Mateu 5

Ahurhita a Nvitsãturãljei tu Munti

1Sh-cãndu Isusul vidzu multsãmea, s-alinã pri munti, sh-dupã tsi shidzu, s-apruchearã di nãsu ucenitsilji a lui. 2Sh-elu discljisi gura, sh-lji-nvitsã ashã.

Ghinicuvintãrili

Elu dzãsi: 3“Ghinicuvintats suntu atselji oarfãnjlji tu duh, cã a lor easti amirãriljea a tserurilor. 4Ghinicuvintats suntu atselji tsi vãiteascã, cã elji va s-diznjeardã. 5Ghinicuvintats suntu atselji froninji, cã elji va mushtineadzã loclu. 6Ghinicuvintats suntu atselji tsi au foami shi seati ti ndriptati, cã elji va s-fãnãteascã. 7Ghinicuvintats suntu atselji njiluitslji, cã elji va aflã njilã. 8Ghinicuvintats suntu atselji cai suntu curats tu inimã, cã elji va lu veadã Dumnidzãlu. 9Ghinicuvintats suntu atselji tsi aducã pacea, cã elji va s-acljeamã hiljilji a Dumnidzãlui. 10Ghinicuvintats suntu atselji avinatslji trã ndriptati, cã a lor easti amirãriljea a tserurilor. 11Ghinicuvintats va-hits voi cãndu va vã ngiurã, sh-va vã avinã, sh-arãdãnda, va dzãc tuti arãli contra voi, trã itia a mea. 12Hãrsits-vã shi harãcupsits-vã, cã mari easti arãsplata a voastrã tu tseruri, cã ashã lji avinarã sh-prufitsilji nãintea a voastrã.”

Sarea sh-Lunjina

13“Voi hits sarea a loclui. Ma, macã sarea s-aspardzi cum poati su amintã njiurizma? Nu fatsi ti tsiva, di cãt ti arcari, shi su calcã oaminjlji.

14Voi hits lunjina a lumiljei. Un cãsãbã adratã pri munti nu poati si s-ascundã. 15Tutashã nu s-aprindi un cãndilã tra si s-bagã sum vasã, ma tra si s-bagã pri shandan shi s-facã lunjinã trã tuts tsi suntu la casã. 16Ashã s-lunjineadzã lunjina a voastrã nãintea a oaminjlor, tra s-veadã faptili a voastri atseali buni, shi s-mãreascã Tatãl a vostru tsi easti tu tseruri.”

Mplinirea a Legiljei

17“Nu minduits cã mini vinj s-aspargu legea icã prufitsilji. Mini nu vinj s-aspargu, ma s-li mplinescu. 18Cã dealihea vã dzac: Pãnã cãndu tserlu shi loclu s-treacã, nitsi unã iotã sh-nitsi unã chicutã nu va s-treacã di legea, ma nãinti tsi si mplineascã tuti. 19Atsel tsi va ncalcã un di aesti ordini ma njitsi, sh-va s-aibã nvitsatã oaminji, elu va s-acljeamã ma njiclu tu amirãriljea a tserurilor. Ma atsel tsi va li bagã tu practicã sh-va lã li-nveatsã a alantsãlor, va s-acljeamã ma marli tu amirãriljea a tserurilor. 20Trã atsea mini ma vã dzãc: macã ndriptatea a voastrã nu va s-u treacã atsea a Scribilor sh-a Fariseilor, voi nu va s-intrats tu amirãriljea a tserurilor.

21Voi avets avdzãtã cã fu dzãsã a vecljilor: ‘Nu vãtãmats. Caitsido tsi vatãmã va s-hibã sum giudicatã.’ 22Ma mini ma vã dzãc: Caitsido tsi s-nãrãeashti fãrã sibepi cu fratili a lui, va s-hibã giudicatã. Sh-cai lji dzãtsi a fratilui a lui: ‘Fãrã di-minti,’ va hibã sum giudicata al Sinedriu, sh-cai va lji dzãcã: ‘Glare,’ va hibã tu foclu a Colasiljei.

23Macã tini aduts doara a ta la altar, sh-aclo aduts aminti cã fratili a tãu ari tsiva contra tini, 24alasã aclo doara a ta, nãintea a altarlui, sh-duti ma nãinti puituea-ti cu fratili a tãu sh-deapoea toarnã-ti sh-dã doara a ta.

25Puituea-ti cu contrarlu a tãu, pãnã cãndu eshti la un cali cu nãsu, tsi s-nu ti prida contrarlu a tãu la giudicãtorlu, sh-giudicãtorlu s-ti prida la gardianlu sh-tini s-agiundzi tu hapsi. 26Dealihea tsã dzãc cã nu va eshi di-aclo, ni plãtit sutãljea a fundu.

27Voi avets avdzãtã cã a vecljilor fu dzãsã: ‘Nu ncãlcats curuna.’ 28Ma mini ma vã dzãc cã caitsido tsi mutreashti unã muljeari tra s-u aibã, ari ncãlcatã curuna cu nãsã tu inima a lui. 29Macã ocljiul a tãu atsel ndreptu ti dutsi tu amãrtii, scoati-l shi arucã-l diparti di tini. Cã easti ma ghini ti tini tsi s-cheri un di mãdularili a tali, di cãt si s-arucã tu Colasi tut truplu a tãu. 30Sh-macã mãna a ta atsea ndreapta ti dutsi tu amãrtii, si-u talji shi si-u arutsi diparti di tini. Cã ma ghini easti s-cherã un din mãdularili a tali, di cãt si s-arucã tu Colasi tut truplu a tãu.

31Fu dzãsã tutashã: ‘Cai alasã muljearea a lui, s-lji da cartea a dispãrtsãriljei.’ 32Ma mini ma vã dzãc: Caitsido tsi u alasã muljearea a lui, di cãt trã itia a putãnsiriljei, u fatsi s-ncalcã curuna. Caitsido tsi si nsoari cu unã muljeari alãsatã ncalcã curuna.

33Voi avets avdzãtã tutashã cã a vecljilor fu dzãsã: ‘Nu fã spigiurari arãdioasi, ma mplinea spigiurarea a ta tsi lji ai faptã a Domnului.’ 34Ma mini ma vã dzãc: Nu spigiurats-vã dip, nitsi pri tserlu, cã easti thronlu a Dumnidzãlui, 35nitsi pri loclu, cã easti scamnul a cicioarilor a lui, nitsi pri Ierusalemlu cã easti cãsãbãlu a Amirãlu atsel marlui. 36Nu ti spigiur nitsi pri caplu a tãu, cã nu ai fuchii s-alãgheshti icã s-lãeshti macari sh-un hir di per. 37Ma zborlu a tãu s-hibã: ‘Ie, ie’ icã ‘Nu, nu.’ Cã itsido ma multu yini di la slablu. 38Voi avets avdzãtã cã fu dzãsã: ‘Ocljiu ti ocljiu sh-dinti ti dinti.’ 39Ma mini ma vã dzãc: Nu lji ncuntreadzã a arãului (cu arãu)1. Macã vãrã ti agudeashti pri fatsa atsea nandreapta, toarnã-lji sh-alanta. 40Sh-macã vãrã va ti ducã tu giudic, tra s-ljea tunica a ta, dã-lji sh-mantelul. 41Sh-macã vãrã ti strindzi sã imnji unã milje, tini fã doauã cu nãsu. 42Dã-lji atsilui tsi ts-caftã, sh-nu arnisea s-lji dai atsilui tsi ts-caftã mprumutã. 43Voi avets avdzãtã cã fu dzãsã: ‘S-vrei aproapili a tãu shi s-aurãshti neamiclu a tãu.’ 44Ma mini ma vã dzãc: S-vrets neamitsilji a voshtri, 2ghinicuvintats atselji tsi vã blastimã. Fãtsets ghini atsilor tsi vã aurãscu, sh-rugats-vã trã atselji tsi vã fac arãu, sh-vã aĝunescu, 45tra s-hits hiljilji a Tatãlui a vostru tsi easti tu tseruri. Cã elu fatsi s-easã soarili a lui pri bunjilji shi pri arãljilji, sh-fatsi s-da ploai pri ndreptsãlji shi pri nidreptsãlji. 46Cã ma s-vrets mash atselji tsi vã vor, tsi arãsplatã va avets? Nu fac ashã shi taxidarlji? 47Sh-macã salutats mash fratslji a voshtri, tsi ma multã dicãt altsãlji fãtsets voi? Nu fac ashã sh-pãngãnjlji? 48S-hits ashã perfectsã ashã cum easti perfect sh-Tatãl a vostru tserescu.”