Akaaefeso

Lihamba lya Paulo kwa bhandu bha

Kuefeso

Ulongolelo

Lihamba ali kwa Akaaefeso likityekwa ugheghela na manjubha agho agho na lihamba lya Akaakolosai ngungwa ya sitini mbole ya kubhelekwa Yesu. Yunakutyeka kangumalimanyiha mwene handa Nndumilwa Paulo, kipalamande kya 1:1. Asomi atangala bhanguyitikila kukita Paulo kakityeka lihamba ali kwa Akaaefeso payibhele libhegha ng'obhe na majambuho kwa mundu handa ghanakubhoneka mu lihamba lya Akaakolosai. Kubhukana na nnando aghu pangi lihamba ali likihwachilwa lighende mumangwemuko gha bhandu bhanakuhyubhalila Kilisto mu nkoa ghwoha ghwa ku Efeso. Paulo bhubho kangukambuka kukita kakibhegha kukibhopo pakatyekite lihamba ali, kipalamande kya 3:1, na 4:1 na 6:20. Paulo ndo kakimpegha lihamba ali Tikiko kayeghe pabhabheghite mu mwanja ghwake ghwa kutyangila ngwemuko lya Chapanga lya akwo Efeso 6:21-22.

Efeso kikiibhegha Kitami kikulu muno na kikibhegha liboma likulu lya nnima ghwa Loma kwa nkoa ghwa Asiya njoko. Efeso yikimanyikwa muno kukita ndo nyumba ya kuntundamila chapanga nndala ghwa Kigiliki ywakakemitwe Atemi, mandendelo kipalamande kya 19:23-31. Ngwemuko lya bhandu bhahyubhalila Kilisto palitandite likibhegha nyanyi, peni kuulongolo bhakilibhweda, kitabho kya uhughulo kipalamande kya 2:1-7.

Mulihamba lyake kutandila kulongolo mbaka pakati, Paulo kangulubhulila bhula Chapanga pakaahaghulite bhandu bhake na pakaalopohite bhombe kubhukana na ulemwa kwa kunhyubhalila Yesu Kilisto. Paulo kangulinganiha ngwemuko lya bhandu bha Chapanga na mmili ghwene Kilisto ndo mutwe ghwa mmili aghwo, na kangi kangulinganiha hana da linjengo lya Kilisto ndo kitamiko kya liganga lyakunoghela. Kutandila pakati ya kitabho mbaka kuulongolo, Paulo kangulaghila bhula bhangunoghwa kutama handa bhandu bhanhyubhalila Kilisto.

Ghaabheghite

Paulo kangulimanyiha mwene na kanguajambuha Akaefeso, kipalamande kya 1:1-2.

Kangi ywombe kangulubhulila ulongo ghwa ngwemuko lya bhandu bha Chapanga ugheghela na Kilisto, kipalamande kya 1:3—3:21.

Kuulongolo paulo katyeka bhula bhandu bhanhyubhalila Kilisto mubhanoghwa kutama, kipalamande kya 4:1—6:20.

Kuuhiko Paulo kanguyomolela kwa kuapegha usigho, kipalamande kya 6:21-24.