Nehemiya

Nehemiya

Chilongole

Vitabu vya Esila na Nehemiya vyangusimila ndaze wanhu wa isi ya Isilaeli vyowakundizwe kuhiluka kuli isi ya hewo ya Isilaeli vyowawele wekale kota wapogozi wa ngondo kuli isi za Pelisiya na Babuloni. Nehemiya kangulonga kuwala lukanzi luzungulute muji wa Yelusalemu vyouzenjigwa lwa keli. Wasomile wenji wa mbuli za Bibiliya wangukunda kota Esila nakavyandika vitabu vya 1 Mihela na 2 Mihela hamwe na vitabu vya Esila na Nehemiya na kuvikungajiza. Wone munhu yawele nakavyandika hawele Esila, koweza kuwa munhu yumwe yawele nakavikungajiza vitabu avi. Chitabu cha Nehemiya hanji nachikungajizwa kuli mwaka wa miya zine na makumi kadatu (430) Yesu yang'hali kupondigwa.

Nehemiya ndo yawele nayali na mijito ja kumjidila divai mndewa Alitashasta. Nehemiya nakamlanda mndewa yamkundize yahiluche Yelusalemu leka yalute kutanza kuzenga ng'hanzi za muji wa Yelusalemu ziwele nazigwa. Alitashasta nakamkundiza Nehemiya kudita ahyo, hamba nakamhagula Nehemiya yawe chilongozi wa Yudeya, honhu hazungulute Yelusalemu (Nehemiya 5:14). Hanga wanhu wamwenga nawajeza kumlemeza Nehemiya kuzizenga ng'hanzi za Yelusalemu, kwa utanzi wa Nguluwi, mijito ajo najisinda kuli mhela wa mazuwa makumi gahano na meli (52). Hamba, Esila nakamtanza Nehemiya kuwalongoza Waisilaeli kudita kahi ilagano na Nguluwi.

Gali mgati

1. Sula ya 1-6 zangusimila ndaze Nehemiya vyoyahiluche Yelusalemu na kulongoza mijito ja kuzenga kahi ng'hanzi za Yelusalemu.

2. Sula ya 7-13 zangusimila ndaze Waisilaeli vyowaluche kikala Yelusalemu na kwaluka kahi kuwinza malajizo ga Nguluwi.