2 Mihela

Chitabu cha keli cha

Mihela

Chilongole cha 1 Mihela na 2 Mihela

Vitabu vya 1 Mihela na 2 Mihela aho hamwande navyali chitabu chimwe chikulu. Nachigawanulwa na kuwa vitabu vili kuli Seputuajenti, iwele ndo Ilagano lya Katali kuli ndonga ya Chigilichi cha katali ng'hatu. Itagwa lya mwaluko lya chitabu cha Mihela kuli ndonga ya Chiebulaniya lina mana ya “Mbuli za mazuwa.” Wasomile wenji wa mbuli za Bibiliya wangukunda kota Esila nakandika vitabu avyo vya 1 Mihela na 2 Mihela na chitabu cha Esila na cha Nehemiya. Yalingwandika nakatumiya vitabu vimwenga kota vitabu vya Samweli hamwe na Wandewa kota ndo msisi wa kwandika vitabu avi. Wasomile wenji wa mbuli za Bibiliya wangukunda kota chitabu achi nachandichigwa kuli nusu ya keli ya kaline ya kahano (451-500), Yesu yang'hali kupondigwa, hanji nawali mhela ulingiwhana na mhela wa ukomu wa Esila.

Vitabu vya 1 Mihela na 2 Mihela vyangwaluka kwa kuwika matagwa ga wasekulu kulawa Adamu mbaka Abulahamu na wala wawele nawaluchiza isi ya Isilaeli, hamwe na wala wahiluche kulawa kuli isi ya chijenzi ako Babuloni. Kulawa aho, vitabu vya 1 Mihela na 2 Mihela vyangusimila kuwala mbuli za wanhu wa isi ya Isilaeli kwaluchila kuduma kwa ulongozi wa mndewa Sauli mbaka mhela wa kulakazwa kwa muji wa Yelusalemu. Kuli mhela weng'ha wa Mihela, yalingwandika nakandika kuwala ng'handa ya Mkulu Nguluwi ako Yelusalemu. Mndewa Daudi nayali yewichile goya ng'hatu kwa chiwalo cha kuzenga ng'handa ya Nguluwi (1 Mihela 28-29), hamba Solomoni, mwana wa heye yawele nakahalila chigoda cha heye cha undewa nakaizenga ng'handa ayo (2 Mihela 2-7). Yalingwandika vitabu vya Mihela kangusimila kahi ndaze ng'handa ya Nguluwi vyoiwifigwe na vinhu vyeng'ha vya kuhongola na vinhu vyeng'ha vya sendi nyinji vyoviholigwe na awo walinguvaba (2 Mihela 36:15-21). Kuli kuduma, msitali wa kuduma wa chitabu achi (2 Mihela 36:23) wanguwika hazelu ndaze ng'handa ya Nguluwi ibomoligwe vyoiweza kuzenjigwa kahi.

Gali mgati kuli 2 Mihela

1. Sula 1-9 zangusimila mbuli za kikala kwa Solomoni, mndewa wa Isilaeli na ulongozi wa heye.

2. Sula ya 10-36 zangusimila ndaze wanhu wa isi ya Isilaeli vyowagawanuche na kuwa isi mbili, ziwele ndo Isilaeli na Yuda na kahi kuwala mbuli za katali za wandewa wawele nawalongoza ako Yuda kulawa mhela wanhu wa isi vyowagawanuche na mbaka mhela uwele undewa wa Yuda vyougwile.