लूका
Luke
Introduction from this edition
लूकक लिखल खुशीक खबर
लूका
लिखुइया
सक्कुहुनसे आघे जोन मण्डली रहे, ओकर अगुवन एकमत होके मानल रहिँत कि, यी किताबहे लिखुइया लूका वैदा रहे, और अपन यी किताब अनुसार ऊ दोस्रा पीढ़ीक ख्रीष्टियन विश्वासी हो कहिके जनाजाइत। परम्परक अनुसार ऊ एकथो गैर-यहूदी विश्वासी रहे। ऊ मुख्य रुपमे खुशीक खबर प्रचार करुइया रहे। ऊ ख्रीष्टके खुशीक खबरके विवरण और निउतरह्यनके काम कना किताब लिखल रहे। ऊ खुशीक खबर सुनैना काममे पावलके सहकर्मी फेन रहे। (कल. ४:१४; २ तिमो. ४:११; ११:१)
लिख्लक मिति और ठाउँ
लगभग ई. स. ६०-८० लूका यी किताबहे कैसरिया शहरमे लिख्ना सुरुवात करल, और रोम देशमे आके उहिहे पूरा करल। लिख्लक मुख्य ठाउँ बेथलेहेम, गालील और यरुशलेम रहल हुई।
भेटुइया
लूकक लिखल यी खुशीक खबरके किताब थियुफिलुसके लग लिखगिल रहे। थियुफिलुसके मतलब हो “परमेश्वरहे प्रेम करुइया”। यी फरछ्वार नै हो कि ऊ ख्रीष्टियन विश्वासी रहे या ख्रीष्टियन विश्वासी बने चाहे। यी जात्तिक हो कि लूका उहिहे “एकदम मजा” कहिके सम्बोधन करत १:३, यी सल्लाहा देहत कि ऊ एकथो रोमी भारी पदके अधिकारी रहल हुई। मेरमेरके सबुत गैर-यहूदी पह्रुइयनके ओहोँर संकेत करत। ओकर मुख्य अभिव्यक्ति रहे, “मै, मनैयक छावा” और “परमेश्वरके राज” (लूक. ५:२४; १९:१०; १७:२०-२१; १३:१८)।
उद्देश्य
येशूक जीवनके विवरण लिखेबेर, लूका येशूहे “मै, मनैयक छावा” कहत। ऊ थियुफिलुसहे लिखल कि, जोन बातके शिक्षा उहिहे देगिल बा, उ बातहे बुझे सेक्ना शक्ति उहिहे देगिल बतिस (लूक. १:४)। लूका सतावटके समयमे अपन लेखसे ख्रीष्टियन विश्वासके अख्वारी करतेहे कि थियुफिलुस बुझे सेके कि येशूक पाछे लगुइयनमे बिना जरुरीक या खराब वाला कौनो बात नै हो।
किताबके विभाजन
१. येशूक जलम और सुरुवाती जीवन
२. येशूक सेवाके सुरुवात
३. मुक्ति करुइया येशू
४. येशू क्रूस ओहोँर गैलक
५. यरुशलेम शहरमे येशूक विजय प्रवेश, क्रूसमे चहुँरना और मुके फेनदोस्रे जिजैना
Deukhuri Bible. Copyright © Beyond Translation. Licensed under CC BY-SA 4.0. Source: Open.Bible. Typeset from the source files; no intended changes to scripture wording. BibleKenya is not endorsed by the rights holder.
Full source notice & licence · CC BY-SA 4.0 · SourceEdition imported 2026-11-09.