सोगलै खालला माचान्या छेन छ्योङन्या लेरा।6 12तब हेसाङचिते, ओटन भ्याई आनन्द ताइचिते, दानाङभन्या स्वर्गल जे इनाम घिन्या लेया। दानाङभन्या ऐलेस्यु जै जेतन हाका अगमबक्ताङजन नकाङै रा:सटाईवाङ।”7

सापिऊ सनर ज्योति

मर्कुस ९:५०; लूका १४:३४-३५

13येशुले ऐआढोवाङ, “जे पिरथ्बीला सापिऊयाङ हो, तर सापिऊल ढार हिन्दा भन्या नकाजन फरि नैले सापिऊढारन्या जाएसिका? नका ता पाखाल क्याइन्या सनर रुयाङ खङले सिऊन्या बाहेक अपुर नैज कामला माताइदी।”8

14“जे सङ्सारला बत्तियाङ हो। डान्डात सचुन्सिन्या सहर मोअसिऊ माढुदुऊदी।”9 15रुयाङै बत्ति बलाइस्यु पाथीले ता माकपरदी, तर झेनन्या दियात नाएरा, ओटन झिमल लिज्यान्या सोगलै नाल्ट नकाले रंनन्या जाएवा।10 16ऐलेस्युजै रुयाङल सामन्दी जे ज्योति ग्याचम्कित्या, ओटन नकाङै स्वर्गल लिज्यान्या जे बौल महिमा ग्याढोरत्या।11

ब्यबस्थालं बारे आह्युउन्या

17येशुले ऐलेऊ, “जे ङाजन मोशाल ब्यबस्था अथाबा अगमबक्ताङजन माएरा:औ ऐलेन्या तायिङ्ङच्यो। ङा माएन्या माङडी, बरु पुरा ङाजाएराङु हो।”12 18ङा जेजन मछ्यु ऐढाच्या, जब समन स्वर्ग सनर पिरथ्बी बिलिस्यु माहिन, तब ब्यबस्थाला सोगलै छेन पुरा आमाताहौ समन काङ्काई किसिमले त अछेर या त थोप्ला13 बै मिटीसिन्या माल्दी।14 19जोले ब्यबस्थाला आग्याङ मध्य सोगलैतन इङन्याजन मिचिस्यु, रुयाङजन बै नैलेव ह्युउकौर, नका स्वर्गला राज्यल सोगलैतन इङन्या ठहरिया। तर आग्या ओल बै मानिन्या सनर अपुऱ्याङजन बै मानिन्या ह्युउकौर, नका स्वर्गला राज्यल घिन्या ठहरिन्यालेया। 20नैताइस्यु ङा जेजन ऐढाच्या, यदि जेढान्या सत्यल काम ब्यबस्थाला शास्त्रीयाङ सनर फरिसीयाङतन भ्या माताइदा भन्या जे कैलेस्यु बै स्वर्ग राज्यल पसिन्या माल्चिदी।

रिईल बारेल आह्युउन्या

21“जे थएस्युई नाएच्या, ऐकन्ता रुयाङजन ऐढास्यु नाएसिवाङ, ‘नङ हत्या ताढो, जोले हत्या ढोव,’ नका सजायल लायकला ताइन्यालेया।15 22तर ङा जेजन ऐढाच्या, जो आदाज्यूभाईस आयिङचो नका सजाय डोएन्या लायकला ताहा, ओटन जोले आदाज्यूभाईल अपमान ढोव नका घिन्या कचहरील बखिन्या लेया। तर जोले आदाज्यू भाईजन ‘नङ मुर्ख’ ऐढोव, नका नरगला मीलं परिन्या खतराल लेया।” 23“नैताइस्यु जे बेदील भिटी चराइङा जेलेऊक यदि जे भाईल बिरोदत जे यिङल कोबाअ लेऊ लेस्यु यांका राकन भन्या, 24जे भिटी नक बेदील लेऊक नाएचिते, ओटन हिनस्यु हादेए जे दाज्यूभाईसकाए मिलिचिते, ओटन छिन्ट रा:स्यु जे भिटी चराइचिते।”

25“जेमि बादीसं अदालत जेहिनौ हादेए यमलै मिलिचिते, मानकन्ता बादीले जेजन नियादिसलं कुईत सुम्पिचिवा ओटन नकाले अढिकारील कुईत जिम्मा योंवा, ओटन पुलिसयाङै जेजन झ्यालखानाल झोअचिरा। 26मछ्यु, ङा जेजन पानस्याच्या, जे त-त रुप्या चुक्ता जेमाजाटौ समन जे नलन उम्किऊ माढुदुचिदी।”

ब्यबिचारल बारे आह्युउन्या

27“जे ऐटाइन्या थएस्यु जेल्चिऊ, ‘नङ ब्यबिचार ताढो’।”16

28तर ङा जेजन ऐढाच्या, जोले काङ्काब मेएमाङजन माचान्या इच्छ्याले खिमौ, नकाले हादेएजै आयिङल नकासं ब्यबिचार आढान्या ताहा। 29यदि न दाइन्या म्युउले नङजन पाप ढाऔ परिङनुकन नकाजन कलअस्यु क्याइते, दानाङभन्या स्वाट्टै नबुल नरगल क्याइसिऊ भन्या बरु नबुल लन तोलोअ गवाइन्या न नाल्ट चान्या ताहा।17 30न दाइन्या कुईले नङजन पाप ढाऔ परिङदुन्वा भन्या नकाजन पलस्यु क्याइते। दानाङभन्या सोगल न बुल नरगल आहिनौ भन्या बरु नमी अङ्गयाङ मध्य तोलोअ गवाइन्या न नाल्ट चान्या ताहा।18

भाअसिइलं बारेल आह्युउन्या

मत्ती १९:९; मर्कुस १०:११-12; लूका १६:१८

31“ऐटाइन्या बै पानस्यु नाएसिया। कि ‘जोले आमेएमाजन राहौ, ओले नकाजन भरपाई सरस्यु ग्यायोंवत्या’।”19 32तर ङा जेजन ऐढाच्या, जोले आमेएमाजन ब्यबिचारल कारन बाहेक अपुर कारनले राहौ। ओले नाजन ब्यबिचारिनी जाएवा, ओटन जोले आराइन्या मेएमास ब्याहा ढोव, नकाले ब्यबिचार ढोवा।20

किऱ्याल बारेल आह्युउन्या

33“फरि जे थएस्युई लेच्या, कि ऐका पालाला रुयाङजन पानस्यासिवाङ, ‘नङ ग्वारस्यु किऱ्या ताज्यो, तर परमप्रभुल नाल्ट नढान्या बाचा पुरा ढोचिते’।”21 34तर ङा जेजन ऐढाच्या, स्वर्गल मिनतन किऱ्या ताज्योच्यो, दानाङभन्या नका परमेस्वरलं सिहासन हो।22 35न त पिरथ्बील, दानाङभन्या नका ओलं खङबाङ हो, न त यरुशलेमल, दानाङभन्या नका माहा रयल सहर हो।23 36“जे ङएल किऱ्या ताज्योच्यो, दानाङभन्या जे तसऱ्या चेम पलन्या या मोलन्या माजाएदुचिडी। 37जे जेछ्योङन्या छेन ‘ओज्या, ताहकन ओज्या’ माङडी ताहकन माङडी, याएज ग्याताइत्या नकातन भ्या ता दुस्टङन रांया।”

पालो होलन्या बारे आह्युउन्या

लूका ६:२६-३६

38जे थएस्यु मालेचिच्यो, “ऐलेस्यु नाएसिऊ ‘म्युउल पालोत म्युउ,’ ओटन ह्वाल पालोत ह्वा।”24 39तर ङा जेजन ऐढाच्या, दुस्टलं याह्‌त तालागिच्यो। जोले जेदाइन्या बङ्गरा चर्काहौ, नकाजन छुट्टै बङ्गरा बै थुङस्योचिते। 40यदि जो रुले जे दौरा लाङन्या जिग्राइ ढास्यु अदालतल मुद्दा झोकौकन, नकाजन जे खाइटो बै योंचिते। 41यदि काङ्काङै जेजन त किलो मिटर बान्या कर लाइचिऊकन, ओसकाए नें किलोमिटर हिनस्योचिते। 42जेसकाए नीन्याङजन योंचिरते, ओटन जेसकाए साहूरिन रोअन्याजन अहअ ताढोचिर।

शत्तुरयाङजन मया ढोचिरते

लूका ६:२७-२८,३२-३६

43“जे ऐटाइन्या थएस्यु जेल्चिऊ, ‘जे जे डेराबाराजन प्रेम ढोचिरते, ओटन जे शत्तुरयाङजन सज्युचिरते।’25 44तर ङा जेजन ऐढाच्या, जे शत्तुरयाङजन प्रेम ढोचिरते, ओटन जेजन सटाइन्याङल नाल्ट प्रार्थना ढोचिते, 45ओटन जे स्वर्गल लिज्यान्या जे बौल ज़ायाङ ताइन्यालेच्या। ओले घुर्बीयाङ सनर सज्जनयाङ नेंलोअझन्जै नमिउल मुन योंवरा, ओटन सोझा सनर पापी नेंलोअजन नम्वाई योंवरा।”26 46दानाङभन्या यदि जेजन प्रेम ढान्याङजन याएज प्रेम, ढोदुच्या भन्या जे नैल इनाम जेडोएचिऊका? नैति तिरो उठाइन्याङ बै नैजै मालेवाङ का? 47नैताइस्यु जे बिस्वासीयाङजन याएज जडौ ढोदुच्या भन्या अपुऱ्याङतन बढि नैति जेढोचिऊ का? ओक्या गैरयहूदीयाङै बै नैजै मालेवाङ का? 48नैताइस्यु जोमनलेस्यु स्वर्गल लिज्यान्या जे बौ सिद्द लेऊ, जे बै नामन्जै सिद्द ताहौपरिया।27