Waefeso

Bauwa ya Paolo kwa

Waefeso

Uwongoezi

Bauwa inu kwa Waefeso iyandikwa na mwagiiwa Paolo kisingi kimwe na bauwa kwa Wakolosai myaka ya makumi mtandatu bada ya kuvyaigwa Klistu. Mwagiiwa Paolo emanyisa mwenye kuwa nee mwekuandika kitabu iki mwe chando cha 1:1. Wamanyi wangi wazumiiya kuwa Paolo kaandika bauwa ya Waefeso hetiho bauwa inu khaina uugusi zionekanazo mwe kitabu cha Wakolosai. Kwaajii inu yadahika ikundigwa iyambazwe kwa wamwe wa mazumwezumwe wamzumiiyao Klistu yekuwayo mwe hantu aho. Viyaviya Paolo agombeka kuwa nekawa mwe geeza ekuandikaho bauwa inu mwe chando cha 3:1, 4:1 na 6:20. Paolo nee kamwekha Tikiko bauwa iyo ayegae ekuvuiyaho zumwezumwe da wantu wamzuumiyao Klistu da uko Efeso, mwe chando cha 6:21-22.

Efeso neuwa mzi mkuu muno naho nee ni mzi mkuu wa Kilumi kwa hantu ya Asia ndodo. Efeso neuwa mzi umanyikanao kwa nyumba ya kuvika yekuikwayo umo ambayo izengwa na kuikwa kwaajii ya muungu ya kivyee wa Kigiiki etangwae Atemi, mwe Ntendwa ya Wagiiwa 19:23-31. Zumwezumwe da wantu wamzumiiyao Klistu uko Efeso nediwa na vokeo ntana akini kisingi kicheche khawakuendeeya vitana. Mwe Ugubuo 2:1-7.

Paolo atamwiiza mwe hantu ha bosi ha bauwa inu, viya Muungu ekuwasaguavyo wantu wakwe na kuwaohoa kulawa mwe mavigaviga yao kwakumzumiiya Yesu Klistu. Aiganiza zumwezumwe da wantu wamzumiiyao Klistu na mwii ambao Klistu nee mtwi wa mwii uwo naho aiganiza na zengo ambado Klistu nee iwe kuu da msingi. Mwe hantu ha kaidi ha kitabu iki Paolo alavya miagiiyo viya wantu wamzumiiyao Klistu wakundigwavyo kwekaa.

Yeumondani

Paolo emanyisa na kuwaugusa wantu wa Efeso, mwe chando cha 1:1-2.

Naho atamwiiza uhehi wekuwao gatigati ya zumwezumwe da wantu wamzumiiyao Klistu na Klistu mwenye, mwe chando cha 1:3 - 3:21.

Paolo aandika viya wazumizi wakundigwavyo kwekaa mwe chando cha 4:1 - 6:20.

Kisiikizi Paolo abindiiza kwa kuwagombeka zumwezumwe da wantu wa wamzumiao Klistu da Efeso mbui ya kubindiizia, mwe chando cha 6:21-24.