Kuyu Avi Matyu Yɨhimbɨvɨrami
Matyu 26
Jisas kɨmuta yahamɨrami ndu kuyu
(Sapta 26—28)
Aru miku haŋɨnɨŋ, Jisasɨŋ yɨvutatamɨndaŋ vata kuyu kahañamu
(Mak 14.1-2 naŋga, Luk 22.1-2 naŋga, Jon 11.45-53)
Jisas kuyu kanɨŋɨnɨŋ ambavarata mɨtuta, nuŋandɨ sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ nɨmavami, 1Narɨ ŋgandara, arɨkiŋgɨvɨ taya kɨyɨ. Kamati Got Israel Hatiŋ Mitahi Aviŋgɨyɨmu Hɨvɨ haŋandɨhinɨrɨm indarɨramarama ha yɨvurahɨmandɨ. Kamati Krundu Ñɨŋi hamaŋ miku ŋɨnɨŋɨndu kumaŋgɨmbañɨ tamɨtu ahuandɨñɨ yɨvuwɨrɨmbɨmandɨyu, vami. Kandɨtɨwɨmi hañɨ, Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu haŋɨnɨŋɨndu aru miku haŋɨnɨŋ, naŋga Israel hatindu aru miku haŋɨnɨŋ umu. Kamata Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu haŋɨnɨŋɨndu aru miku haŋɨnɨŋɨndu aru miku hamandu tavɨyɨ tɨhɨrumu. Nuŋandɨ ñɨmbi Kaiafas. Kamata Jisasɨŋ kuyusɨhɨrata mɨŋahandata yɨvutatamɨrɨm kuyundavarata kɨndɨmbuhɨramu. Hara nɨmavamu, Got naŋga kuyundavaravarandu aru hɨvɨyɨ maŋandɨm. Kamatɨrɨŋ krunavundi ŋgatanda saŋga yahamɨrɨtumandɨhi, vamu.
Navundi muŋambɨ Jisasɨndu mikuvu ambuŋguku taŋgusiŋgɨmi
(Mak 14.3-9 naŋga, Jon 12.1-8)
Jisas pɨhu Betani Saimonɨndu tavɨyɨ kɨyɨmi. Kru kandɨhama kuha kandi lepra naŋga mɨŋga. Kamatɨhi navundi muŋambɨ ambuŋguku vuŋgɨ, tɨmba aviyɨ musa mɨŋamu ha mɨŋata tavɨ kandɨhañɨ payɨmi. Ambuŋguku kandɨha tɨmbahɨrɨs aruyɨ mut mɨŋandu ŋandi. Kamata Jisas pina hañɨ mɨnzɨta kɨyɨhihi, navundi haŋambɨ Jisasɨndu miku hañɨ taŋgusiŋgɨmi. Kamatɨhi Jisasɨndu sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ kandɨha ŋgahu, nurɨŋ mavɨwɨyatɨmi. Kamata ambamu, Mumɨndɨhi ambuŋguku nɨ saŋɨnaŋga mɨtuta kɨyɨ. Kanɨŋandɨhin mitɨrɨŋ kru muŋɨnɨŋ mut mɨŋɨtu, tɨmbahɨrɨs aru mɨŋata krunavundi muhɨmɨmuhɨm manɨman haŋɨnɨŋ ŋguharɨŋ, vamu. Jisas nurɨŋandɨ kuyu ha indarɨta nurɨŋ nɨmavamba ambami, Narɨ mumɨndɨhi navundi nɨmɨndiŋ pɨmɨ ŋgura. Nu yaŋ avi vana andɨ. 3Kru muhɨmɨmuhɨm manɨman haŋɨnɨŋ narɨ naŋga sɨhaŋgɨndu. Hara yi, narɨ naŋga sɨha maŋgɨyɨman. Navundi nɨmɨndi yandɨ kwɨrandɨ nɨñɨ ambuŋguku taŋgusiŋgɨ nɨ, yandɨ kwɨrandɨ nɨ tuŋgɨ humbañɨrɨm ikɨvata andɨ. Yi narɨŋ kandɨ ambin, pɨrɨ nɨñɨ muvumuvu uta kuyu avi nɨŋandɨhin ambavarɨmandɨyu. Kamata navundi nɨŋambɨ yaŋ andɨ vana nɨrɨm indarɨmitata, ambavarɨmandɨyu, vami.
Judas, aru miku haŋɨnɨŋ naŋga kuyu kahañami
(Mak 14.10-11 naŋga, Luk 22.3-6)
Kandɨtɨwɨmi hañɨ Jisasɨndu 12 sɨmbɨrasara hañɨndu muhama, nuŋandɨ ñɨmbi Judas Iskariot, Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu haŋɨnɨŋɨndu aru miku haŋɨnɨŋ kɨyɨmuyɨ umi. 5Kamata nurɨŋ nɨmavamba kitɨhumi, Jisasɨŋ narɨŋandɨ kumaŋgɨmbañɨ tamɨtɨn yaŋ muhɨmɨyɨ mut mɨŋɨmandɨra, vami. Kamavahi nuŋ 30 tɨmbahɨrɨs silva ŋgumu.6 Kamatɨhu Judas Jisasɨŋ nurɨŋandɨ kumañɨ tamɨman vata kɨndɨmbuhɨrami.
Jisas nuŋandɨ sɨmbɨrasara naŋga imbɨ ñami
(Mak 14.12-21 naŋga, Luk 22.7-14 naŋga, 22.21-23 naŋga, Jon 13.21-30)
Mavatɨmba Yis Manɨmanɨndu Aru Hɨvɨ Haŋɨnɨŋɨndu kimaŋgima hɨvɨ hañɨ, Jisasɨndu sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ pata nuŋ ambamu, Upɨ paŋu umindaŋ. Kamata ñaña sɨwɨtamɨtɨrɨŋ Got Israel Hatiŋ Mitahi Aviŋgɨyɨmu Hɨvɨ haŋandɨhinɨrɨm indarɨramata ñɨrɨmana, vamu. 8Kamavahu Jisas nurɨŋ kru mumɨŋgarɨm ambata ambami, Pɨhu aru nɨñɨ indɨhuta kru kandɨhamaŋ ŋgata ambamara, Ahusɨki hama ambi, Yandɨ hɨvɨ ha arɨñɨ payɨ. Harɨm, yi naŋga yandɨ sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ naŋga pata nandɨ tavɨyɨ Got Israel Hatiŋ Mitahi Aviŋgɨyɨmu Hɨvɨ haŋandɨhinɨrɨm indarɨramata ñɨmɨndaŋ, vamba ambi, vamba ambamara, vami. Kamavahi sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ Jisas ambami maña andɨta, ñaña kandɨha sɨwɨtamamu. Kamata kɨvɨtiti Jisas naŋga nuŋandɨ 12 sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ ñaña tamatama pina hañɨ arɨndɨhuyɨvɨta mɨnzɨmu. Kamata ñata kɨñɨŋgɨñɨ ambami, Yi narɨŋ kandɨ ambin, narɨŋandɨ muvatɨ mɨŋga, yaŋ yandɨ miku ŋɨnɨŋɨndu kumañɨ tamɨrɨmandɨ, vami. Kamavahi, nuŋandɨ sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ kuyu kandɨha indarɨhu nurɨŋandɨ mavɨ hambu pɨmɨtɨmaŋgarami. Kamatɨhi mɨnzavatɨvat nuŋ nɨmavamba kitɨhumu, Aru mɨŋga, yaŋɨrɨm vaha ambana, vamu. 9Kamavahu Jisas ambami, Kru yaŋ yandɨ miku ŋɨnɨŋɨndu kumañɨ tamɨrɨmandɨ hama, narɨŋandɨ muvatɨ mɨŋga. Yi naŋga maki isɨ nɨñɨ kɨhɨrɨ kumandamarɨŋ, vami. 10Krundu Ñɨŋi hama, Gotɨndu aŋgwɨmɨkɨyɨ ambami maña kwɨmɨrɨmandɨ. Hara Krundu Ñɨŋi hamaŋ nuŋandɨ miku ŋɨnɨŋɨndu kumaŋgɨmbañɨ tamɨrɨmandɨ hama, pɨmɨ aru kavɨrɨmandɨ. Kru kandɨhamaŋ nɨŋum maŋgavumiti avindɨhi, vami. Kamavahi Judas, kru nuŋandɨ miku ŋɨnɨŋɨndu kumaŋgɨmbañɨ tamatama hama, nuŋ kitɨhuta nɨmavami, Ahusɨki yambirɨm vaha ambana, vami. Kamavahi Jisas ambami, Nambi ambana maña, vami.
Jisas nuŋandɨ sɨmbɨrasaraŋ mavatɨmba naŋga wain ŋgumi
(Mak 14.22-26 naŋga, Luk 22.15-20 naŋga, 1 Korin 11.23-25)
Kamata ñata kɨyɨhuhu, Jisas mavatɨmba munda mɨŋata Gotɨŋ kuyu avivi ŋguta mɨŋasɨhɨraramata, nuŋandɨ sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ ŋgumi. Kamata ambami, Mɨŋata ñamara. Nɨŋandɨhin yandɨ kwɨrandɨ, vami. Kamata kuku kuvɨrahuvɨra vuŋgɨ wain naŋga munda mɨŋata Gotɨŋ kuyu avivi ŋgumi. Kamata nurɨŋ ŋguta ambami, Narɨ sɨhanaŋga nɨñɨ kuvɨramara. 12Nɨŋandɨhin yandɨ ñaŋgwɨ. Got naŋga krunavundi nuŋandɨŋ sɨhanaŋga vata mɨŋavɨsɨhuramata sirɨtɨmbin. Yi ñaŋgwɨ kanɨŋandɨhin, krunavundi sɨhanaŋga ñamba vana andɨndu haŋɨnɨŋ kuŋgɨ kuyɨvɨrɨm taŋgusiŋgɨn. 13Yi narɨŋ ambin, yi narɨ naŋga wain sɨhinda maŋguvɨrɨman. Kamata ututa muyɨvɨ wain kɨhi Yavandakɨndu tɨwɨyɨ narɨ naŋga kuvɨrɨman, vami. 14Kamata, sɨhɨpuri muvana tundu pɨhu aru ha mitata, Apu Oliv tamayɨ umu.
Jisas ambami Pita yaŋ kutɨvu tamɨrɨmandɨ
(Mak 14.27-31 naŋga, Luk 22.31-34 naŋga, Jon 13.36-38)
Kamata Jisas nuŋandɨ sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ ambami, Musi kɨvɨyɨ yaŋ muhɨmɨmuhɨm vana yɨvurahɨmandɨ. Kamati ŋgɨtɨra sɨhanaŋga narɨŋandɨ indarɨmaŋgaramaŋgara vana ha mɨŋgata yɨvɨrɨmandɨ. Gotɨndu aŋgwɨmɨkɨyɨ, Got nɨmavamba ambami, Yi sipsip karatamatama hamaŋ yɨvutatamɨtɨn sipsip haŋɨnɨŋ siŋgunziŋgu tɨvaramɨrɨmandɨyu, vamba ambami. 16Hara yi aŋga yahamɨrɨman. Kamata yi wɨsa kasiramata pɨrɨvɨsa Galili urɨman, vami. Kamavahi Pita kɨmbɨ ambami, Muhɨmɨmuhɨm vana naŋ yɨvurahɨmandɨ ha muvɨra ŋgɨtu nurɨŋandɨ indarɨmaŋgaramaŋgara vana ha mɨŋgata yɨvɨti naŋ mitɨrɨmandɨyu, hara yi naŋ mamitahandɨrɨman, vami. 17Kamavahi Jisas nuŋ ambami, Yi naŋ kandɨ ambin, musi kɨvɨyɨ, akakara kwɨsɨ pɨwɨtiti, na arɨkikwɨrɨ ñɨmbɨrɨ nɨmavamba ambɨrɨmana, Yi nuŋ maŋgandin, vamba ambɨrɨmana, vami. 18Kamavahi Pita ambami, Yi nanaŋga kwɨmɨrɨm ndahara kwɨmɨrɨman. Yi nuŋ maŋgandin vamba maŋambɨrɨman, vami. Kamavahi Jisasɨndu sɨmbɨrasara sɨhanaŋga kuyu sɨwɨmaña ambamu.
Jisas Getsemani Got naŋga kuyundavarami
(Mak 14.32-42 naŋga, Luk 22.39-46)
Jisas nuŋandɨ sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ naŋga kɨva Getsemani umu. Kamata nurɨŋ ambami, Narɨ nɨñɨ mɨnzɨta kɨyɨmara. Yi ndambu uta Got naŋga kuyundavarɨman, vami. Kamata, Pitaŋ naŋga Sebedindu ñɨŋi arɨkimbatɨŋ ndaya tɨmbuta kɨhɨrɨ umu. Kamatɨhi nuŋandɨ mavɨ hambu pɨmɨtɨhi, kañɨnda aru mɨŋami. 19Kamatɨhi nurɨŋ ambami, Yandɨ mavɨnɨmbu pɨmɨtɨmaŋgarahi kwɨmɨrɨm andɨn. Harɨm narɨ nɨñɨ yaŋ karatamata narɨndahara tamɨŋga naŋga kɨyɨmara, vami. 20Kamavata sukɨsɨmbɨrɨ uhandata, mɨŋgata taraŋgɨruta nuŋandɨ kɨpumɨka ha pɨrɨyɨ tamami. Kamata Got naŋga nɨmavamba kuyundavarami, Yava, kuku kuvɨrahuvɨra vuŋgɨ nɨ yandɨ kumayɨnɨ mɨŋavɨkɨra vata pirɨkɨn, harɨm nambira. Hara yi pirɨkɨnɨ maña maŋandɨ, nambi pirɨkɨna maña andɨ, vami. Kamata, Jisas sɨmbɨrasara arɨkikwɨrɨvat kɨyɨmu hañɨ pata ŋgahi akwarɨhata kɨyɨmu. Kamatɨhu Pitaŋ nɨmavamba kitɨhumi, Narɨ yi naŋga mɨŋgɨya awa nda kɨta tamɨŋga naŋga maŋgɨyɨmandɨra. 21Narɨŋ mɨŋagaha vananda yɨvurahɨti mɨŋgata yɨvɨtɨrama. Kamataharɨm tamɨŋga naŋga kɨñɨŋgɨñɨ Got naŋga kuyundavaramara. Kandɨ, muhɨm vana andɨtɨrɨm pirɨkɨra. Hara narɨŋandɨ kwɨrandɨ haŋandɨhinɨndu tɨkatɨka maŋgɨyɨ, vami. Kamavata, Jisas sɨhinda aŋga uta Got naŋga nɨmavamba kuyundavarami, Yava, kuku kuvɨrahuvɨra vuŋgɨ nɨñɨ yaŋɨrɨm kuvɨrɨmandɨ sɨkwɨ vataŋgata, nambi pirɨkɨna maña, andɨ, vami. Kamata sɨhinda pata ŋgahi sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋɨndu tamɨŋga ha pɨmɨtɨhi, karɨhamu. 22Kamata sɨhinda nurɨŋ mitatuta kwɨrɨñɨmbɨrɨ, Got naŋga kuyundavarami. Atɨyɨ kuyundavarami kuyu sɨwɨ handaya kuyundavarami. 23Kamata pata ŋgahi nuŋandɨ sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ karɨhahu ambami, Narɨ karɨhata avɨrɨkɨmuraŋgwɨsa. Indarɨmara. Krundu Ñɨŋi hamaŋ kru ñamba vana andɨndu haŋɨnɨŋɨndu kumaŋgɨmbañɨ tamatama hɨrɨvɨ ha yɨvurahi. Kamataharɨm yahamɨrɨtɨra narɨ naŋga umɨ. Nɨŋgamara, kru yaŋ nurɨŋandɨ kumaŋgɨmbañɨ ŋguhu hama arɨñɨ nɨ yɨvurahi ha, vami.
Judas Jisasɨŋ nuŋandɨ miku ŋɨnɨŋɨndu kumaŋgɨmbañɨ tamami
(Mak 14.43-50 naŋga, Luk 22.47-53 naŋga, Jon 18.3-12)
Jisas kuyundavarata kɨyɨhihi, Judas, nuŋandɨ sɨmbɨrasara hañɨndu muvat hama payɨmi. Kamatɨhi kru sambɨ tuki naŋga ahutɨmɨ mɨŋata nu naŋga payɨmu. Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu haŋɨnɨŋɨndu aru miku haŋɨnɨŋ, naŋga Israel hatindu aru miku haŋɨnɨŋ sɨmbɨhu payɨmu. Kru Jisasɨŋ nurɨŋandɨ kumaŋgɨmbañɨ tamatama hama nurɨŋ ambami, Kru mɨŋahandɨmɨndaŋ vata andɨra hamaŋ mɨkwɨmɨkwɨ sɨrɨman, kru kandɨhama Jisas. Nuŋ mɨŋahanadamara, vami. Kamavata, Judas sarɨwayɨŋandi Jisas kɨyɨmiyɨ pata ambami, Avi kɨvɨ Ahusɨki, vami. Kamavata Jisasɨŋ mɨkwɨmɨkwɨ sami. Kandɨhamatɨhi Jisas ambami, Yambɨha, pana vana haŋandɨhin andɨrɨmɨŋgata andɨhavu, vami. Kamavahi kru haŋɨnɨŋ pata Jisasɨŋ mɨŋahandamu.24 25Kamatɨhu kru Jisas naŋga kɨyɨmi mɨŋga nuŋandɨ tuki kuta ha mɨŋasɨharami. Kamata Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu haŋɨnɨŋɨndu aru miku haŋɨnɨŋɨndu aru miku hamandu sɨmbɨrasara hamandu kɨnzɨhimɨkɨ haŋandɨhin, yɨvutɨvɨhi pɨrɨyɨ mɨŋgata yɨvumi. 26Kandɨhamatɨhira Jisas nuŋ nɨmavami, Nandɨ tuki kuta ha nuŋandɨ upɨyɨ kɨŋgɨraramɨna mɨŋgum. Kru sɨhanaŋga tuki kuta naŋga kurɨhɨrɨmandɨyu haŋɨnɨŋ, tuki kuta ha nurɨŋ pɨsiŋgarɨmandɨ. 27Na mambaha ŋgandana. Yi yandɨ yavandakɨŋ kitɨwɨtɨn, nuŋandɨ kutɨkara sambɨ sɨkwɨ sɨmbɨti pata yaŋ ŋguramahu. 28Hara yi kanɨmatɨnɨŋgata, kuyu Gotɨndu aŋgwɨmɨkɨyɨ kɨndi haŋɨnɨŋ kandɨsɨkwɨsɨkwɨ mayɨvurahɨrɨmandɨ. Gotɨndu aŋgwɨmɨkɨ ambami, harɨm kandɨ vana nɨŋɨnɨŋ yɨvurahɨmandɨ, vami. 29Kandɨhɨrɨvɨ hañɨndaya Jisas krunzivi kandɨhaŋɨnɨŋ nɨmavami, Narɨ tuki kuta naŋga ahutɨmɨ mɨŋata yaŋ saŋga kurɨhahurɨha naŋga kipa naŋga mɨŋgaŋ mɨŋahandɨrɨm payɨmañandɨra. Yi imutamut Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu tavɨ hañɨndu upɨyɨ mɨnzɨta krunavundiŋ kuyu ŋgundin. Hara yaŋ kandɨtɨwɨmi haŋu mamɨŋahandandara. 30Muhɨmɨmuhɨm vana yɨvurahami kanɨŋɨnɨŋɨrɨm, kru Gotɨndu kuyu mɨŋata ambavaravara haŋɨnɨŋ yɨhimbɨvɨramu maña yɨvurahami, vami. Kandɨhamata vana andɨhu nuŋandɨ sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ Jisasɨŋ mitamita tɨvaramamu.
Jisasɨŋ ŋgatɨŋgɨrumu
(Mak 14.53-65 naŋga, Luk 22.54-55 naŋga, 22.63-71 naŋga, Jon 18.13-14 naŋga, 18.19-24)
Kru Jisasɨŋ mɨŋahandamu haŋɨnɨŋ, nuŋ tɨmbuta kru Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu haŋɨnɨŋɨndu aru miku haŋɨnɨŋɨndu aru miku Kaiafasɨndu tavɨyɨ umu. Kamatɨhu tɨkatɨka kuyundu mirɨmba naŋga haŋɨnɨŋ naŋga Israel hatindu aru miku haŋɨnɨŋ tɨhɨruta kɨyɨmu. Kamatɨhu Pita Jisasɨŋ ŋgavɨramata sɨhɨndɨ umi, hara kutañɨmarɨ kɨyɨmi. Kamata Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu haŋɨnɨŋɨndu aru miku haŋɨnɨŋɨndu aru miku hamandu tavɨ tapa tapɨra hañɨ indɨhuta, kru tavɨ karatamatama haŋɨnɨŋ naŋga mɨnzɨmi. Jisasɨŋ mumɨbaham vana ha yɨvurahɨti ŋgɨtɨn vata, kɨyɨmi. Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu haŋɨnɨŋɨndu aru miku haŋɨnɨŋ, naŋga kru Juda hatindu kuyu mɨŋasɨrɨvandu haŋɨnɨŋ, kru muvɨra pata Jisas andɨndi vana kuyusɨhɨranzɨhɨra ambavaramu vata uraramahu payɨmu. Nuŋandɨ ñamba vana mu ŋgata, nuŋ yɨvutatamɨmɨndaŋ vata andɨmu. 31Kamatɨhu kru sambɨ pata nuŋ kuyusɨhɨrɨŋguyu yɨhɨvaramu. Hara kuyu sapa Jisasɨŋ yɨvutatamatama ŋandi maŋgamu. Hara kɨyɨhandata, kru arɨkimbat payɨmu. Pata ambamu, Kru nɨma nɨmavamba ambavarandi, Yi Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu tavɨ ha yɨvukuvɨmbɨrata arɨkikwɨrɨ hɨvɨyɨ taya tararamɨrɨman, vamba ambavarandi, vamu. Kamavahu Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu haŋɨnɨŋɨndu aru miku haŋɨnɨŋɨndu aru miku hama taŋguramata, Jisasɨŋ nɨmavamba kitɨhumi, Na kuyu kɨmbɨ maŋambɨrɨmana. Naŋ kuyu yɨhɨvarayu nɨŋandɨhinɨrɨm mumɨbana, vami. 32Kamavahira, Jisas kuyu mu maŋambami. Kamatɨhi Gotɨŋ kɨrañɨŋguhundu aru miku haŋɨnɨŋɨndu aru miku hama ambami, Naŋ Got sɨhaŋgɨyɨhɨyɨ hamandu ñɨmbiyɨ kitɨwin. Harɨm tɨhu kandɨsɨkwɨsɨkwɨ amba. Got krunavundi nuŋandɨŋ aŋga mɨŋɨmandɨ vata yɨhɨramami hamanda na. Na Gotɨndu Ñɨŋi, mana, manɨŋga, vami. 33Kamavahi Jisas nuŋ nɨmavami, Nambi ambanaŋa. Hara yi narɨŋ ambin, muyɨvɨ Krundu Ñɨŋi mɨŋgaŋ ŋgɨtɨra, Got tɨkatɨka naŋga hamandu kuma kandɨ sambavu mɨnzɨrɨmandɨ. Kamata ihumbɨsa nɨmbu kɨta ihumukɨrɨ hɨmbañɨ payɨmandɨ, vami. 3435Jisas kamavahi, Gotɨŋ kɨrañɨŋguhundu aru miku haŋɨnɨŋɨndu aru miku hama kandɨhuyu ha indarɨta, aka yahamɨrata nuŋandɨ mɨkwɨrɨ haŋɨnɨŋ mɨŋasɨhɨrata ambami, Gotɨŋ ambasuvi. Harɨm narɨ naŋga sɨhinda kru kanɨmandu vanarɨm ambavaravararɨm kru muvɨraŋ ambɨtɨrɨŋ mambayɨmu. Tɨhura Gotɨŋ ambasuvahi indarɨra. 36Kamataharɨm kru kanɨmaŋ pamatɨmɨndaŋ, vami. Kamavahi kɨmbɨ ambamu, Nu ñamba mɨŋga. Harɨm kɨmum, vamu. 37Kamata Jisasɨndu kɨpumɨka hañɨ sɨmɨruhavɨta nuŋ yɨvumu. Kamata nuŋ muvɨra ñuŋgimbarapara tamandama ambamu, Na Kru Got krunavundi nuŋandɨŋ aŋga mɨŋɨmana vata yɨhɨramami mɨŋga. Harɨm kru Gotɨndu kuyu mɨŋata ambavarandu haŋɨnɨŋ ambavarandu maña amba. Naŋ kru yɨvi nɨma nin, vamu.
Pita ambami yi Jisasɨŋ maŋgandin vami
(Mak 14.66-72 naŋga, Luk 22.56-62 naŋga, Jon 18.15-18 naŋga, 18.25-27)
Pita tapa humba hambu, tavɨ tapɨra hañɨ mɨnzɨta kɨyɨhihi, sɨmbɨrasara muhaŋambɨ nu kɨyɨmi arɨhañɨ pata, ambami. Nandahara Jisas Galilindu hama naŋga kɨndana, vami. Kamavahi, kru sɨhanaŋgandu tamɨŋganzimbɨyɨ Pita ambami. Yi ambana kuyu ha maŋgandin, vami. Kamavata kɨyɨhandata, tapa kɨndɨŋari naŋga hañɨ uhi, sɨhinda sɨmbɨrasara muŋambɨ ŋgata krunavundi arɨñɨ kɨyɨmu haŋɨnɨŋ ambami, Kru nɨma Jisas Nasaretɨndu hama naŋga kɨndi, vami. Kamavahi Pita sɨhinda ambami, Yi kandɨsɨkwɨsɨkwɨ ambin, yi kru kandɨhamaŋ maŋgandin, vami. Kamata sɨhinda kɨyɨhandata, kru muvɨra arɨñɨ taŋguramata kɨyɨmu haŋɨnɨŋ pata Pitaŋ ambamu, Kandɨsɨkwɨsɨkwɨ, na nurɨŋandɨ ñiŋgiñɨndu mɨŋga. Nandɨ pɨŋgwɨsamur hambu naŋ mɨŋamamañɨ ndami, vamu. 38Kamavahura Pita yahata patɨ ambami, Yi kandɨsɨkwɨsɨkwɨ ambin, yi kru kamaŋ maŋgandin. Yi kuyu kandɨ maŋambɨtɨn ŋgatara yaŋ Got pɨsiŋgaram, vami. Kamavahi sɨkwɨtaya akakara pɨhumi. 39Kamatɨhi Pita, Jisas akakara kwɨsɨ pɨwɨtiti arɨkikwɨrɨ ñɨmbɨrɨ yambirɨm ambata, Nuŋ maŋgandin vɨrɨmana vamba ambami kuyu haŋandɨhinɨrɨm indarɨmitami. Kamata tapɨrañɨ indɨhuta patɨŋandi irɨhami.
Source notes (39)
- Cross-reference Kis 12.1-27 naŋga, Mt 20.18 naŋga, Mk 14.1 naŋga, Lu 22.1 naŋga, Jo 13.1
- Cross-reference Lu 7.37-38
- Cross-reference Lo 15.11 naŋga, Jo 12.8 naŋga, 14.19 naŋga, 17.11
- Cross-reference Jo 11.57
- Cross-reference Sek 11.12 naŋga, Mt 27.3
- Footnote * 30 silva tɨmbahɨrɨs kanɨŋandɨhin maŋgandarɨŋ, tɨmbahɨrɨs arɨŋandɨyɨ tɨmbahɨrɨs kanɨŋandɨhin pamata tɨmɨ vaha kɨhɨrɨhɨrɨ tɨhi. Kanɨŋandɨhin tɨmbahɨrɨs arumarɨ. Sɨmbɨra mɨŋamɨŋa ŋɨnɨŋ, arɨkita arɨkita kwɨrɨ takwɨ vaha, mana arɨkikwɨrɨ arɨkikwɨrɨ takwɨ sɨmbɨra mɨŋata mɨŋɨmaña ŋandi. Kandɨ kuyu nɨ Matyu 27.9-10yɨ ndahara ŋgɨmandɨra.
- Cross-reference Kis 12.6 naŋga, 12.14-20 naŋga, Mk 14.12 naŋga, Lu 22.7-9
- Cross-reference Mt 21.3
- Cross-reference Sng 41.9 naŋga, Lu 22.21 naŋga, Jo 13.18
- Cross-reference Ais 53 naŋga, Dan 9.26 naŋga, Mk 9.12 naŋga, Jo 17.12
- Cross-reference Mt 14.19 naŋga, 1 Ko 10.16
- Cross-reference Kis 24.8 naŋga, Jer 31.31-34 naŋga, Sek 9.11 naŋga, Ro 5.15 naŋga, 1 Ko 10.16 naŋga, Hi 9.22
- Cross-reference Mk 14.25 naŋga, Lu 22.18 naŋga, Sɨ 10.41
- Cross-reference Lu 22.39 naŋga, Jo 18.1
- Cross-reference Sek 13.7 naŋga, Jo 16.32
- Cross-reference Mt 28.7 naŋga, 28.16 naŋga, Mk 14.28
- Cross-reference Mt 26.69-75
- Cross-reference Mt 26.56
- Cross-reference Jo 12.27
- Cross-reference Mt 6.10 naŋga, 20.22 naŋga, Jo 6.38 naŋga, Hi 5.7-8
- Cross-reference Mt 6.13 naŋga, Ef 6.18 naŋga, Hi 2.14 naŋga, 4.15
- Cross-reference 2 Ko 12.8
- Cross-reference Jo 12.27 naŋga, 13.1 naŋga, 14.31
- Footnote * Grik kuyuyɨ avindamata maŋambami. Kru muvɨra ambandu. Jisas ambami, Yambɨha na mumɨndɨhi pana, vamba ambami, vandu.
- Cross-reference Jo 18.26
- Cross-reference Stt 9.6 naŋga, Sk 13.10
- Cross-reference 2 Kin 6.17 naŋga, Dan 7.10
- Cross-reference Ais 53.7 naŋga, Mt 26.56 naŋga, Mk 14.49
- Cross-reference Lu 19.47 naŋga, 21.37
- Cross-reference Mt 26.31
- Cross-reference Lo 19.15 naŋga, Sng 27.12 naŋga, Mt 27.40 naŋga, Mk 14.55 naŋga, Jo 2.19 naŋga, Sɨ 6.13
- Cross-reference Ais 53.7 naŋga, Mt 27.12
- Cross-reference Sng 110.1 naŋga, Dan 7.13 naŋga, Mt 24.30 naŋga, Lu 21.27 naŋga, Sɨ 7.55 naŋga, 1 Te 4.16 naŋga, Sk 1.7
- Cross-reference Mk 14.63 naŋga, Sɨ 14.14
- Cross-reference Wkp 24.16
- Cross-reference Jo 19.7
- Cross-reference Ais 50.6 naŋga, 53.5 naŋga, Mt 27.30 naŋga, Jo 19.3
- Cross-reference Mk 14.71
- Cross-reference Mt 26.34 naŋga, Mk 14.30 naŋga, Lu 22.61-62 naŋga, Jo 13.38
Kuyu Avi Matyu Yɨhimbɨvɨrami. Copyright © 2017 Pioneer Bible Translators. Licensed under CC BY-SA 4.0. Source: eBible.org. Typeset from the source files; no intended changes to scripture wording. BibleKenya is not endorsed by the rights holder.
Full source notice & licence · CC BY-SA 4.0 · SourceEdition imported 2026-10-25.