1 Timotewu

BALUWA YA KWAA YA PAULI KWA

TIMOTEWU

ULONGULELU

Chitabu cha Timotewu wa kwaa ndi baluwa yiyandikiwili na ndundami Pauli kuyenda kwa mwanachuli waki yakemiwa Timotewu.

Pamongapa chitabu achi chayandikiliwi mwaka wa milongu sita na mivili mbaka milongu sita na mchechi kukandila pawonikili Yesu. Chipindi baluwa ayi payiyandikiwili yaveli majuva va mbelu va ngalilu yaki. Pauli aveli vayipikanagha lishu na Timotewu na amkemili kucha mwana waki myanja yitangalili Vfp sula ya 2:22,1 na Timotewu sula ya 1:2,1:18.

Ayi ndi baluwa ya mchechi ya Pauli yamlayishili mundu mweni badili ya lipinga ha lya yivajumilili. Baluwa singi ndatu ndi Timotewu wa pili na Titusi na Filimoni. Chitabu cha Timotewu wa kwaa chimema layi sitangalili sha ndambu ya kujuma mulipinga lya yivajumilili sula ya 2:1-15, jumu sha filongosi wa lipinga lya yivajumilili sula ya 3:1-13, na ngayikilu kwilata vawula va udesi sula ya 1:3-11, 4:1-5, 6:2-5. Ayi yikulangusha ndambu Pauli akumuwula Timotewu ghavi chilongosi mumipinga ya yivajumilili Kilistu. Chitabu cha Timotewu wa kwaa muna deha sitangalili sha kumtanga mundu ndambu ya kugola fichuku fyawu finofu mumipinga ya vandu yivamjumilili Kilistu mumajuva ava.

Fivelili mugati kwa chikata

Pauli akukanda kwa kumjambusha Timotewu sula ya 1:1-2.

Pambeli akumkayika Timotewu kwilata vawula va udesi sula ya 1:3-11.

Pauli akuyendelela kuhimulila ndambu ya mweni wamulumba Yesu Kilistu sula ya 1:12-19.

Pambeli Pauli akumlayisha Timotewu kwilata kujuma na kwilata filongosi va mipinga ya vandu yivamjumilili Kilistu sula ya 2-3.

Pauli akumalilila baluwa yaki kwa kumugayila Timotewu layi sha mbelu sula ya 4-6.