Ugubutulo

Ugubutulo wa

Yohana

Ulongulelo wa Ugubutulo

Kihitabu kya Ugubutulo ni kihitabu kya mwihu ku Laghilo Hyonu. Hilahila kiyandikilwi na mndumindumi Yohanakumachuva gha itisini na mhanu badili gha kuweleka kwa Kilisito 1:1. Hilahila Yohanaayandikili kihitabu kya Habali Maha handa iyandikilwi na Yohanana lihamba lya 1 Yohanana 2 Yohanana 3 Yohana. Yohanakangi angumanyikana yiwa, “Mweni kupalwa na Yesu” Yohana 13:23. Ayandikili kihitabu kya Ugubutulo lipindi awelili kukihiwa kya Patimo kwaikiva haku avikilwi mkihungu kwa kuwoneka akitangasa Habali Maha gha Yesu Kilisito 1:9.

Lukasini lwa Yohanakuyandika kihitabu haki kya Ububutulo ni kuwataya moyu wasoma ili wayendeleli kumkwinila Yesu Kilisito na kuwapegha litumaini kwaikiva lipindi lya kuhuya kwa Yesu lya pabehi 1:3, 22:7. Ayandikili kwa wakilisito wogha na nesu nesu kwa yala mapinga isaba gha wandu wamkwinilile Kilisito kusula gha 2, 3. Yohanaangutambulisa yiwa kila angukiyandika ni ulota kusula gha 1:3 na angutumila milandano mitangala yenikuwoneka kukihitabu kyogha ili kulongela vila avilolili. Kihitabu haki kingulandana kumahala mayaghani gha lilaghanu lya Dahile, nesu nesu kukihitabu kya Zekalia 6:1-8. Mapembi gha limgambo isaba na mabakuli isaba yangulandana na matovo Sapanga atumilili kuwatova wandu wa Wamisili kihitabu Kuhuma 7-9. Ugubutulo kingulongelela lipindi lya mwihu, lipindi liwela Yesu atewela msindi na wala wogha weni kumkwinila wateyendelela kulama pamonga na mweni machuwa hyogha bila mwihu. Lihengu lya kihitabu haki ni kukulemesa na kikupegha litumaini yiwa Yesu anguhuya machuwa gha hinaa.

Gha Mghati:

Yohanaangutumbula kuyandika kihitabu haki kwa kulonga yiwa mweni kaghani na vila apokelili ulota hau 1: 1 - 20

Kangi kanguyegha ujumbi kuhuma kwa Yesu kwa yala mapinga isaba yamkwinila Kilisito 2:1-3:22

Hinu kangulongela vigubiku isaba 4:1-8:5 na mapembi gha limgambo isaba 8:6-11:19

Badili gha hagha Yohanakangulongela mdala kawela anguvingwa na linjoka kulungwa lyeni vimutu isaba 12:1-14:20

Hilahila kanguyandika mabakuli isaba gha lilaka lya Sapanga 15:1-16:21

Hinu Yohanakangulongela vila Sapanga anguwasinda wahakata ghaki haku kundumba 17:1-20:15

Mwihu kangulongela kundumba kuhyonu na mlima wogha mhyonu vila vitehika kumwihu 21:1-22:21