नीति 26

1उन्हाळ्यात जसे बर्फ किंवा कापणीच्यावेळी पाऊस,

त्याचप्रमाणे मूर्खाला सन्मान शोभत नाही.

2जशी भटकणारी चिमणी आणि उडणारी निळवी,

याप्रमाणे विनाकारण दिलेला शाप कोणावरही येत नाही.

3घोड्याला चाबूक, गाढवाला लगाम,

आणि मूर्खाच्या पाठीला काठी आहे.

4मूर्खाला उत्तर देऊ नको आणि त्याच्या मूर्खपणात सामील होऊ नकोस,

किंवा देशील तर तू त्यांच्यासारखाच होशील.

5मूर्खाला उत्तर दे आणि त्याच्या मूर्खतेत सामील हो,

नाहीतर तो आपल्या स्वतःच्या दृष्टीने शहाणा होईल.

6जो कोणी मूर्खाच्या हाती निरोप पाठवतो,

तो आपले पाय कापून टाकतो आणि तो उपद्रव पितो.

7पांगळ्याचे पाय जसे खाली लोंबकळतात

तसे मूर्खाच्या तोंडचे नीतिवचन आहे.

8मूर्खाला आदर देणारा,

गोफणीत दगड बांधण्याऱ्यासारखा आहे.

9मूर्खाच्या तोंडचे नीतिवचन,

झिंगलेल्याच्या हातात रुतलेल्या काट्यासारखे आहे.

10एखादा तिरंदाज प्रत्येकाला जखमी करतो,

तसेच जो मूर्खाला किंवा जवळून आल्या गेल्यास मोलाने काम करायला लावतो तो तसाच आहे.

11जसा कुत्रा आपल्या स्वतःच्या ओकीकडे फिरतो.

तसा मूर्ख आपली मूर्खता पुन्हा करतो.

12आपल्या दृष्टीने स्वतःला शहाणा समजतो असा कोणी तुझ्या पाहण्यात आहे का?

त्यापेक्षा मूर्खाला अधिक आशा आहे.

13आळशी मनुष्य म्हणतो, “रस्त्यावर सिंह आहे!”

तेथे उघड्या जागेमध्ये सिंह आहे.

14दार जसे बिजागरीवर फिरते,

तसा आळशी मनुष्य अंथरुणावर लोळत असतो.

15आळशी आपला हात ताटात घालून ठेवतो,

आणि तरी त्यास आपला हात तोंडापर्यंत नेण्यास शक्ती नसते.

16विवेक दृष्टी असणाऱ्या सात मनुष्यांपेक्षा

आळशी मनुष्य आपल्या दृष्टीने शहाणा समजतो.

17जो दुसऱ्यांच्या वादात पडून संतप्त होतो,

तो जवळून जाणाऱ्या कुत्र्याचे कान धरुन ओढणाऱ्यासारखा आहे.

18जो कोणी मूर्खमनुष्य जळते बाण मारतो,

19तो अशा मनुष्यासारखा आहे जो आपल्या एका शेजाऱ्याला फसवतो,

आणि म्हणतो, मी विनोद सांगत नव्हतो काय?

20लाकडाच्या अभावी, अग्नी विझतो.

आणि जेथे कोठे गप्पाटप्पा करणारे नसतील तर भांडणे थांबतात.

21जसे लोणारी कोळसा जळत्या कोळश्याला आणि लाकडे अग्नीला,

त्याचप्रमाणे भांडण पेटवायला भांडखोर लागतो.

22गप्पाटप्पा करणाऱ्याचे शब्द स्वादिष्ट पक्वान्नासारखे असतात.

ते पोटाच्या आंतील भागापर्यंत खाली जातात.

23जसे वाणी कळवळ्याची आणि दुष्ट हृदय असणे,

हे मातीच्या पात्राला रुप्याचा मुलामा दिल्यासारखे आहे.

24जो कोणी प्रबंधाचा द्वेष करतो तो आपल्या ओठांनी आपल्या भावना लपवतो,

आणि तो आपल्या अंतर्यामात कपट बाळगतो;

25तो विनम्रपणे बोलेल, पण त्याच्यावर विश्वास ठेवू नका,

कारण त्याच्या हृदयात सात घृणा आहेत;

26तरी त्याचा द्वेष कपटाने झाकला जाईल,

आणि दुष्टपणा मंडळीसमोर उघड केला जाईल.

27जो कोणी खड्डा खणतो तो तिच्यात पडेल,

आणि जो धोंडा लोटतो त्याच्यावर तो उलट येईल.

28लबाड बोलणारी जिव्हा आपण चिरडून टाकलेल्या लोकांचा द्वेष करते,

आणि फाजील स्तुती करणारे तोंड नाशाला कारण होते.