સભા. 10

શાણપણભરી વાતો

1જેમ મરેલી માખીઓ અત્તરને દૂષિત કરી દે છે,

તેવી જ રીતે થોડી મૂર્ખાઈ બુદ્ધિ અને સન્માનને દબાવી દે છે.

2બુદ્ધિમાન માણસનું હૃદય તેને જમણે હાથે છે,

પણ મૂર્ખનું હૃદય તેને ડાબે હાથે છે.

3વળી મૂર્ખ પોતાને રસ્તે જાય છે,

ત્યારે તેની બુદ્ધિ ખૂટી જાય છે,

અને તે દરેકને કહે છે કે હું મૂર્ખ છું.

4જ્યારે તારો અધિકારી તારા પર ગુસ્સે થાય તો તું ત્યાંથી નાસી ન જા,

કારણ કે નમ્ર થવાથી ભારે ગુસ્સો પણ સમી જાય છે.

5મેં આ દુનિયામાં એક અનર્થ જોયો છે,

અને તે એ છે કે અધિકારી દ્વારા થયેલી ભૂલ;

6મૂર્ખને ઉચ્ચ પદવીએ સ્થાપન કરવામાં આવે છે,

જ્યારે ધનવાનો નીચા સ્થળે બેસે છે.

7મેં ગુલામોને ઘોડે સવાર થયેલા

અને અમીરોને ગુલામોની જેમ પગે ચાલતા જોયા છે.

8જે ખાડો ખોદે છે

તે જ તેમાં પડે છે અને જે વાડમાં છીંડું પાડે છે તેને સાપ કરડે છે.

9જે માણસ પથ્થર ખસેડશે,

તેને જ તે વાગશે,

અને કઠિયારો લાકડાથી જ જોખમમાં પડે છે.

10જો કોઈ બુઠ્ઠા લોખંડને ઘસીને તેની ધાર ન કાઢે,

તો તેને વધારે શકિતની જરૂર પડે છે,

સીધા ચાલવાને માટે બુદ્ધિ લાભકારક છે.

11જો મંત્ર્યા અગાઉ જ સાપ કોઈને કરડી જાય,

તો મદારીની વિદ્યા નકામી છે.

12જ્ઞાની માણસનાં શબ્દો માયાળુ છે

પણ મૂર્ખના બોલ તેનો પોતાનો જ નાશ આમંત્રે છે.

13તેના મુખના શબ્દોનો આરંભ મૂર્ખાઈ છે,

અને તેના બોલવાનું પરિણામ નુકસાનકારક છે.

14વળી મૂર્ખ માણસ વધારે બોલે છે,

પણ ભવિષ્ય વિષે કોઈ જાણતું નથી.

કોણ જાણે છે કે તેની પોતાની પાછળ શું થવાનું છે?

15મૂર્ખની મહેનત તેઓમાંના દરેકને થકવી નાખે છે.

કેમ કે તેને નગરમાં જતાં આવડતું નથી.

16જો તારો રાજા યુવાન હોય,

અને સરદારો સવારમાં ઉજાણીઓ કરતા હોય, ત્યારે તને અફસોસ છે!

17તારો રાજા કુલીન કુટુંબનો હોય ત્યારે દેશ આનંદ કરે છે,

તારા હાકેમો કેફને સારુ નહી

પણ બળ મેળવવાને માટે યોગ્ય સમયે ખાતા હોય છે.

ત્યારે તો તું આશીર્વાદિત છે!

18આળસથી છાપરું નમી પડે છે,

અને હાથની આળસથી ઘરમાં પાણી ટપકે છે.

19ઉજાણી મોજમજાને માટે ગોઠવવામાં આવે છે,

અને દ્રાક્ષારસ જીવને ખુશી આપે છે.

પૈસા સઘળી વસ્તુની જરૂરિયાત પૂરી પાળે છે.

20રાજાને શાપ ન આપીશ તારા વિચારમાં પણ નહિ,

અને દ્રવ્યવાનને તારા સૂવાના ઓરડામાંથી પણ શાપ ન દે,

કારણ કે, વાયુચર પક્ષી તે વાત લઈ જશે

અને પંખી તે વાત કહી દેશે.