Ugubulo

UGUBULO

ENK'HIGWE YOHANA

ULONGOELO

Kitabu cho Ugubulo nicho kitabu cho uheelo mwe Ndagano Imp'ya, naho nekinda kitabu cho uheelo mwo kuwandikwa. Chawandikagwa ni Mwigala Ulosi Yohana mwo mwaka wa milongo kenda na mishano kulawa aho Yesu eze elekwe 1:1. Uyu niye awandike Mbuli Yedi iwandikwe ni Yohana ne baluwa ziya zint'hatu baluwa ya nk'hongo ya Yohana na baluwa ya kaidi ya Yohana na baluwa ya katatu ya Yohana. Iviyaiviya Yohana amanyikaga kugamba niye mwana mp'hina “aungisagwa ni Yesu.” Yohana awandikaga kitabu iki cho Ugubulo mwo lupisi aho akanda uko kwe kisiwa cha Patimo, nakagelwa uko enga mvugailwa kwaviya naakabilikiza Mbuli Yedi ya Yesu Kilisito 1:9.

Yohana awandikaga kitabu iki akataila kuwagela moyo awo awawandikile vileke wasigale kunda wahuwilwa kwa Yesu Kilisito, na kuwenk'ha kawiilo kwa viya kuuya kwa Yesu Kilisito kwi hagihi 1:3, 22:7. Awawandikilaga want'hu wose wamhuwile Kilisito na kwa mafyo mfungate ya wahuwila wa Kilisito yalagiswe mwo mnango 2-3. Yohana agamba, baluwa ino ni ulotezi 1:3, naho atambalisa Ulosi mwe kitabu iki chose kwa vint'hu alagiswe. Kitabu kiligana na mafungu yamwenga ye mwe Ndagano ya Kale, vitendese mwe kitabu cha Zakalia 6:1-8. Iviyaiviya magunda mfungate ne viziga mfungate, valigana kwa hagihi na mavuma ayo Mnungu awatoelaga Wamisili Kulawa 7-9. Kitabu cho Ugubulo chasimuila mbuli zo lupisi lwo uheelo ulo Yesu naande mhumi, na wose wamhuwile nawekale naye mazuwa yose. Haluse kitabu iki chataila kukukanya weye na kukwink'ha kawiilo kugamba Yesu ehagihi kuuya.

Yemndani

Mwo mnango wa 1:1-20, Yohana akonga kwa kuketambula na kulonga ivo ahokele sozi izi ze kiulotezi.

Mwo mnango wa 1:1-3:22, Yohana ayenk'ha mafyo mfungate Ulosi wawe kulawa kwa Yesu mwenye.

Mwo mnango wa 4:1-8:5, atambalisa mbuli ya maduha mfungate, na mwo mnango wa 8:6-11:19, Yohana atambalisa magunda mfungate.

Mwo mnango 12:2-14:20, Yohana atambalisa mbuli ye nk'hondo ikutowanwa ni mwana kilume kudihiga dizoka dye mitwi mfungate.

Mwo mnango wa 15:1-16:18, awandika mbuli ye viziga mfungate va maya.

Mwo mnango wa 17:1-20:15, kawandika mbuli yo uhumi wa Mnungu kwa wank'hondo wakwe ukwo kwe mbingu.

Mwo mnango wa 21:1-22:21, Yohana abindiliza kwa kutambalisa mwe mbuli ye mbingu mp'ya ne isi mp'ya vikuunga vize kwo uheelo.