Efeso

Mukanda ua Paulu kuli vaka

EFESO

Citsindikisi

Mukanda kuli vaka Efeso vausonekele ha ntsimbu imo na mukanda ua vaka Kolose ngue mu mukati ka 60-62 AD. Muka kusoneka na

Liambulula vavenia kupua Paulu (1:1). Vaka kulilongesa cikuma ha cuma cimo vanatava nguavo Paulu ikeye uasonekele Efeso cipue ngoco ou mukanda kuuesi na cihindu ca vavenia cije ciuaniua kuva ka Kolose. Muafua hacifua eci camoneka ngue vausonekele linga uzenguluke mu vikungulukilo vimo vili Munganda. Paulu atumbula naua nguendi uakele mu kamenga omo uasonekele mukanda (3:1, 4:1, 6:20). Paulu uahanene mukanda kuli Tatikikase kuya nauo ha vungenzi vuendi kukamona cikungulukilo caku Efeso (6:21-22).

Efeso yapuile Nganda yakama ya vaka Loma hhakati kavinganda via vindende ca muhela mu Asiya. Efeso ye vuikile cikuma muafua vatungile cihela cakama ca kulemesela Kamponia ua va Ngelengu ua mpuevo Atamisi (Vilinga 19:23-31). Cikungulukilo ca Efeso caputukile vuino ha kutualelelaho ca hilukilile munima (Kusolola 2:1-7.)

Paulu ali nakulumbununa ha mbazuvuila ya kulivanga ya mukanda ou omo muje Njambi ua hanguile vantu vendi na kuvasambuesa ku vupi vuavo kuhitila muli Yesu Kilistu. Ali nakusetekesa cikungulukilo ku muvila na njivo. Kilistu ikeye mutue ua muvila na cisimi cakama ca njivo. Mu mbazuvuila ya mucivali ya mukanda Paulu ahana mashiko muvanapande kuyoya muvu Yesu.

Kulumbununa viuma vili mu mukanda:

1.1-2 Paulu aliambulula vavenia na kumeneka va Efeso.

Kaha alumbununa vu sepa vua cikungulukilo na Kilistu (1:33; 21).

Kaha Paulu ali nakusoneka ha ngila vanapande kuyoyelamo vaka Yesu (4:16-20).

Hakumanusula Paulu ahandeka amo mezi akushoka (6:21-24).