Walumi

BALUWA YA PAULO KWA

WALUMI

ULONGOELO

Kitabu cha Waloma chawandikagwa ni mwigala ulosi Paulo mwo lupisi lwe miyaka ya milongo mishano na mine mpaka milongo mishano na mnane kulawa aho Yesu eze elekwe. Paulo andaga akei kutalamkila mzi wa Loma, kwaivo awawandikilaga baluwa ino vileke awenk'he malagizo want'hu wose wamhuwile Kilisito, Wayahudi na hi Wayahudi wa uko Loma. Paulo awandikaga baluwa ino akanda mwo mzi wa Kolinso uko ekalaga mwo lupisi ulo. Paulo awandikaga baluwa ino vileke want'hu we isi zose wamhuwile na kumwiva Yesu Kilisito 16:26.

Kitabu cha Waloma ni kitabu kwa want'hu wose wakumhuwila Kilisito wakwikala kila hant'hu na kwa kila lupisi, kwaivo Paulo atambalise vedi, uyokozi kikuupata kwa sila ya Yesu Kilisito. Naho Paulo kailunganya Mbuli Yedi ya Yesu Kilisito ne Ndagano ya kale. Wamanyi wengi wagamba msitali utozile kitabu iki 1:16, uwo ukugamba, “Hikuionela soni Mbuli Yedi, kwaviya ni ludole lwa Mnungu lukwigala uyokozi kwa want'hu wose wakuhuwila, nk'hongo Wayahudi, na want'hu hi Wayahudi.” Hant'hu ha nk'hongo mwe kitabu cha Waloma 1-12, chatigiza mbuli zo umanyi wa Mnungu, hant'hu ha kaidi naho mwe kitabu iki 13-15 chatigiza malagizo ya udamanyi mwo wikazi wa want'hu wamhuwile Kilisito.

Yemndani

Mwo mnango wa 1:1-15, Paulo kakonga kuwandika baluwa yakwe kwa kuwagambila want'hu kugamba yehe ni ye yuhi na kulonga kugamba amuwandikila ani.

Akajika awandika ivo want'hu weli na malema yawe na ivo ikudahika kuyokolwa kwa sila ya Yesu Kilisito 1:16-11:36.

Yeze yajike ayo, Paulo alagiza malagizo ya udamanyi mwo wikazi wa want'hu wamhuwile Kilisito 12:1-15:13.

Abindiliza kitabu cha Waloma kwa kulava ndamsa nyingi kwa want'hu we mwe difyo dya wahuwila wa Kilisito uko Loma 16.