Lwimbo

Lwimbo Lunojile

Chilongole

Lwimbo Lunojile ndo chitabu cha nzimbo za igano za Waisilaeli ziwele hanji nazandichigwa na wanhu wenji. Kuli ndonga ya Chiebulaniya ulonzi wa “Lwimbo Lunojile” nawali ndo nzila yinji ya kulonga lwimbo lutogoligwe hali nzimbo zeng'ha, kota vila ulonzi ulingulonga “Mndewa wa wandewa” uwele nawali na mana ya mndewa yawele na ludali hali wandewa weng'ha. Chitabu changwaluka kwa kulonga kuwala itagwa lya mndewa Solomoni (Lwimbo Lunojile 1:1), ila mbuli ayi hailingutawiza kota heye ndo nakandika chitabu achi. Yanguweza kuwa chitabu achi nachandichigwa na munhu yunji yawele nakanuwila kumtogola mndewa Solomoni. Wasomile wa mbuli za chibibiliya hawalinguvizela chitabu achi nachandichigwa nili, ila yanguweza kuwa chitabu achi nachandichigwa kuli mhela wa ukomu wa mndewa Solomoni, hagati ha miyaka miya tisa na makumi saba (970) na miyaka miya tisa na makumi gadatu na umwe (931), Yesu yang'hali kupondigwa na nachiwichigwa goya kuli mhela wunji.

Lwimbo Lunojile ndo chitabu chimemile lutogo lwa igano hali mlume na mdala. Mgati mwa chitabu achi, chila yumwe, mlume na mdala, kangumsimila mganwa wa heye kuwala maya goyawele nago kwa myage. Kuli mihela jimwenga kuli kusimila, goloko wa msongolo na wala goloko wa mhinza wangulavya ulonzi ulinguwadita welumbe na mnvina za igano (Lwimbo Lunojile 1:8). Wasomile wenji wangukunda kota mbuli itanganiche ya chitabu achi yangoneka kuli sula ya 8:5-7. Kuli misitali ajo mhinza kangulonga kota “Igano lina mong'ho kota kubagama.” Igano ndo chinhu chiwele na mong'ho ng'hatu na hachiweza kulemezigwa, kota vila kubagama. Hanji achi ndo chiwalo mhinza kangukanya mala zidatu kota wanhu waleche kulidita igano lyaluche kung'hali mhela wake kufika (Lwimbo Lunojile 2:7, 3:5, 8:4).

Gali mgati

1. Kuli sula ya 1:1 chitabu changupegwa itagwa.

2. Lwimbo lwa mwaluko lwangupegwa itagwa kuli sula ya 1:2-2:7.

3. Lwimbo lwa keli lwa kuli sula 2:8-3:5.

4. Lwimbo lwa kadatu lwa kuli sula ya 3:6-5:1.

5. Lwimbo lwa kane lwa kuli sula ya 5:2-6:3.

6. Lwimbo lwa kahano lwa kuli sula ya 6:4-8:4.

7. Kuli kuduma, lwimbo lwa sita lwa kuli sula ya 8:5-8:14.