1Timoseo

Lihamba lya mtumbulo gha Paulo kwa

Timoseo

Ulongulelu

Kihitabu kya mtumbulo kwa Timoseo hai ni lihamba ayandikili Mndumindumi Paulo kwa mvulwa ghaki Timoseo. Timoseo wa mtumbulo haki kihitabu kinguwachilwa kiyandikilwi machuva 62-64 badili gha kuwelekwa kwa Kilisito. Hai iyandikwa lipindi lya pabehi gha mwihu wa ukomu wa Mndumindumi Paulo. Paulo awelili na ughanja wa pabehi na Timoseo mbaka mihanja itangala akamkema mwana ghaki na hai inguhuma ku Wafilipi 2:22, 1Tim 1:2, 1:18.

Hai ni imonga gha lihamba njechi kuhuma kwa Paulo akimyandikila mundu badili gha lipinga lya wandu wa Sapanga wamkwinila Kilisito. Lihamba ghangi itatu ni lihamba lya ivili lya Timoseo na Titusi na Filimoni. Timoseo wa mtumbulo ivile na malaghilo ghatangala kuilongela kutundamila hai inguhuma ku Sula gha 2:1-15, ingulongela vila vilongosi wa lipinga lya wandu wa Sapanga wamkwinila Kilisito wangupalwa wavile na hai inguhuma ku Sula gha 3:1-13 na kukanisa ghala gha wavula wa uhwangi na hai inguhuma ku Sula gha 1:3-11, 4:1-5, 6:2-5. Hai ingulolesa vila Paulo kamvula Timoseo kuvile kilongosi paghati gha malipinga gha wandu wa Sapanga wamkwinila Kilisito. Timoseo wa mtumbulo ingukonganisa malaghilo yatangala yavile yanguwatanga vilongosi wa lipinga lya wandu wamkwinila Kilisito kumachuwa hagha kugholokela malipinga ghao wanguyalongosa.

Gha mghati

Paulo angutumbula kwa kumjambusa Timoseo 1:1-2.

Paulo angumlongela Timoseo alikali mihu na wavula wa ughwangi 1:3-11.

Paulo anguyendelela kulongela vila ingupalwa kumshukwile Yesu Kilisito 1:12-19.

Paulo angumlongela Timoseo habali gha kumtundamila Sapanga na habali zya vilongosi wa lipinga lya wandu wa Sapanga wamkwinila Kilisito 2-3

Paulo anguyomola lihamba kwa kumpegha Timoseo malaghililo gha mwihu 4-6