Aefeso

Yayo yalimo muchikalakala ichi Aefeso

Aefeso

Uchogolelo

Kalata kwa Aefeso idalembedwa nyengo imojhi ni kalata kwa Akolosai pachaka cha 60 pambuyo pa kubadwa kwa Kilisito. Olemba wadajhijhiwicha mwene ngati mtumwi Poolo nghope yo 1:1. Osoma ambili avomela kuti Poolo wadalemba kalata ya Aefeso, atangati kalata iyi ilibe moni zake za yokha ngati umo ili kalata kwa Akolosai. Ndande iyi, ikhozekana dala lake idali izungulile mijhi ya wandhu yawo amkhulupilila Kilisito yakumojhi yayo yadalimo mmalo mmenemo. Ndiiponjho Poolo wafotokoza kuti wali mndende ndhawi iyo wamalemba kalata imeneyo nghope ya 3:1 ni nghope ya 4:1 ni nghope ya 6:20. Poolo wadatumiza kalata iyi kupitila Tikiko uyo wadali mmaulendo yoendela gulu la wandhu amkhulupilia Kilisito la Kuefeso, nghope ya 6:21-22.

Efeso udali mujhi waukulu makhalo yayakulu ya ulamuli wa chilumi mujhiko la Asiya yaing'ono. Efeso idali yojhiwika kupunda pakuti kudali ni nyumba ya mnungu wao iyo idali mmenemo iyo idasanghidwa ndande ya mmnungu wamkazi wa chigiliki uyo wamatanidwa Alitemi, Vichito nghope ya 19:23-31. Gulu la wandhu a mkhulupilila Kilisito la Kuefeso lidali nichiyambo cha bwino nambho pambuyo lidajhiyawala. Uvunukulo 2:1-7.

Malo yoyamba ya kalata iyi Poolo wafotokoza umo Mnungu wadaayangha wandhu ni kwaombola kuchoka mmachimo yao kupitila Yesu Kilisito. Walilinganicha gulu la wandhu amkhulupilila Kilisito ni thupi, ni Kilisito ngati mutu wake. Ndiponjho walilinganichagulu la wandhu amkhulupilila Kilisito ni jhengo, ni Kilisito ngati mwala wa msingi uwo ugwililila jhengo limenelo. Malo yakawili ya kalata iyi, Poolo wachocha muelekelo kulangiza umo ifunikila kukhala mundhu yapo walunjana ni Kilisito.

Yayo yalimo mukalata iyi

Poolo wajhijhiwicha nikwalonjela Aefeso munghope yo 1:1-7.

Ndiipo wafotokoza mgwilizano wa gulu la wandhu amkhulupilila Kilisito ni Kilisito mwene, nghope yo 1:3 mbaka nghope ya 3:21.

Ndiipo Poolo walemba kulangiza umo wandhu amkhulupilila Kilisito akufunikila kukhala, nghope ya 4:1 mbaka nghope ya 6:20.

Mathelo yake Poolo wachocha mawu yothela 6:21-24.