નીતિ. 30

આગૂરનાં વચનો

1યાકેના દીકરા આગૂરનાં વચનો છે, જે ઈશ્વરવાણી છે:

કોઈ માણસ ઇથિયેલને, ઇથિયેલ1 તથા ઉક્કાલને2 આ પ્રમાણે કહે છે:

2નિશ્ચે હું કોઈ પણ માણસ કરતાં અધિક પશુવત છું

અને મારામાં માણસ જેવી બુદ્ધિ નથી.

3હું ડહાપણ શીખ્યો નથી

કે નથી મારામાં પવિત્ર ઈશ્વરનું ડહાપણ.

4આકાશમાં કોણ ચઢ્યો છે અને પાછો નીચે ઊતર્યો છે?

કોણે હવાને પોતાની મુઠ્ઠીમાં બાંધી રાખી છે?

કોણે પોતાનાં વસ્ત્રમાં પાણી બાંધી લીધાં છે?

પૃથ્વીની સર્વ સીમાઓ કોણે સ્થાપી છે?

જો તું ખરેખર જાણતો હોય, તો કહે તેનું નામ શું છે? અને તેના દીકરાનું નામ શું છે?

5ઈશ્વરનું દરેક વચન પરખેલું છે,

જેઓ ઈશ્વર પર ભરોસો રાખે છે તેઓના માટે તે ઢાલ છે.

6તેમનાં વચનોમાં તું કશો ઉમેરો કરીશ નહિ,

નહિ તો તે તને ઠપકો આપશે અને તું જૂઠો પુરવાર થઈશ.

અન્ય નીતિવચનો

7હું તમારી પાસે બે વરદાન માગું છું,

મારા મૃત્યુ અગાઉ મને તેની ના પાડશો નહિ.

8અસત્ય અને વ્યર્થતાને મારાથી દૂર રાખજો,

મને દરિદ્રતા કે દ્રવ્ય પણ ન આપશો;

મને જરૂર જેટલી રોટલી આપજો.

9નહિ તો કદાચ હું વધારે છલકાઈ જાઉં અને તમારો નકાર કરીને કહું કે, “ઈશ્વર તે વળી કોણ છે?”

અથવા હું કદાચ ગરીબ થઈને ચોરી કરું

અને મારા ઈશ્વરના નામની નિંદા કરું.

10નોકરની ખરાબ વાતો જે ખોટી છે તે તેના માલિક આગળ ન કર

રખેને તે તને શાપ આપે અને તેણે જે કર્યું હતું તેને માટે તું દોષપાત્ર ઠરે.

11એવી પણ એક પેઢી છે કે જે પોતાનાં પિતાને શાપ આપે છે

અને પોતાની માતાને આશીર્વાદ આપતી નથી.

12એવી પણ એક પેઢી છે જે પોતાને પવિત્ર માને છે,

પણ તે પોતાની મલિનતામાંથી સ્વચ્છ થતી નથી.

13એવી પણ એક પેઢી છે કે જેના ઘમંડનો પાર નથી

અને તેનાં પોપચાં ઊંચા કરેલાં છે.

14એવી પણ એક પેઢી છે કે જેના દાંત તલવાર જેવા અને તેની દાઢો ચપ્પુ જેવી છે;

એ પેઢીના લોકો પૃથ્વી પરથી કંગાલોને અને માનવજાતમાંથી જરૂરિયાતમંદોને ખાઈ જાય છે.

15જળોને બે દીકરીઓ છે, તેઓ પોકારીને કહે છે, “આપો અને આપો.”

કદી તૃપ્ત થતાં નથી એવી ત્રણ બાબતો છે,

“બસ,” એમ ન કહેનાર એવી ચાર બાબતો છે.

16એટલે શેઓલ; નિઃસંતાન મહિલાનું ગર્ભસ્થાન;

પાણીથી તૃપ્ત નહિ થતી જમીન;

અને કદી “બસ” ના કહેનાર અગ્નિ.

17જે આંખ તેના પિતાની મશ્કરી કરે છે

અને તેની માતાની આજ્ઞા માનવાની ના પાડે છે,

તેને ખીણના કાગડા કોચી કાઢશે

અને ગીઘનાં બચ્ચાં તેને ખાઈ જશે.

18ત્રણ બાબતો મને એવી આશ્ચર્યજનક લાગે છે કે તેઓ મારી સમજમાં આવતી નથી,

અરે, ચાર બાબતો હું જાણતો નથી.

19આકાશમાં ઊડતા ગરુડનું ઉડ્ડયન;

ખડક ઉપર સરકતા સાપની ચાલ;

ભરસમુદ્રમાં વહાણનો માર્ગ;

અને કુમારી તથા યુવાન વચ્ચે ઉદ્દભવતો પ્રેમ.

20વ્યભિચારી સ્ત્રીની રીત આવી હોય છે -

તે ખાય છે અને પોતાનું મુખ લૂછી નાખે છે

અને કહે છે કે, “મેં કશું ખોટું કર્યું નથી.”

21ત્રણ વસ્તુઓથી પૃથ્વી કાંપે છે,

અરે, ચાર બાબતોને તે સહન કરી શકતી નથી.

22રાજગાદીએ બેઠેલો ગુલામ;

અન્નથી તૃપ્ત થયેલો મૂર્ખ;

23લગ્ન કરેલી દાસી;

અને પોતાની શેઠાણીની જગ્યાએ આવેલી દાસી.

24પૃથ્વી પર ચાર વસ્તુ નાની છે,

પણ તે અત્યંત શાણી છે:

25કીડી કંઈ બળવાન પ્રજા નથી,

પણ તેઓ ઉનાળાંમાં પોતાનો ખોરાક ભેગો કરે છે;

26ખડકમાં રહેતાં સસલાં નિર્બળ પ્રજા છે,

તો પણ તેઓ સર્વ પોતાનાં રહેઠાણ ખડકોમાં બનાવે છે.

27તીડોનો કોઈ રાજા હોતો નથી,

પણ તેઓ બધાં ટોળાબંધ નીકળે છે;

28ગરોળીને3 તમે તમારાં હાથમાં પકડી શકો છે,

છતાં તે રાજાઓના મહેલમાં પણ હરેફરે છે.

29ત્રણ પ્રાણીઓનાં પગલાં રુઆબદાર હોય છે,

અરે, ચારની ચાલ દમામદાર હોય છે:

30એટલે સિંહ, જે પશુઓમાં સૌથી બળવાન છે

અને કોઈને લીધે પોતાનો માર્ગ બદલતો નથી;

31વળી શિકારી કૂકડો; તથા બકરો;

તેમ જ પોતાની પ્રજાને દોરતો રાજા કે જેની સામે થઈ શકાય નહિ.

32જો તેં ગર્વ કરવાની બેવકૂફી કરી હોય

અથવા કોઈ ખોટો વિચાર તેં કર્યો હોય,

તો તારો હાથ તારા મુખ પર મૂક.

33કારણ કે દૂધ વલોવ્યાથી માખણ નીપજે છે

અને નાક મચડ્યાથી લોહી નીકળે છે,

તેમ જ ક્રોધને છંછેડવાથી ઝઘડો ઊભો થાય છે.