1 Van

Chitabu cha Kutumbula cha

Vankosi

Ulongolelu

Hitabu ya 1 Vankosi na 2 Vankosi kadeni chavii chitabu chimonga chivaha. Chitabu chatumbwili kugavaniswa kuvya hitabu hivili pechatumbwili kutafusiliwa kuhamba mu luga ya Chigiliki, yeyakemiwa Septuagint. Yimanyikana lepi yani mweayandiki amala kuwunganisa hitabu ya 1 Vankosi na 2 Vankosi. Myandikaji wa chitabu cha Vankosi atumili mayandiku ndalindali kuwunganisa hitabu yeniyo (lola mifanu yilinga mu 1 Vankosi 11:41 na 14:19 na 14:29). Mewa yamanyakini lepi bwina ngati hitabu yeniyi yayandikwi amala yawunganiswa ndali. Yiwonekana bwina kuvya vamalili kuyandika lukumbi nkosi Yohakini peawusiwi kuhuma ku uvanda, mu mwaka miya muhanu na sitini na umonga kwakona Kilisitu angavelekwa, muni lijambu lenili likokwiswi mu 2 Vankosi 25:27. Mewa vayandikaji vamahele viholalela kuvya pandu pavaha pa hitabu yeniyi yiyandikwi miyaka yamahele yayipitili kwakona Yohakini angawusiwa ku uvanda.

Hitabu ya 1 Vankosi na 2 Vankosi hikokosa kuvala kila nkosi wa ku Isilaeli na ku Yuda. Nkosi zenizi zivili zatumbwili ngati unkosi umonga, nambu zagavaniki pala mwana wa Daudi mweakemiwi Solomoni peatalalili hitabu yeniyi hikokosa kuvala unkosi chewagavaniki na vikokosa mambu ga milima ihi hivili yeyilekini mbaka yoha hivili peyabuniwi na vandu vaki kupelekwa kumahamilu.

Myandikaji amlongalili kila nkosi na usadika waki kwa Chapanga, ngati amlandili Chapanga amala amlandili lepi. “Vankosi vangi vahengili chila chevalagizwi na Bambu Chapanga.” 2 Vankosi 18:3. “Vangi vambudili Chapanga.” 2 Vankosi 21:12. Myandikaji akokwisi bwina utalalila wa vankosi vevahengili chila chechilagizwi na Bambu Chapanga na kulangisa kuvya gabwina goha gegahumalili mumilima yeniyo ndava ya usadikika wa vachilongosi vavi kwa Chapanga. Mu 2 Vankosi 17:7 yisomeka kuvya Vaisilaeli vapelikwi ku mahamilu muni, “Vaisilaeli vambudili Bambu Chapanga.” Na ndava muni, “Vayifugamili michapanga yingi.”

Gegavii mugati

Mu sula ya 1 mbaka ya 11 zikokosa Solomoni mwana wa Daudi cheabwelili kuvya nkosi na kuvala cheatalalili nkosi zivili za ku Yuda na ku Isilaeli pezavili unkosi umonga.

Mu sula ya 12 mbaka ya 16 zikokosa kuvala kugavanika kwa ngomi zivili za ku Isilaeli na ku Yuda pamonga na vankosi vavi vangi va milima yeniyo.

Mu sula ya 17 mbaka ya 19 zikokosa kuvala uhengaji wa mlota Eliya na cheahengili ndava ya nkosi Ahabu wa ku Isilaeli.

Mu sula ya 20 mbaka ya 22 zikokosa mwishu wa utalalila wa Ahabu pa Isilaeli pamonga na vankosi vangi va ku Isilaeli na ku Yuda.