Ŵaebulania

Chikalata kwa

Ŵaebulania

Chilongolelo

Chitabu cha Ŵaebulania chachikwalimbisya ŵandu chikulosya yatite Che Yesu kumalichisya ulondole umpepe wauli mu Lilangano lya Kalakala. Chalembekwe nti malalichilo. Kwana misitali kupunda 60 mu chitabu chi, yati che Paolo aisasile kutyochela mu Lilangano lya Kalakala yaikulosya pangasisika iŵatite Che Yesu kumalichisya ulondole ni masengo ga umbopesi wekulu wa Chiyahudi. Kwa ligongo lyo chitabu chi chilembekwe kuti chalimbisye ŵandu ŵakunkulupilila Kilisito ŵaali Ŵayahudi. Chitabu cha Ŵaebulania chikulosya yatiteje Che Yesu kumalichisya malajisyo, kuti ŵambopesi akatyosya sooni mbopesi sya kutinisya. Che Yesu ŵaliji mbopesi ja sambi syose, kamo pe ni kwa moŵa gose. Ŵandu ŵakunkulupilila Kilisito mmoŵa gano nombe akukombola kulimbichikwa kwa chikalata cha Ŵaebulania kuti ajendelechele kwakuya Che Yesu Kilisito mpela jumo jwakukombola kututenda twakulupilile Akunnungu (12:2).

Ngapagwa mundu jwakummanyilila jwalembile chitabu cha Ŵaebulania, nambo ŵaumanyilisi atyosisye maoni gao kuti pane nduna che Paolo pane che Luka pane che Banaba. Nombe chaka chiŵalembile ngachikumanyika, nambo ŵane akuganisya kuti chalembekwe pa yaka ya 70 pakumala kupagwa Kilisito. Katema musi wa Yelusalemu pawagumulikwe pa yaka 70 pakumala kupagwa Kilisito, nambo jwalembile chikalata chi akunguluchile nkati musi wa Yelusalemu mpela waliji ukanaŵe gumulikwa. Chikalata cha Ŵaebulania chalembekwe mu musi wa ku Loma (13:24). Ni pane chaliji chejausye mu mipingo jine jajijinji ja ŵandu ŵakunkulupilila Kilisito.

Yaili mwelemo

Jwakulemba alosisye kuti Che Yesu ali jwankulu kwapunda ŵakulondola ŵa Akunnungu ni achikatumetume ŵa kwinani (1:1-4:13).

Sooni ajendelechele kulosya kuti Che Yesu ali jwankulu kwapunda ŵambopesi ŵaŵatumiche pa Nyuumba ja Akunnungu jajili ku Yelusalemu (4:14-7:28).

Sooni masengo ga Che Yesu gali gambone kupunda malangano ga kalakala gaŵatesile Akunnungu ni ŵandu ŵakwe kwa litala lya malajisyo gaŵapele che Musa (8:1-10:31).

Pakumala kusala yeleyo kuti Che Yesu ali jwankulu mmatala gose, ŵakulemba akugatyosya malajisyo nkati yakuti pakutama (10:32-13:17).

Mbesi jwakulemba amalichisye chikalata kwa indu yakulimbisya ntima ni ikomasyo (13:18-25).