Luka

Njowo ngita isimbilwe

Luka

Ulongolo

Njowo Nofu ngita isimbilwe na Luka ndi kiganulo ndi kimwi pagati lya figanulo vitai fya Agano imiya, fyevihumulila maisa ga Yesu Kilisto. Kila kimwi kikemelwa “Injili” Mana lyake (njowo nofu). Figanulo ifi fisimbilwe na Matayo na Maliko na Luka na Yohani badala lya kufuwa kwa Yesu. Luka seagasimbile hela makani gya maisa ga Yesu, ila asimbile makani gyevagitile vachulila va Yesu kuhuma peafuwe na kuchulubuka kwa Yesu. Mukiganulo kyekikemelwa Magito gya vanjagila, kwehela munu yoyonda yeichela undakyene panili kiganulo iki kisimbilwe awu kisimbilwe kwiya. Ila vevimbile volofu vakapatine kuva iwesekana kisimbilwe mwaka va Sabini kuhuma peababilwe Yesu Kilisito. Yeasimbile akali Luka yeakali mlami. Usimbo vake na uhumulilo vake iwonesa kuva akali munu yeaimbile. Luka akelile kuhumulila kwa undakyane makani gene gegahumie ga maisa ga Yesu kwa ngita pegahumie neke vangi vavese kuchela unofu makani ga Yesu pevikwimba Luka 1.1-3. Luka seakali Muyawudi Wakolosai 4.10-14 na asimbile kwa ng'asi ambayo vanu vala se Vayawudi vangechela unofu. Lukani ulu likwiwonesa pelu namuna fila peahumulile desituli cha Kiyawudi Luka 1.8.

Njowo Nofu ngita isimbilwe na Luka ndi kiganulo kyekiwana na kiganulo cha Matayo na Maliko kwa fila figanulo ifi uhumulila makani galagala kangi kwakuwana. Pagati lya figanulo ifi fidatu, kiganulo kya Luka ndakyene kihumulila makani ga kubabwa kwa Yohani Mbatisa. Luka ikang'ie ihumulila kangi makani gya kuhechelwa sambi, 3.3, 11.4, 17.3-4, 23.34 24.47 na masuka 3.21, 5.16, 6.12, 11.1-12, 22.32.

Gegagehe

Luka ichelesa Njowo Nofu na kuhumulila kwa liki asimbile kiganulo ikyo, musula lya 1.1-4.

Baho ehumulila makani ga kubabwa kwa Yesu na namuna peayiandalise kugita kasi lyake baha kuinyi, musula lya 1.5—4.13.

Luka ihumumulila kasi che agitile Yesu haswa umanyitu gyegagitilwe na Yesu na makani geawulaniche, musula 4.14—21.38.

Luka imalila kwa kulonga makani ga kufuwa kwa Yesu peasililwe na kuchulubuka, musula ya 22-24.