Esila

Esila

Chilongole cha Esila

Vitabu vya Esila na Nehemiya vyangusimila ndaze Waisilaeli vyowakundizwe kuhiluka kuli isi ya hewo ya Isilaeli kulawa kowawele wochikala kuli isi za chijenzi ako Pelisiya na Babuloni. Chitabu cha Esila changusimila ndaze ng'handa ya Nguluwi vyoizenjigwe kahi ako Yelusalemu. Wasomile wenji wa mbuli za Bibiliya wangukunda kota Esila nakakungajiza mbuli kulawa honhu halivinji na kwandika vitabu vya 1 Mihela na 2 Mihela hamwe na vitabu vya Esila na Nehemiya. Wone Esila hawele yandiche vitabu avi, kowa na munhu yunji yawele nakandika vitabu avyo vyeng'ha. Yangoneka kota chitabu cha Esila nachandichigwa kuli miyaka miya zine na makumi gane (440) jikolile, Yesu yang'hali kupondigwa, ila yanguweza kuwa honhu hanji ha chitabu acho nahandichigwa kuli mhela wunji.

Chitabu cha Esila changulajila ndaze Nguluwi vyoyamditile mndewa Koleshi wa Pelisiya yawakundize Waisilaeli wahiluche kuli isi ya hewo leka wakazenje kahi ng'handa ya Nguluwi. Ulonzi awu naweneza uloli wa mloli Yelemiya (Yelemiya 29:10-14). Nawali wang'honyo wanji walemile mijito ja kuzenga kahi ng'handa ya Nguluwi, mbaka nawaweza kulemeza mijito ajo kwa mhela uchefu, hamba Waisilaeli nawaweza kusinda mijito ja kuzenga kahi ng'handa ya Nguluwi kwa utanzi wa Nguluwi. Kwa kuwinza ulongozi wa Esila, Waisilaeli nawaweza kulonga gehile ga hewo. Mbuli ayo nayali ndo kwamula kilavya hewo wawo kwa kunuwila kikala kwa kuwinza malajizo ga Nguluwi.

Gali mgati

1. Sula ya 1 na 2 zangusimila ndaze mndewa Koleshi vyoyawakundize Waisilaeli wahiluche kikala kuli isi ya hewo wawo na matagwa ga wanhu weng'ha wawele nawahiluka kulawa kuli isi ya chijenzi.

2. Sula ya 3-6 zangusimila ndaze ng'handa ya Nguluwi iwele ako Yelusalemu vyoizenjigwe kahi.

3. Sula ya 7 na 8 zangusimila ndaze Esila vyoyahiluche Yelusalemu yawele na ivyazi limwenga lya Isilaeli.

4. Sula ya 9 na 10 zangusimila ndaze Esila vyoyawalongoze Waisilaeli wanji kulidita kahi ilagano lya hewo na Nguluwi.