Mbula
2 Amurǝm 18
Hezekiya duk murǝm a Yahuda
(2 Acau la Apwari 29:1,2; 31:1)
A tàruià pǝlǝa mala do-bunomurǝm mala Hosheya muna-ɓwabura mala Ela murǝm mala Isǝrayila ka, Hezekiya muna-ɓwabura mala Ahaz murǝm mala Yahuda tita yálmúrû. Ndanǝ apǝlǝa lumi-ɓari-bwamdǝ-tongno (25) lang duk murǝm ngga, sǝ do a bunomurǝm a Urǝshalima arǝ apǝlǝa lumi-ɓari-bwamdǝ-tongno-nong-ine (29). Lullǝ ngge nda Abi ɓoarnsarile Zakariya. Pàk gìr mǝnana pwasǝbum Yahweh ka, kǝla mǝnana kè Dauda pàk ka. Kiɗiki amgbangban-peri atà ankúl, arki akúnamúrú, sǝ kwarki atondong peri mala Ashera. Ɗǝm ngga n'yau bolo-bángŋá mǝnana Musa pè ka, ɓungi gucik-gucik, acemǝnana ba pwari mǝno ka amǝ Isǝrayila kǝ pāki aɓoro a baní; à tunǝi ama Nehushtan.1 Murǝm Hezekiya Guli arǝ Yahweh Ɓakuli mala Isǝrayila. Kǝɓwa pà kàm kǝla yì atà amurǝma kat mala Yahuda ɗàng, ko anzǝmi ko a dǝmbi. Bwal kàngkàng arǝ Yahweh, sǝ pǝlǝ nzǝmi arǝ kpate ɗàng. Bwal anzongcau mǝnana Yahweh pè Musa ka. Yahweh na atè koya pwari. Ɓǝ̀ aya ban sǝ pǝlǝ ka, kǝ hangǝli. Mgbicau arǝ murǝm Assuriya, ginǝ kpate. Lì amǝ'Filisti a lwa aban ká ɗār a Gaza andǝ abân aɓa nzong-nzali male, lo a muna-là2 aban ká a nggea-là mǝnana à gumbǝlia nǝ sheran ngga.
A inea pǝlǝa mala do-bunomurǝm mala Hezekiya, mǝnana nda tongno-nong-ɓaria pǝlǝa mala yálmúrû mala Murǝm Hoshiya muna-ɓwabura mala Ela mala Isǝrayila ka, Shalmanesa murǝm mala Assuriya yiu nǝ lwa arǝ Isǝrayila a Samariya, sǝ gumbǝli nggea-lê. A masǝlǝata apǝlǝa tàrú ka, Shalmanesa ak nggea-là Samariya. Aɓa tongno-nong-mwashatia pǝlǝa mala do-bunomurǝm mala Hezekiya, a tongno-nong-inea pǝlǝa mala yálmúrû mala Hoshiya a Isǝrayila ka, Samariya kpa. Murǝm mala Assuriya pwan amǝ Isǝrayila umnǝia a nzali Assuriya. Kya dumsǝ aɓea aɓwana ateà a Hala, ɓè là tù nǝ kún Nggeasala Habo, a bu-nzali Gozan. Acilia ka dumsǝia aɓalǝ alá mala amǝ Medes. (Mǝnia yì gìr ka, kumban acemǝnana à oaki Yahweh Ɓakuli malea ɗang; à pàk kpakpak arǝ kùrcau male mǝnana pàk andǝia ka. Agir mǝnana kat Musa guro mala Yahweh banggia wia ka, à ginǝ okiru, sǝ à lùmsǝia ɗàng.)
Murǝm mala Assuriya yinǝ munǝo arǝ Yahuda
(2 Acau la Apwari 32:1-19; Ishaya 36:1-22; Irmya 36:1--39:4)
Aɓa lum-nong-inea pǝlǝa mala do-bunomurǝm mala Murǝm Hezekiya ka,3 Murǝm Senakerip mala amǝ Assuriya wari nǝ munǝo arǝ akanggǝrang nggea-là mala amǝ Yahuda, sǝ ea. Murǝm Hezekiya túrban arǝ murǝm mala Assuriya a Lakish ama, <<Ən ɓwarkina; nyesǝ amǝ'lwa mô ɓǝà purî banam; mǝ nǝ mbweo cemi mǝnana kat a nam ama ɓǝn mbwe ka.>> Nda murǝm mala Assuriya tsǝk Murǝm Hezekiya mala Yahuda ɓǝ̀ mbwe tyang á-lum (10,000) mala bolo-azǝrfa andǝ tyang á-mwashat (1,000) mala bolo-njengǝlan ngga. Sǝ Hezekiya pe wi bolo-azǝrfa mǝnana kat nda kam a ɓala mala Yahweh andǝ mana aɓalǝ andà-tsǝk agir-ɓoarna mǝnana a palta ka. A bàkú mǝno ka, Hezekiya fasǝki bolo-njengǝlan mǝnana à gìrna múr alǝpi kunakurǝm mala ɓala mala Yahweh nǝi ka, andǝ bolo-njengǝlan mǝnana yì nǝ ɓamurì akdǝmba gìrna rǝ anggun-kúnakurǝm nǝi ka, sǝ pè murǝm mala Assuriya.
Pǝlǝa murǝm mala Assuriya túr murǝm-lwa male, andǝ ɓwamǝgule-palta male andǝ mǝ'ak-kúní aban Murǝm Hezekiya a Urǝshalima. À lo a Lakish, nǝ amǝ'lwa mǝlakke-pas ateà aban ká a Urǝshalima. À eauwe sǝ à yiu a Urǝshalima. Lang à bingŋǝna ka, à yi cam a ban dā'ngal mala guguri mǝnana a kwàrban ngga, amur njargula ká a patal mala mǝ'láki-anggubyau. À tunǝ murǝm, sǝ Eliyakim muna-ɓwabura mala Hilkiya, mǝnana nda ɓwamǝgule-palta ka, puro atārǝia andǝ Shepna mǝgilǝgir, andǝ Jowa muna-ɓwabura mala Asap mǝ'twalcau aɓa malǝmce, ace ká kumia.
Ɓwamǝgule-lwa mala Assuriya banggia wia ama:
<<Wu banggi Hezekiya: Mǝnia ka nda cau mǝnana murǝm mǝgule, yì murǝm mala Assuriya kǝ na ka: Mana a gūlì arǝì mǝnana po mǝnia yì mǝsǝkàngkàngŋa ka? A kǝ sǝni kǝla cau a mburkun ngga nda kutan andǝ rǝcandǝa mala lwa le? Yan a gūlikiyi arǝì mǝnana tsǝo a mgbicau arǝàm ngga? Ado ka, Masar na a kǝ gūlì arǝì ka re? Masar ka kùrrí mǝ'arre na mǝnana ɓǝ̀ ɓwa eangnǝ arǝì ka, nǝ̀ swàrì a buì ka! Anggo sǝ Firona murǝm Masar pa aban aɓwana mǝnana kat à gūlì arǝì ka. Sǝ ɓǝ̀ wu banggam ama, Yahweh Ɓakuli ma'wun na wu kǝ gūlì arǝì ka, yì nda mǝnana mbak Hezekiya bǝbbǝriki amgbangban-peri andǝ agyangŋan male, sǝ banggi aɓwana mala Yahuda andǝ Urǝshalima ama, <Dumǝna púp wun nǝ̀ peri a ban gyangŋan mǝnia a Urǝshalima> ka re? Ado ka, yiu, wu earcau wunǝ mǝtala-ɓala mem murǝm mala Assuriya, sǝ mǝ nǝ po apǝr á-ɓari (2,000), ɓǝ̀ awu nǝ gandǝ kum amǝ'koea ka. Lang sǝ awu nǝ gandǝ pǝr ɓwa mwashat atà arítǎu mala amǝgulo-lwa mala mǝtala-ɓala mem, mǝnana gūliarǝu mò ka nda arǝ Masar ɓǝ̀ po awaru-pǝr andǝ amǝpǝr ka?4 Ko a kǝ sǝni kǝla yiu mem nǝ munǝo a ban mǝnia ace kiɗike ka, nê mala Yahweh na re? Yahweh na mǝnana banggam ama, <Eauwe kya arǝ nzali man, kya kiɗiki ka.> >>
Pǝlǝa Eliyakim muna-ɓwabura mala Hilkiya andǝ Shepna sǝ Jowa banggi Ɓwamǝgule-lwa mala Assuriya ama, <<Ida, na sǝm cau, sǝm aguro mò, nǝ kún Aram, acemǝnana sǝm ok kúni cim. Kǝa na sǝm cau nǝ kún Ibǝru ɗàng, acemǝnana aɓwana mǝnana à cam amur sheran ngga à nǝ̀ oè.>>
Sǝ Ɓwamǝgule-lwa nea wia ama:
<<Pà aban wun andǝ murǝm ma'wun nǝmurǝ wun sǝ mǝtala-ɓala mem túrǎm mǝ bang acau mǝnia ka ɗàng; nda gbal aban aɓwana mǝnana à cam amur sheran ngga, mana wun wunǝia ka, wun nǝ̀ lì ciuta wun sǝ wun nǝ̀ nu sanzǝata wun ngga.>>
Pǝlǝa Ɓwamǝgule-lwa lo cam-nǝ-came sǝ loasǝ gì kpǝm bangcau nǝ kún Ibǝru ama:
<<Wu kwakikir wun arǝ cau mala murǝm mǝgule, yì murǝm mala Assuriya. Murǝm ama: Wu kǝa earî Hezekiya ɓǝ̀ swarki wun ɗàng, acemǝnana pà nǝ̀ gandǝ amsǝ wun a ɓabuam ɗàng. Wu kǝa earî Hezekiya ɓǝ̀ ɓosǝki wun, wu gūlì arǝ Yahweh ama, <Mbak-kàngkàng, Yahweh nǝ̀ amsǝ sǝm; nggea-là mǝnia pà nǝ̀ kpa a ɓabu murǝm mala Assuriya ɗàng.> Wu kǝa kwakikir wun arǝ Hezekiya ɗàng! Mǝnia nda cau mǝnana murǝm mala Assuriya bang ngga ama: <Wu purî ɓá nggea-là, wu yiu abanam, wu alta dorǝpwala nǝ mim, sǝ koyan atà wun ngga, nǝ̀ lì ɓǝlanggun anap andǝ ɓǝla-vwari male, sǝ nǝ̀ nu mùr a tūli-mùr male. Pǝlǝa mǝ nǝ yia kánǝ wun a ɓè nzali mǝnana nda kǝla ma'wun ngga, nzali mǝnana ndanǝ mǝsǝsa andǝ bǝsa mùr-anap mǝɓoarne ka, nzali mǝnana ndanǝ girlina andǝ aɓaban-anap, nzali mǝnana ndanǝ anggun olif andǝ mur'nyi ka. Anggo ka wun nǝ̀ dum nǝyilǝmu, pà wun nǝ̀ wù ɗàng! Wu kǝa kwakikir wun arǝ Hezekiya ɓǝ̀ ɓosǝki wun ama, <<Yahweh nǝ̀ amsǝ sǝm>> ɗang. Kǝ ɓè atà aɓakuli mala anzali na kam, mǝnana akmúr nzali male a bù murǝm mala Assuriya a kǝ fara ka le? Aɓakuli mala anggea-là Hamat andǝ Arpat na ke? Sǝ aɓakuli mala alá Sefarvayim andǝ Hena andǝ Ivva na ke? À gandǝ akmúr Samariya a ɓabuam le? Mǝye na atà aɓakuli mala amǝno yì anzali ka, amsǝ nzali male a buam? Sǝ lang sǝ Yahweh nǝ̀ akmúr Urǝshalima a ɓabuam?> >>
Sǝ aɓwe ka à pwal piu; kǝɓwa nyesǝ kǝ cau ɗàng, acemǝnana murǝm angŋa-dǝmba pànà nzongcau ama, <<Kǝɓwa ɓǝkǝa pǝlǝi wi kǝ cau ɗàng.>>
Pǝlǝa Eliyakim muna-ɓwabura mala Hilkiya, mǝnana nda ɓwamǝgule-palta, atārǝia andǝ Shepna mǝgilǝgir, andǝ Jowa muna-ɓwabura mala Asap mǝ'twalcau aɓa malǝmce, nyar aban Hezekiya. Koyan atea ka sàn daura mǝnana arǝì ka [aɓa bumkiɗikea], sǝ à kùtí aban Hezekiya, à ne wi gìr mǝnana kat Ɓwamǝgule-lwa mala Assuriya bang ngga.
Source notes (4)
- Footnote Nehushtan nǝ kún Ibǝru ka nda n'yau sǝ bolo-bángŋá .
- Footnote muna-là Ibǝru: ndà-kulí mala mǝ'sǝn múr nggea-là.
- Footnote Lum-nong-inea pǝlǝa mala do-bunomurǝm mala Murǝm Hezekiya ka, nda a pǝlǝa 701 B.C.
- Footnote Ko: A pà wu nǝ gandǝ pǝr ɓwa mwashat atà arítǎu mala amǝgulo-lwa mala mǝtala-ɓala mem ɗàng, kat andǝ amani ama a gūlì arǝ Masar ɓǝ̀ po awaru-pǝr andǝ amǝpǝr ka!
Mbula. Copyright © The Seed Company. Licensed under CC BY-SA 4.0. Source: Open.Bible. Typeset from the source files; no intended changes to scripture wording. BibleKenya is not endorsed by the rights holder.
Full source notice & licence · CC BY-SA 4.0 · SourceEdition imported 2026-11-09.