Wagalatia

Lihamba lya

Wagalatia

Ulongolelu

Kihitabu kya Wagalatia kiyandikilwa na mndumindumi Paulo 1:1. Lihamba hali Paulo awayandikilili mapinga gha wakwinila Kilisito gha haku mbwani Galatia lipindi linguwesa kuwela 48-57 badili gha kuwelekwa Kilisito. Wagalatia wawelili wandu wangulikala kumlima ungulongoswa na Lomani. Wasomi waweli na uchakaka ng'ogha yiwa Paulo aweli kugha lipindi awelili anguyandika lihamba hali, ila mimbwani gha Efesu na Kolintu ni chakaka awelili.

Paulo anguwayandikila wakilisito, wogha Wayahudi na Wayahudi ng'ogha, wa mapinga gha wandu wamkwinila Kilisito gha haku Galatia. Awayandikilili ili kuwangingama wala wavulile kwa uhwangi wangulonga wakilisito wangupalwa kukovekela malaghilo gha Wayahudi kuhuma ku Lilaghano lya dahile, nesunesu lilaghilo lya kuyingisa jandu. Kuwelili na lipinga limonga lya wakilisito wamayaghani waikemili Wayudaiza weni wanguwapala wakilisito waweli Wayahudi ng'ogha wangupalwa wayingiswi jandu. Hilahila wakamkonya Paulo kukovekelana na ukulu wa undumindumi ghaki. Paulo akawayanga kwa kuwalongela habali zyaki sula gha 1:11-2:14 na kutetela Habali Maha kwa kulongela yiwa utepokela ulokola kwa kumkwinila Kilisito Yesu sula gha 2:16. Hai ni kwa umaha wa Sapanga na ng'ogha kwa matendu gha wandu.

Gha Mghati:

Paulo angutumbula lihamba kwa kujambusa mapinga gha wakwinila Kilisito haku Galatia sula gha 1:1-5

Hinu Paulo angulongela habali ghaki kwa kutetela uweso ghaki wa kuvula na kulangiha kwa kulama kwa kusaghamila laghililo ila hai laghililo isindilwi sula gha 1:6-2:21

Kangi angulongelela kwa utali lukani lwa laghililo na umaha wa ulokola sula gha 3-4

Hinu Paulo angulaghila vila wakilisito wangupalwa kulama kwa umaha sula gha 5:1-6:10

Mwihu Paulo anguyomola lihamba lyaki kwa kujambusa na kuluwa kwa kukumbikwe yiwa kugalambulwa na Sapanga kuwela mundu myohnu nk maha nesu kupiti kukovekela laghililo sula gha 6:11-18