Ugubulo

Ugubulo

woyapeligwe Yohana

Chilongole

Chitabu cha Ugubulo ndo chitabu cha kuduma kuli Ilagano lya Sambi. Nachali chitabu cha kuduma kuli kwandichigwa na mtumigwa Yohana kuli mhela wa makumi tisa na gahano (95) kulawa Yesu loyavumbuche (Ugubulo 1:1). Kahi nakandika Mbuli Inojile yandichigwe na Yohana na baluwa zidatu, nazo ndo 1 Yohana na 2 Yohana na 3 Yohana. Yohana nakazeleka kota yumwe nayaganigwe na Yesu (Yohana 13:23). Heye nakandika chitabu cha Ugubulo mhela naloyali kuli Chihilwa cha Patimo kwa chiwalo cha kuhindigwa nachali kudamla Mbuli Inojile ya Yesu Kilistu (Ugubulo 1:9).

Chiwalo cha Yohana kwandika chitabu cha Ugubulo chali kuwakangaza nhumbula walingusoma weme nzinzili kuli makundo kwa Yesu na kuwegalila utumbilo kwa vila mhela wa kuhiluka kwa Yesu Kilistu wa habehi (Ugubulo 1:3, 22:7). Nakandika kwa wanhu weng'ha walingumkunda Kilistu ila kavichema ng'hatu vilundo saba vya wanhu walingumkunda Kilistu kuli sula ya keli mbaka ya kadatu (2-3). Yohana yuye kangulonga kota choyandiche ndo uloli (Ugubulo 1:3), na kulajila misisila minji kuli chitabu cheng'ha, kota kanguvyona kwa meho. Chitabu achi chifanda honhu hanji kuli Ilagano lya Katali kota vila chitabu cha Sekaliya 6:1-8. Mhalamhanda saba na visaye saba kahi vifanda kota nongwa zoyegale Nguluwi kuwagaza Wamisili (Kulawa 7-9). Chitabu cha Ugubulo changulonga mbuli ya mhela wa kuduma, vila Yesu vyoyowa yasumile na weng'ha womkunda heye, wowa na ukomu wa mazuwa gose hamwe na heye. Chikundize chitabu achi chikukanye hegwe na chikugalile utumbilo kwa vila kuhiluka kahi kwa Yesu Kilistu kwa habehi.

Gali mgati

1. Yohana kangwaluka kwa kilonjela yuye ka whaani na ndaze vyoyaubochele ugubulo wa uloli awu kulawa kwa Yesu (Ugubulo 1:1-1:20).

2. Kanguhilika usenga kwa vilundo saba vya wanhu walingumkunda Kilistu (Ugubulo 1:1-3:22).

3. Kangutang'hula mbuli ilinguwala mihuli saba (Ugubulo 4:1-8:5) na mhalamhanda saba (Ugubulo 8:6-11:19).

4. Kulawa aga, Yohana kangusima ngondo ya mwana msongolo na izoka likulu liwele na mitwi saba (Ugubulo 12:1-14:20).

5. Kahi kangwandika mbuli ya visaye saba vimemile kuzudila kwa Nguluwi (Ugubulo 15:1-16:18).

6. Kahi Yohana kangusima vila Nguluwi vyoyawasumile wang'honyo wa heye kilanga (Ugubulo 17:1-20:15).

7. Kahi Yohana kangusima mbuli ya kilanga kunyale na isi inyale ikuya mhela wa kuduma (Ugubulo 21:1-22:21).